SAMENVATTING THOMASKLANKEN DOOR DE JAREN HEEN
Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van ons parochie-maandblad ‘Thomasklanken’ hebben de redacteuren Rob de Groot en Henk Haverkort in 2012 samenvattingen gepubliceerd van de jaargangen 1990 t/m 2009 van het blad. De jaargangen vanaf 2010 zijn daarna jaarlijks hier aan toegevoegd.
Het is een boeiend overzicht geworden van een deel van de parochiegeschiedenis dat zeker de moeite waard is om ook online te bekijken.
Klik op een jaaroverzicht om de samenvattingen van Thomasklanken van dat jaar te bekijken.
Jaaroverzicht 1990
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1990
januari:
De jaarlijkse collecte voor de Parochiële Charitas Instelling vlak voor Kerstmis heeft ƒ 1600,- opgebracht. En de collecte voor Solidaridad heeft ƒ 1755,35 opgebracht. Hartelijk dank aan alle gulle gevers.
Terugblik op een snelgroeiende samenwerking binnen het Vierstromen Beraad: ‘Dan valt op dat in januari 1989 voor het eerst door een kleine commissie wordt gesproken over samenwerking van vier kerkgenootschappen in de Rivierenbuurt, verkennende gesprekken worden genoemd.
Onvoorstelbaar is het dan dat al in september dit overleg als resultaat heeft dat de Gereformeerde Waalkerkgemeente en de Evangelisch-Lutherse gemeente gezamenlijk gebruik gaan maken van de Maarten Lutherkerk. Een snel groeiende samenwerking tussen de vier kerken van onze buurt, want ook de gesprekken van de Maranathagemeente met de Thomasparochie werden in dat jaar intensiever en duidelijk gericht op samenwerking in de toekomst.’ Aldus A. I. M. De Jong, vice-voorzitter van het parochiebestuur. Bep Bijvank bericht over de komende bijeenkomsten van het Katholiek Vrouwengilde.
Het Beraad van kerken Rivierenbuurt bericht: ‘Op 25 maart zal in en rond de Thomas van Aquinokerk alweer de derde oecumenische kerkendag worden georganiseerd…. De vier kernwoorden Verlangen, Verzet, Vertrouwen en Vergeving zullen centraal staan in de gemeenschappelijke kerkdienst en het groepswerk.’
februari:
Pater Niesen beschrijft het leven van Thomas van Aquino, patroonheilige van onze parochie: ‘Ze zeggen dat hij als jongen van een jaar of 5 al bezig was met de vraag: Wat is God? Later zou hij van zichzelf zeggen: het is een taak van mijn leven alleen over God te spreken. Dat ben ik aan Hem verschuldigd. En aan die taak heeft hij zijn leven gewijd.’
Het parochiebestuur beraadt zich over de viering van 9.30u., nu het koor Soli Deo Gloria is weggevallen. Men wil het eigen karakter van de viering toch zien te bewaren en roept parochianen op hierover mee te denken.
Het parochiebestuur maakt zich zorgen over de tanende belangstelling voor de boetevieringen vóór de grote feesten: ‘De boeteviering was geënt op het conciliair proces van Vrede, Gerechtigheid en Heelheid van de schepping.’
Het Vastenactie-project ligt dit jaar in Argentinië: ‘Het Vastenactie-project betreft de oprichting van een coöperatie van bijenhouders. Met het project beoogt men in eerste instantie te komen tot inkomensverbetering van de ongeveer 100 families – 900 personen – die lid zullen worden van de coöperatie.’
maart:
Bericht wordt over het overlijden van pater Nico Simonis o.p. die van 1954 – 1958 en van 1962 – 1980 aan onze parochie verbonden was. En het overlijden van pater Loek Beekman o.p. die van 1942 – 1953 deel uitmaakte van het patersteam.
Uit een onderzoek van het NIPO over het teruglopende kerkbezoek in Nederland: ‘In 1964 bleek 36 % niet naar de kerk te gaan, in 1984 was dat opgelopen tot 51%, in 1989 lag het percentage niet-kerkgangers op 48.’
Voor de actie ‘Help de Poolse baby’s de winter door’ werd op zaterdag 3 februari een inzamelingsactie van babyvoedsel, – kleding, enz. Gehouden: ‘We kwamen handen tekort om alles aan te pakken, te sorteren en voor vervoer gereed te maken. Toen om vijf uur alles was ingepakt, stonden er langs de muur van de koffiehoek achterin de kerk zoveel dozen, dat iedereen wel moest toegeven dat deze inzamelingsactie geweldig was geslaagd.’ Aldus medeorganisator Rita van der Woude.
De Wereldraad van Kerken vindt dat christenen een andere houding tegenover natuur en dieren moet aannemen: ‘De christelijke kerken hebben tot nu toe de mens wel erg centraal gesteld in de schepping. De mens mocht over de natuur en de dieren heersen en ze exploiteren. Ze waren er alleen voor hem….. Waartoe dit hebberige standpunt leidt, zien we dagelijks om ons heen. De oorspronkelijke natuur verdwijnt met een sneltreinvaart van deze aardbol en de dieren met haar….
De Wereldraad van Kerken stelt dat er geen sprake zal zijn van vrede en gerechtigheid op aarde, zolang de mens kortzichtig blijft streven naar economisch gewin op korte termijn. De mens dient zijn leven dan ook zo in te richten dat aarde en milieu hiervan geen blijvende schade ondervinden. ‘
april:
Een dankbrief van de parochie St. Jan Bosco uit Lubon, Polen voor de ingezamelde goederen: ‘In ons land is de situatie voor de kinderen erg slecht, dus de hulp die we van jullie kregen heeft ons erg geholpen.‘
Verslag van de ontmoetingsdag van vrouwen die kerkelijk vrijwilligerswerk doen: ‘Deze dag die werd bezocht door een groot aantal vrouwen uit het bisdom Haarlem, was georganiseerd door de werkgroep Mirjam. Mevr. Wies Stael-Merkx, voorzitster van de Acht Mei Beweging, gaf in een inleiding haar ervaringen als vrouw in de kerk weer, met de nadruk op macht en machtsongelijkheid tussen mannen en vrouwen……. Een voorbeeld van oprecht solidair zijn van mannen en vrouwen was het verhaal van een pastoraal werkster. Zij vertelde dat haar mannelijke collega niet wil worden gewijd, zolang zij, als vrouw, dit recht nog niet heeft verworven. Zij voelde zich daardoor gesterkt.’ Aldus het verslag van Ans Gouwerok, Magda Haverkort en Leny Blom.
Aankondiging van de jaarlijkse bijeenkomst van de Acht Mei Beweging op 12 mei i de IJsselhal in Zwolle.
Een overzicht van de statistiek van onze parochie laat zien dat het gemiddelde kerkbezoek is gedaald van 428 in 1985 naar 304 in 1989. Het totaal aantal parochianen liep terug van 2454 in 1985 naar 1919 in 1989.
mei:
Aankondiging van de Eerste Communieviering die lang niet elk jaar kan worden gehouden.
In Parochiebestuurlijkheden bericht vice-voorzitter A.I.M. de Jong over de herinrichting van de Maranathakerk ten behoeve van een plek voor onze parochie, in een samen onder één dak met de Hervormde gemeente: ‘Als de plannen doorgaan zal er in het aangrenzend gebouw bij de kerk een ruimte komen voor een dagkapel, vergaderruimte, een werkkamer voor de pastor en een werkkamer voor stencil- en typewerk.’
De Vastenactie heeft dit jaar ƒ 15.184,35 opgebracht. En de data van de bijbelcursus van Jill. Klappe o.p. worden vermeld.
De wekelijkse Inloopochtend viert haar eerste lustrum: ‘Uit de reacties van de bezoek(st)ers is wel gebleken dat de Inloop een niet weg te denken ontmoetingspunt voor velen betekent. Terecht dan ook dat het 5-jarig bestaan feestelijk werd gevierd.’ Aldus Det van de Broek.
juni:
Parochiebestuur bezint zich op diaconale taken zoals het Vluchtelingenproject, maar moet zich beperken vanwege overbelasting en/of ouderdom van vrijwilligers die nu al veel doen binnen onze parochie.
Over de Weg van de Liturgie schreef Kees Kok in het blad Uittocht, geciteerd in Thomasklanken: ‘In alle godsdienstige en maatschappelijke rituelen gaat het om de inpassing van de mens in een bepaald zinsverband. Zonder rituelen kan de mens niet zinvol leven. Een leven zonder rituelen is als een trein zonder rails. De rituelen die horen bij het zinsverband dat ons in de joodse en christelijke traditie is overgeleverd, noemen wij: liturgie…… Zo is liturgie een samenspel van drie elementen: traditie ofwel: het gehoorde woord; de toe-eigening ofwel: het gevierde woord; en de toe-passing ofwel: het geleefde woord.‘
Aandacht in de Pinksterboodschap van de Raad van Kerken Nederland voor het Conciliair Proces: ‘Intussen hebben zich in onze wereld ingrijpende veranderingen voltrokken. Volkeren hebben hun bevrijding gevierd. Er kwam uitzicht op nieuwe vreedzame verhoudingen tussen Oost en West. De weg naar afschaffing van het apartheidssysteem werd geopend. Dat geeft ons reden tot vreugde. Tegelijk wordt deze vreugde getemperd door een blijvende bezorgdheid. De meerderheid van onze wereldbevolking leeft nog steeds in grote armoede.’
juli/augustus:
In Parochiebestuurlijkheden bericht vice-voorzitter A.I.M. de Jong: Tegen de tijd dat de vakantie begint komen er van verschillende kanten programma’s los voor het komende seizoen. Zo bieden het Diocesaan Pastoraal Centrum en de Dekenale Pastorale School een programma aan van cursussen voor mensen die in de parochie werkzaam zijn of daar een taak op zich willen nemen.’
In het kader van het Conciliair Proces een aantal tips om ons afval te beperken: ‘”Ja, maar wat ik thuis loos, is toch niet te vergelijken met wat er vervuild wordt door fabrieken, boeren, enz.?” Misschien heel waar. Maar ligt onze verantwoordelijkheid om vervuiling te voorkomen niet in de eerste plaats bij onszelf? In ons privéleven? Bovendien is het best de moeite waard wat wij met z’n allen aan huisvuil bij elkaar brengen: zo’n 20% van het totale afval.’
Jill Klappe o.p. over Wandelen door Amsterdam: ‘Elke rechtgeaarde Amsterdammer wandelt natuurlijk regelmatig in zijn stad en wil die stad steeds beter leren kennen, Er is een mogelijkheid een wandeling te maken langs de schuilkerken (Papegaai, Begijnhof, Krijtberg, Onze Lieve Heer op Solder, Doopsgezinde kerk aan het Singel). De wandeltocht is elke donderdag in juli en augustus.’
september:
Henk Haverkort in zijn bijdrage ‘We nemen de draad weer op: ‘In mijn vakantie ontmoette ik op een landweggetje aan de rand van het bos een boer die net uit het veld kwam, waar hij zijn gewas had gecontroleerd….. “Komt er nog regen vandaag?”, vroeg ik, terwijl ik naar een paar wolken in de verte wees. “Het is hard nodig. Wat mij betreft mag het komen”, antwoordde hij. En zo was er schijnbaar sprake van tegenstrijdige belangen. Althans op korte termijn. Als vakantieganger wil ik het nog droog houden, maar voor hem gold een fikse bui regen als hoogst noodzakelijk voor de groei en bloei van het gewas. Toch hoef je er nauwelijks over na te denken hoe stedelingen en boeren juist zo afhankelijk van elkaar zijn…. Uiteindelijk vonden wij elkaar in onze slotconclusie dat er toch ten eeuwige dagen gegeten, dus geoogst, dus gezaaid zal moeten worden. En zo voelde ik me op die broeierige middag verrassend verbonden met iemand die vlak daarvoor voor mij nog een vreemde was.’
Pater Niesen schrijft in zijn bijdrage Bij een afscheid: ‘Waarom houden wij eigenlijk uitvaart in de kerk? Omdat het zo hoort? Voor de buitenstanders? Voor nabestaanden? Voor ‘de zielenrust van de overledenen’, zoals dat vroeger plechtig werd gezegd? Omdat er een waardige afronding moet zijn in de stijl van de overledenen? Of omdat de geloofsgemeenschap en alle anderen die haar/hem hebben gekend, in staat moeten zijn om samen te komen om haar/hem heen? Omdat een geloofsgemeenschap ook samenkomt in gebed, wanneer iemand uit haar midden gestorven is? Mij persoonlijk spreekt vooral dat laatste erg aan.’
Aandacht is er voor de Vredesweek dat in het teken staat van de toekomst van Europa: ‘Is er in de nieuwe supermacht Europa nog ruimte voor maatschappelijke bewegingen? Is daar ook een stem voor het evangelie en voor de kerken?’
Een oproep aan parochianen mee te denken over de komende adventsvieringen. En aandacht voor de oecumenische gespreksavonden.
oktober:
De Zonnebloem, afdeling St. Thomas van Aquino, doet ook dit jaar weer mee met de landelijke actie Zon in de schoorsteen. De opzet van de actie is om zieke, gehandicapte en/of eenzame ouderen met St. Nicolaas te verblijden met een cadeautje, om hen in die dagen te laten blijken dat zij er wezenlijk bij horen.’
Pater Niesen informeert ons over de betekenis van Allerzielen en Allerheiligen: ‘Allerzielen noemt de namen van onze eigen lieve doden. Wij noemen ze dan stil voor onszelf, maar ook hardop bij ons gemeenschappelijk gedenken. Wij willen hen niet vergeten die bij ons hoorden, toen zij nog leefden. En daarbij beseffen wij hoe vergankelijk wij mensen zijn. Dood en leven komen dichter bij elkaar.’ Aankondiging van de nieuwe Missiekalender 1991, met Japanse prenten, geïnspireerd op bekende bijbelverhalen. En met boeiende verhalen op de achterkant van de kalenderbladen. Slechts ƒ 8,-.
De Thomascantorij bestaat 15 jaar en dat is feestelijk gevierd. Een reünie met oud-leden is in voorbereiding.
november:
Vreemdelingen in ons midden. Pater Niesen gaat daar uitgebreid op in aan de hand van een tekst uit Exodus (22.20): Gij moet de vreemdeling niet slecht behandelen en hem het leven niet moeilijk maken. Want zelf heb gij als vreemdeling in Egypte gewoond. ‘De psalm zegt: De Heer waakt over de vreemdeling. Hij geeft steun aan weduwe en wees. Vreemdelingen worden in één adem genoemd met armen, kleinen, weduwen en wezen, de mensen die het meest in de knel zaten in de samenleving van die dagen. God zelf neemt het voor hen op…… Zo’n schrifttekst als Ex. 22.20 nodigt ons uit om er van tijd tot tijd eens bij stil te staan, hoe wijzelf denken en doen wanneer wij te maken hebben met de vreemdelingen in ons midden.’
Aandacht voor de jaarlijkse kerstgroetenactie van Amnesty International: ‘De gevangenen naar wie u schrijft, hebben hun mening geweldloos verkondigd en zitten soms al geruime tijd gevangen. Door een kaart te sturen, laat u merken dat er aan hen wordt gedacht.’
De werkgroep Missie&Ontwikkeling verkoopt elke vierde zondag van de maand koffie, thee en chocoladerepen in het kader van solidariteit met kleine boeren in Afrika en Zuid-Amerika: een kwestie van smaak (in dubbel opzicht)
december:
Uiteraard informatie over de komende Advents- en kerstvieringen. En de jaarlijkse P.C.I.-collecte.
‘Kerstmis zullen de meesten van ons ongetwijfeld in een goede en gezellige sfeer vieren. Maar het zou ook goed zijn, als we die dagen tenminste in onze gedachten solidair zouden zijn met degenen die in minder prettige omstandigheden verkeren. Jezus komt met Kerstmis onder ons als teken van leven, als een licht in de duisternis. Als wij zijn licht opsteken, zullen we gevangenen, woonwagenbewoners, asielzoekers, ouderen zien en weten wat ons te doen staat.’ Aldus Rob de Groot in zijn bijdrage Van de redactie.
In Parochiebestuurlijkheden volop aandacht voor de geschillen in de samenwerking tussen de parochies van Amsterdam-Zuid. De plannen van de Kerkgebouwen Kommissie Amsterdam wekken veel weerstand; de kerkgebouwen van de Agnes-, de Christus Geboorte-, de Thomas- en de Willibrordparochie zouden moeten worden gesloten. Geconstateerd wordt dat deze plannen dwars door het pastorale plan Zuid heen fietst. Wordt vervolgd.’
De collecte voor Wereldmissiedag heeft ƒ 1776,60 opgebracht. Een prachtig resultaat.
Mensen die moeilijk ter been zijn en graag naar de kerstnachtmis willen komen, kunnen zich opgeven bij Louis Tuinder, graag vóór 15 december. Hij zal proberen vervoer te regelen.
De stichting Mokum zingt is in november 1989 gestart met maandelijkse volkszangbijeenkomsten. Het initiatief daartoe is uitgegaan van een breed samengestelde, onafhankelijke werkgroep die relaties onderhoudt met de Raad van Kerken Amsterdam. Mokum zingt iedere 3e zondag van de maand.
Op 6 januari is er een Nieuwjaarsbijeenkomst in het Wijkcentrum. Van harte uitgenodigd.
Jaaroverzicht 1991
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1991
januari:
In het kader van de gebedsweek voor de eenheid van de christenen schrijft Piet Hoogeveen van het Diocesaan Pastoraal Centrum Haarlem over het begrip en de praktijk van de oecumene onder meer het volgende: ‘Christenen uit verschillende tradities zoeken elkaar op, ondersteunen elkaar, leren van elkaar en zetten zich samen in. Toch valt het niet mee de lange adem die daarbij nodig is, altijd vast te houden. Het toewerken naar meer gemeenschap tussen kerken ter plaatse komt veelal neer op de schouders van enkele enthousiastelingen. Voor de ervaringen van velen is het zo, dat zij zich wat de oecumene betreft niet gestimuleerd voelen door de rooms-katholieke bisschoppen. In sommige steden en dorpen is nog amper sprake van oecumenische contacten.’
Op 28 november 1990 heeft de P.C.I. afscheid genomen van haar voorzitter de heer A. Horstman en haar secretaris/penningmeester de heer J. Kroese. Meer dan 25 jaar hebben zij hun taken vervuld. Nieuwe voorzitter wordt mevr. Det van de Broek en nieuwe secretaris/penningmeester de heer Jos Rondeel.
De collecte voor Solidaridad tijdens de Adventsweken van afgelopen jaar heeft ƒ 1828,75 opgebracht. De bijbelcursus van Jill. Klappe gaat verder met de lezing van het boek Genesis, ‘waar we gevorderd zijn tot het ter wereld komen van de kinderen van Jacob (= oplichter). Dat blijkt meer een zaak tussen de vrouwen Rachel en Lea te zijn, dan dat vader Jacob daarbij veel in de melk te brokkelen heeft.’
februari:
Het Collectantencollege heeft het parochiebestuur gevraagd het college op te heffen bij gebrek aan aanwas van nieuwe leden. In Parochiebestuurlijkheden wordt daar aandacht aan besteed: ‘De groep heren was buiten de kerkmeesters de enige groep leken-gelovigen die iets met de kerkelijke gelden te maken had in de tijd vóór het concilie. Bovendien gaven zij aanwijzingen aan de kerkgangers voor een ordelijk verloop van het ter communie gaan. Daarmee waren zij vaak vertrouweling van pastoor en kapelaans of andere paters. Van lieverlee werden er meer mensen en groepen bij de vieringen betrokken; koren kwamen van hun zangzolders af naar het liturgisch centrum van de kerk. Er kwamen medegelovigen die commune uitreikten, er kwamen lectores, er kwam een liturgische werkgroep, En al die mensen kregen invloed in liturgie en het hele kerkgebeuren. Zo waren de collectanten niet meer het keurcorps van betrokken leken….. In het vervolg zullen communie-assistenten en lectores gaan collecteren.’
De Vastenactie is dit jaar gesitueerd in Valença, Brazilië en gaat over landhervormingen.
In elk nummer van Thomasklanken een oproep aan degenen die uit de parochie verhuizen, om dat ook even te laten weten aan de parochie. Dat geldt ook voor geboortes en overlijden.
Aankondiging van de Internationale Vrouw- en Geloofdag Amsterdam op 8 maart in de Rode Hoed onder het motto ‘Een wereld van verschil’. Vrouwen uit alle kerken en daarbuiten, van kleur en wit, oud en jong, rijk en arm, zijn welkom. De dag heeft het karakter van ontmoeting, informatie en inspiratie. En op de bezinningsochtend van het Katholiek Vrouwengilde op 12 maart spreekt gildelid Ans Stam-Ziekman over het thema Vrouw en Pasen.
De collecte voor Memisa heeft ƒ 582,70 opgebracht.
maart:
Het parochiebestuur heeft een gesprek gehad met een delegatie van de Kerkgebouwen Kommissie Amsterdam o.l.v deken J. Suidgeest over de toekomst van het pastoraat in onze parochie en in de regio Zuid. Het bestuur pleit voor het voortbestaan van de parochie, waarvoor geen grote kerkruimte nodig is. Het bestuur meent dat een oplossing van het vraagstuk rond het slinken van parochies en het plan van de KKA om kerken af te stoten niet gediend is met het vergroten van geloofsgemeenschappen tot mega-parochies. Het is dan niet denkbeeldig dat er in Amsterdam-Zuid op een gegeven moment nog maar één gigantische parochie overblijft….. Aan het bestuur van de Agnesparochie die ook met sluiting wordt bedreigd, is toegezegd dat de plannen voor kerksluiting de komende twee jaren niet als zorg aan haar zal worden opgedragen. Dat heeft tot gevolg dat er vóór 1993 geen beslissing tot kerksluiting zal worden genomen
Wies Stael- Merkx, voorzitter van de Acht Mei Beweging, over de komende 8-Mei-manifestatie met als thema Het verhaal gaat door: ‘Hoort ‘traditie’ wel bij een vernieuwingsbeweging als de onze? Voor veel mensen heeft dat woord een wat muffe bijsmaak. Het doet denken aan gestolde geloofswaarheden, onveranderlijke regels en geboden, een eeuwige waarheid die alleen door kerkelijke gezagsdragers mag worden uitgelegd en doorgegeven. Díe traditie heeft geen toekomst. Daar houden wij ons niet mee bezig. Wat wij op de komende manifestatie zichtbaar willen maken is hoe wij, levende mensen van nú, met dat verhaal willen omgaan Wat boeit ons? Wat willen wij er hier en nu mee doen? Wat moet behouden blijven, wat verdwijnen.’
april:
Onze parochie bestaat 65 jaar! Pastoors sinds 1926: Joannes Dickmann (1926-1946), Wilhelmus van Kalmthout (1946-1958), Dominicus Oorsprong (1958-1967), Christophorus Strijbosch (1967-1970), Johannes Wenting (1970-1974), Joannes Kelderman (1974-1980), Louis Klinkenberg (1980-1982), Adolf Niesen vanaf 1983. In totaal hebben 47 paters dominicanen in onze parochie een pastorale functie vervuld.
En Thomasklanken, het parochieblad, bestaat 30 jaar; eerst als aparte pagina in het dekenaal blad Sursum Corda, daarna als zelfstandig weekblaadje en sinds 1988 als maandblad. A.I.M. de Jong schrijft: ‘Redactie Thomasklanken, hartelijk gefeliciteerd met deze dertigste jaargang. Moge uw werk dienen tot heil van onze parochiegemeenschap en tot steun bij het werk van de velen die zich inzetten voor ons Samen-kerk zijn.’
In zijn bijdrage Er is meer tussen hemel en aarde (Dag van de Aarde) schrijft Henk Haverkort: ‘Ik denk terug aan de Golfoorlog…. In die donkere dagen werden over en weer raketten met “chirurgische preciessie” op steden en dorpen losgelaten. En hemelhoog passeerden zij elkaar met hun vernietigende lading in de naam van dezelfde God….. Rondom de Dag van de Aarde verschijnen ze weer hoog aan de hemel. Niet groter dan 15 cm en met hooguit 2 gram hersenen. Helemaal vanuit Afrika keren ze naar hier terug om in een paar maanden tijds nesten te bouwen en nakomelingen groot te brengen. Op die Dag van de Aarde sta ik naar de hemel te kijken in het volste vertrouwen dat ik ze weer te zien krijg: de zwaluwen. Na een paar duizend kilometer te hebben gevlogen weten die ranke vogeltjes met “chirurgische preciessie” dezelfde dakpan weer te vinden, waaronder ook vorig jaar de jongen zijn uitgebroed.’
Een gedachte van Dietrich Bonhoeffer die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd vermoord: ‘Een gemeenschap die het toestaat dat er leden zijn die niet zijn ingeschakeld, gaat aan deze leden te gronde. Iedere christelijke gemeenschap moet weten dat niet alleen de zwakken de sterken nodig hebben, maar ook de sterken niet kunnen buiten de zwakken.’
Men kan zich inschrijven voor de verloting van de oude paaskaars van vorig jaar.
mei:
Over ons 65-jarig bestaan schrijft pater Niesen o.a.: ‘Op 21 april 1926 werd dit gebouw door de bisschop van Haarlem tot kerk gewijd. En het is kerk gebleven tot op vandaag….. Zo werd en wordt de geschiedenis van een parochie verbonden met het gebouw waarin je samenkomt. Een parochiejubileum zit vast aan de verjaardag van het kerkgebouw. Maar iedereen weet dat niet het stenen huis historie maakt, maar de gemeenschap die erin samenkomt. Het is niet ons huis dat geschiedenis schrijft. Dat doen wijzelf. Het huis van samenkomst staat ons ten dienste en als zodanig is het gebouw tamelijk betrekkelijk en ook niet onvervangbaar. Naar oude traditie is het kerkgebouw het symbool van de mensengemeenschap die erin samenkomt. “Huis dat een levend lichaam wordt, als wij er binnengaan, om recht voor God te staan”.’
In zijn boek Gaan waar geen weg is schrijft Huub Oosterhuis over zijn jeugdjaren in de Thomas van Aquinokerk: ‘Gedurende heel de Tweede Wereldoorlog was de Thomas voor mij de veiligste plek van de wereld. Ik kwam er dagelijks met mijn vader die naar de kerk altijd een klein dik, in leer gebonden missaal meenam, volgestouwd met bidprentjes; ik mocht er in bladeren als hij na de communie uit zijn hoofd bad, de bril af, de handen voor zijn ogen geklemd. Dan bad hij voor de vrede, zei hij, en voor de Joden….. In de Thomas voedde pastoor Dickmann onze verontwaardiging na plotselinge razzia’s met zijn regelmatig protest tegen de jodenvervolging. Ook preekte hij tegen de zwarte handel en over de komende bevrijding. Samen met velen, grotendeels volslagen onbekenden, zoog ik mij vol aan zijn woorden. Zij deden mij ‘onze’ kerk beleven als een vrijplaats voor dromen van vrede tegen de zwartste feiten.’
De Vastenactie heeft ƒ 9.762,52 opgebracht voor het project voor kleine boeren in Brazilië.
juni:
Penningmeester van de parochie, de heer L. Tuinder gaat uitgebreid in op de financiële positie van de parochie. Over de bijdragen van de parochianen: dat was in 1985 totaal ƒ 167.231 en in 1990 ƒ 143.629,- . De totale uitgaven bedroegen in 1985 ƒ 193.262 en in 1990 ƒ 147.366.
‘In het voetspoor van Paulus’ betreft een reis door Griekenland ‘om op het spoor te komen van de wortels van onze eigen cultuur en van het christendom dat in Europa werd gebracht door rabbi Paulus, de Jood uit Tarsus. Reisleider is Jill. Klappe.’
Opnieuw aandacht voor hulp aan vluchtelingen. Thema is: Vluchteling: buurtgenoot! Bondgenoot!. Er worden vrijwilligers gevraagd voor hand- en spandiensten, organisatie van een ontmoetingsplek, bevordering van contact tussen vluchtelingen en Nederlanders.
Aankondiging van een lunchconcert op zondag 23 juni met werken van Bach, Purcell en Pergolesi.
juli/augustus:
In Parochiebestuurlijkheden wordt melding gedaan van twee bijeenkomsten met betrekking tot onze parochie. Een bijeenkomst was met leden van de Stadsdeelraad Rivierenbuurt over een eventuele sluiting van ons kerkgebouw. Het stadsdeel is geïnteresseerd, maar wacht de ontwikkelingen af. De tweede bijeenkomst was een informatieavond over de geplande nieuwbouw van de Catharinaschool. Er zal een nieuwe school worden gebouwd tegenover de pastorie. (Uiteindelijk werd de nieuwe school op de plek van de oude school gebouwd.)
Ds. Boswijk van de gereformeerde Waalkerkgemeente neemt afscheid. Pater Niesen schrijft: ‘Wij zullen hem gaan missen in ons periodiek oecumenisch pastoresberaad van de Rivierenbuurt en in al het werk voor het onderling contact tussen de christenen van onze wijk. Hij was daarin een graag geziene en toegewijde collega die van tijd tot tijd door een markant gezegde ernstige zaken danig wist te relativeren.’
Op 16 juni is aan 6 kinderen het H. Vormsel toegediend door hulpbisschop van Haarlem, mgr. Lescrauwaet.
September:
In dit nummer van Thomasklanken komen drie parochianen aan het woord die op hun manier iets prijsgeven over hun betrokkenheid met de Thomasparochie. Rob de Groot is al jarenlang redactielid van Thomasklanken en sinds zijn jeugd actief in onze parochie. Jos Valke woont al ruim dertig jaar in de Rivierenbuurt en was een aantal jaren lid van het parochiebestuur. De derde parochiaan geeft de voorkeur aan de anonimiteit, maar legt uit waarom hij na wat omzwervingen toch weer in de Thomas is teruggekeerd. Uit het interview met Jos Valke: ‘Wat ik nog wil zeggen is dit – en dat heb ik ook wel van anderen gehoord. Als je er eenmaal uitstapt, uit het bestuur of uit een werkgroep, is het net of er een deur achter je dicht gaat, Niemand vraagt meer naar je of kijkt naar je om. Je bent uit de belangstelling. Dat is heel merkwaardig. Misschien denken ze: Laat hem maar even met rust. Maar dat valt dan wel tegen…… Ik heb de Thomas altijd ervaren als een groep leuke mensen met hart voor de zaak en die het ook voor elkaar opnamen. Dat vind ik eerlijk gezegd veel belangrijker dan die uitspraken uit Rome. Wel kan je er verdrietig over zijn, als je ziet dat mensen er echt door worden gekwetst. Dan begrijp ik ook wel dat sommigen er voor goed uitstappen. Maar daarvoor ben ik niet weggebleven.’
De Vredesweek staat dit jaar in het teken van De aangevochten vrede, over de conflictsituaties in het Midden-Oosten.
Met de Vredeskerk is onze parochie al enige maanden bezig een degelijke kindercatechese-project op te zetten. Jan Brugman licht een en ander toe.
Een openlijk dankwoord aan Jo van Vorselen, secretaresse van onze parochie: ‘Iemand die bijna vanaf het begin een groot stuk uitvoerend werk voor Thomasklanken heeft verricht is ons aller Jo van Vorselen. Zij is een van de vele werkers achter de schermen. Voor al het werk dat zij vanachter haar schrijfmachine voor ons blad heeft gedaan, zeggen wij haar ook namens u heel hartelijk dank. Overigens gaan wij met haar enthousiast door naar de volgende jaargang.’ Aldus de redacteuren Rob de Groot en Henk Haverkort.
oktober:
Wereldmissiedag staat in het teken van de indianen van Latijns-Amerika, juist omdat in 1992 het feit herdacht wordt dat 500 jaar geleden het christendom in Latijns-Amerika werd gebracht. De geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaars. Daarom spreken wij over de ontdekking van Amerika op 12 oktober 1492. Maar de indianen zullen die dag bezien als het begin van een invasie, een slachting zonder weerga. Want 100 jaar na dato waren er tussen de 50 en 70 miljoen indianen gedood, zo’n 90% van de oorspronkelijke bevolking. ‘
Geruststellende uitleg over de vorderingen in Parochiebestuurlijkheden rond het overgaan naar de kerkruimte van de Maranathagemeente: ‘Samen gebruiken maken van het Maranatha-kerkgebouw, maar ieder behoudt zijn eigen vieringen.’
En aandacht voor Willibrordzondag op 10 november: ‘ Voor het kerkelijk leven is de Geest van levensbelang. Niet voor niets bezinnen zich steeds meer mensen tegenwoordig op wat hen nu eigenlijk beweegt en draagt. Ook mensen die zeer actief zijn binnen de kerk, merken dat zij geestkracht nodig hebben. En dat de geestdrift om vol te houden niet uit henzelf komt. Ook beseffen zij steeds meer dat geloven en kerk-zijn zonder de Geest geestdodend kan zijn.’
Oproep om ook dit jaar weer deel te nemen aan de Zonnebloem Actie “Zon in de schoorsteen”. De reacties die de organisatoren de afgelopen jaren hebben ontvangen zijn zondermeer positief. En Bep Bijvank van het Katholiek Vrouwengilde bericht over de verschillende data van bijeenkomsten en wat daar zoal ter sprake komt.
november:
Op zondag 6 oktober was er in het gebouw van de speeltuin in de Gaaspstraat een informele bijeenkomst voor alle medewerkers van werkgroepen in onze parochie. Pater Niesen hield na afloop een kort dankwoord, omdat het einde van de middag ietsjes losser verliep dan was gepland. In Thomasklanken lezen wat hij eigenlijk had willen zeggen: ‘Het aantal mensen dat zich kerkelijk betrokken voelt wordt steeds kleiner, maar het aantal mensen dat zich in de kerk mede verantwoordelijk voelt wordt steeds groter……. Interessant is ook dat het KASKI zegt dat in het parochiële vrijwilligerswerk bijna 60% vrouwen actief zijn. De parochie wordt dus voor het grootste deel gedragen door vrouwen. Dat is van belang op te merken in een kerk die doorgaans een mannenkerk heet te zijn.’
Een parochiaan schrijft naar aanleiding van onze verhuizing naar de Maranathakerk onder meer het volgende: ‘In een nieuwe ruimte hoeft daar niets aan te veranderen. De belangrijkheid zit niet op de eerste plaats in het gebouw, waar je elkaar ontmoet, maar in de mensen die je er ontmoet. En in de wetenschap dat we het evangelie gewoon door blijven lezen, dat Gods aanwezigheid daar niet verbleekt tot een loze schaduw. Dat wij in de nieuwe ruimte net zo’n instrument in Zijn hand blijven als we in de oude Thomas proberen te zijn…. De tik van de verhuizing zal evengoed nog hard aankomen, maar laten we elkaar daarbij helpen. Die kostbare erfenis – het beste uit de traditie van de Thomas – zullen we niet verliezen, niet verloochenen. We houden ons eraan vast.’
december:
In zijn preek, gehouden op Willibrordzondag, zegt pater Niesen onder meer het volgende: ‘Gods volk onderweg is de eeuwen door verdeeld geraakt. Wij zijn in allerlei groepen een eigen weg gegaan. En hoe moeilijk is het elkaar weer op te zoeken en een gemeenschappelijke route terug te vinden. Dat beseffen wij maar al te goed op Willibrordzondag, de zondag van de oecumene….. Wordt het nog wat met de oecumene? Nee, het wordt niets zolang de oecumene een hobby blijft van een paar bewogen mensen. Oecumene is nooit een privé hobby, het is een geloofsopdracht voor alle christen gelovigen.’
Van twee leden van het parochiebestuur en de parochievergadering wordt afscheid genomen. Rita van der Woude, lid van de parochievergadering gaat verhuizen naar Drachten voor een functie als districtsbestuurder van het CNV. En penningmeester Louis Tuinder heeft aangegeven zijn functie neer te willen leggen.
Solidaridad besteedt in haar adventsactie aandacht aan Latijns-Amerika onder het motto “Toekomst delen wereldwijd”: ‘Het rijke Westen legt een onevenredig groot beslag op de natuurlijke hulpbronnen en het milieu in de wereld. Zou de Derde Wereld evenveel consumeren als het Westen, dan zou de aarde dit niet kunnen verdragen. Voor wie de Derde Wereld groeikansen wil geven, komt de grens van de eigen consumptiegroei in zicht. Wij zullen in plaats van consumeren moeten consuminderen.’
Er worden enthousiaste vrijwilligers gevraagd voor het zogenaamde Stoelenproject, een laagdrempelige avond- en nachtopvang voor zwervende mannen en vrouwen. Het Stoelenproject biedt de hoogstnoodzakelijke levensbehoeften om op straat te kunnen overleven, zoals warmte, veiligheid, voedsel en een begin van verdere hulp, indien men daar om vraagt.
Jaaroverzicht 1992
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1992
januari:
‘Een paar dagen vóór kerst telefoon. Een mannenstem vraagt: “De dienst in de kerstnacht, hoe laat is die bij u? En kunt u iets zeggen over de aard van de dienst?” Ik zeg: “Hoezo, de aard van de dienst?” “Nou, de inhoud en de muziek en de componisten en zo.” Ik bedenk: ik moet iets gaan vertellen over vier weken advent, waarin wij een grondthema hebben overdacht, en dat kerstmis daarop aansluit. Ik moet wat zeggen over hoe wij hier liturgie vieren, en over de inhoud en het waarom van de liederen. Teveel voor een simpel telefoontje. En ik bedenk tegelijk: Dat vraagt hij ook helemaal niet. Hij zoekt wat feestelijke sfeer en saamhorigheid misschien en hij wil weten of het hier een beetje aansluit op wat hij zoekt. Maar wat moet je antwoorden op zo’n vraag?’ Aldus pater Niesen in zijn bijdrage.
De heer Tuinder wordt als penningmeester van het parochiebestuur opgevolgd door de heer Jos Rondeel. En mevr. J. Tuinder-de Maaijer wordt voorgedragen als nieuw lid van de parochievergadering.
Rob de Groot schrijft zijn eerste Wandeling op Zorgvlied, mijmeringen over geloven en samenleven: ‘Wandelen op een begraafplaats, kijken naar al die graven van vroeger en van pas onlangs, luisteren naar de stilte in de bomen brengen je op andere gedachten. De wirwar van beelden in mijn hoofd en de haast in mijn lijf verdwijnen langzaam en maken plaats voor rust en het opbloeien van diepere mijmeringen over mijn leven, over het leven.’
De adventsactie van Solidaridad heeft ƒ 2215,- opgebracht. Een prachtig bedrag.
Er wordt nog steeds elke vierde zondag van de maand zuivere koffie en thee verkocht na de viering. Het werpt zijn vruchten af: ‘Sinds de oprichting van Max Havelaar, drie jaar geleden, hebben koffieproducenten tenminste 12,5 miljoen gulden aan extra inkomsten ontvangen.’
Een oproep om bij te dragen voor de zorg van 170 gezinnen door de Zusters van Moeder Teresa in Albanië. Gevraagd wordt onder meer naar macaroni, meel, bonen, rijst, boter, babyvoeding, vitaminen, waspoeder en zeep. Op zaterdag 18 januari kunnen parochianen hun waren afgeven in de kerk.
februari:
In bijdragen van pater Niesen en Rob de Groot wordt de veel te jong gestorven dirigent van Te Elfder Ure, Thom Kuipers herdacht. Pater Niesen: ‘Zelf noemde hij zich ooit eens “bevlogene”. Hij was het echt. En hij verstond de kunst om zijn bevlogenheid en zijn enthousiasme over te brengen op zijn koor, maar ook op de mensen in de kerk.’ Rob de Groot: ‘Hij heeft de koor- en samenzang tot een hoog niveau gebracht. Onder zijn leiding hebben we geleerd om te zingen, om onze religieuze gedachten en gevoelens te leren verstaan en te uiten.’
“Anders dan anderen” is het motto van de Internationale Vrouw- en Geloofdag: ‘Vorig jaar constateerden we een wereld van verschil tussen vrouwen. Dit jaar willen we verder gaan: Wat hebben die verschillen tussen vrouwen te betekenen? Waarin ontmoeten we elkaar, wat hebben we te delen? Het programma is ontspannend en inspannend. We bieden muziek, cabaret, minstens 15 inhoudelijke en creatieve workshops en vooral veel gelegenheid tot ontmoeting.
Ook Amnesty International geeft op 8 maart aandacht aan vrouwen die slachtoffer zijn van hun maatschappelijke en politieke activiteiten: vakbondsleden, landarbeidsters, journalistes, wetenschappers en sociaal werksters.
maart:
Een kort dankbriefje van zr. Anna Maria, van de Zusters van Moeder Teresa, voor de hulp in nature die vanuit onze parochie is gegeven: ‘Dit is even een kort briefje om jullie namens alle arme mensen van Albanië een enorm “Dank jullie wel” te brengen voor alle gaven die jullie hebben gestuurd. Moge God jullie zegenen.’
Het Vastenactieproject komt dit jaar uit Guatemala. Het gaat om humanitaire hulp, juridische bijstand, scholing en bevordering van alternatieve overlevingsvormen voor met name dát deel van de Gualtemalteekse bevolking dat zich in haar leven bedreigd ziet. Het streefbedrag voor onze parochie is ƒ 10.000,-.
Informatie over de jaarlijkse Stille Omgang: tijden en kerken die deelnemen. Voor eerst dit jaar geen nachtelijke vieringen meer in onze Thomas, omdat er geen sanitaire voorzieningen meer beschikbaar zijn in de Catharinaschool (Sloop en nieuwbouw).
In de veertigdagentijd hangt in onze kerk een zevental staties van een kruisweg, gemaakt door de Argentijnse schilder Adolfo Perez Esquivel, strijder voor mensenrechten.: ‘Hij heeft de lijdensweg van Jezus steeds in relatie gebracht met belangrijke gebeurtenissen in Latijns-Amerika en met de belevenissen van onderdrukte mensen daar…… Steeds weer wordt Jezus afgebeeld samen met de armen, de kleinen, de onderdrukten.’
Scouting Tarcisius Groep: ‘Lijkt het je leuk om te leren zeilen en een zeiltocht te maken, terwijl je kampeert langs het water en zelf je eten klaarmaakt? Ben je een beetje enthousiast geworden? Bel dan voor informatie…’
april:
Het parochiebestuur vraagt de aandacht voor twee onderwerpen: de diaconale taak van de parochie en het proces van kerkverhuizing: ‘Een zeer voorname opdracht van de kerk is diaconie. De zorg voor mensen die op onze hulp aangewezen zijn…. Het dekenaat Amsterdam vraagt aan de P.C.I.’s en de parochiebesturen om te komen tot samenwerking op diaconaal terrein; samenwerking tussen parochies die uit gaat monden in een stedelijke raad voor diaconie.
Het dekenaat Amsterdam en de Centrale Kerkeraad van de Ned. Hervormde kerk juichen de komende samenwerking tussen Maranatha-gemeente en de Thomasparochie van harte toe. Deken J. Suidgeest zal ons verzoek doorsturen naar het bisdom. I
n zijn Wandeling op Zorgvlied schrijft Rob de Groot over de grote demonstratie tegen racisme en discriminatie: ‘De demonstratie telde Nederlanders, Surinamers, Marokkanen, Turken, Ghanezen en vele andere mensen uit diverse culturen. Er waren jonge en oude mensen, maar – zo vraag ik me een dag later, wandelend op Zorgvlied, af – waren er behalve arme ook rijke mensen bij? Hoeveel van de blijkens een krantenbericht 40.000 Nederlandse miljonairs zouden er hebben meegelopen? Met zekerheid durf ik dat niet te zeggen, maar het lijkt me niet waarschijnlijk dat het er veel zijn geweest. Daarmee wil ik absoluut niet beweren dat miljonairs niet tegen racisme en discriminatie zouden zijn. Zo min als je mag beweren dat de bisschoppen van Nederland vóór discriminatie zijn, omdat zij niet aan deze demonstratie hebben meegedaan.’
In de Statistiek van onze parochie kunnen we zien dat het aantal parochianen in 1991 is gedaald naar 1760 (Was in 1986: 2169). Het gemiddelde weekendbezoek aan de vieringen was gedaald naar 253 (Was in 196: 366).
Een overlijdensadvertentie van zuster Alma o.p., vele jaren lang hoofd van de kleuterschool in de Rijnstraat. Wie heeft haar niet gekend! Zij werd 82 jaar.
mei:
Aankondiging van de jaarlijkse Acht Mei Manifestatie op 9 mei in de Veemarkthallen te Utrecht. Motto is “Onze wereld delen”: ‘Dat begint met luisteren naar de verhalen van mensen die hun deel niet ontvangen en daarom strijden. Delen is daarnaast dialoog, waarin eigen opvattingen, geloof en politiek ter discussie staan. Die dialoog wordt gezocht in programma’s over vluchtelingen en asielbeleid; over de verzorgingsstaat; over de indianencultuur en hun vragen aan Europa; over spiritualiteit en ecologie.’ |
De Taakgroep Vluchtelingen van de Raad van Kerken Amsterdam zoekt opvangplekken voor uitgeprocedeerde asielzoekers voor tijdelijke opvang. Een speciale werkgroep draagt de verantwoordelijkheid voor het werken aan een perspectief voor de opgevangen mensen. Als u en geschikte ruimte weet, kunt u bellen….
Informatie over de 4 mei viering in de Rivierenbuurt. In de Thomas is om 18.15 een korte dienst, waarna men zich kan aansluiten aan de tocht naar Rozenoord.
juni:
Aandacht voor de jaarlijkse oecumenische Pinksterdienst, dit jaar in de Maranathakerk: ‘Het Beraad van Kerken Rivierenbuurt heeft al heel wat initiatieven ontplooid en uitgewerkt. Geen daarvan is zo duurzaam gebleken en zo vanzelfsprekend geworden als dit jaarlijkse gemeenschappelijke, feestelijke gebeuren. We zijn er trots op en wij kijken er ook een beetje naar uit.’ Aldus pater Niesen. Aankondiging van zijn vakantie. Pater Th. Willers neemt de liturgie waar en Leny Blom behartigt alle pastorale vragen.
Het eindresultaat van de Vastenactie is ƒ 10.651,50. Ver boven het ten doel gestelde bedrag.
Op zondag 26 april is de officiële afscheidsviering voor penningmeester Louis Tuinder. A.I.M. de Jong, vice-voorzitter van het parochiebestuur, houdt een afscheidsrede: ‘Daarom is het mij een grote vreugde u mee te kunnen delen dat op Witte Donderdag het bericht binnen kwam van het bisdom, waarin werd medegedeeld dat de door ons enige maanden geleden aangevraagde pauselijke onderscheiding “Pro Ecclesia et Pontifice” door de Heilige Stoel is gehonoreerd. De heer Tuinder heeft deze onderscheiding dubbel en dwars verdiend.’
juli/augustus:
Verslag van de studiedagen in Huissen over de zorgelijke toekomst van dominicaanse parochies: ‘Zeker is dat de dominicanen die 9 parochies niet lang meer kunnen blijven bemannen. De meeste paters zijn 55+. Hoelang zijn zij nog vitaal? Een aantal van hen is al geruime tijd op dezelfde plek werkzaam en is hard aan een zogenaamd sabbat-periode (studieverlof) toe . Niet ieder van hen zal na zo’n periode opnieuw kiezen voor parochiepastoraat. Sommigen denken al aan andere vormen van pastoraat…… Er werd gepleit om de afbouw, als die er dan toch vroeg of laat zou moeten komen, zorgvuldig en nauwgezet te laten gebeuren, in goede en ruime samenspraak met de parochies zelf (nov. 1991)…….
Half maart (1992) waren de dominicaanse pastores weer bij elkaar….. Het idee om parochies op te geven was naar het tweede plan geschoven. Op basis van de “november dagen”en de gesprekken in de parochies was er een nieuwe kijk gegroeid op de dominicaanse aanwezigheid binnen parochies. Hoe zouden wij in de toekomst onze parochies van dienst kunnen blijven, op een andere manier dan tot nu toe? En wilde de betreffende parochie dat ook?’ (maart 1992)
De Wijkpost voor Ouderen zoekt vrijwilligers die zich willen inzetten voor dementerende ouderen en hun familieleden: ‘De vrijwilligers zullen regelmatig de thuiswonende dementerende bezoeken en zo proberen een vertrouwensrelatie met hem/haar op te bouwen. Omdat vrijwilligerswerk rondom dementerenden niet gemakkelijk is, zal de RIAGG Zuid/Nieuw-West samen met de wijkpost deze vrijwilligersgroep gaan begeleiden.’
KRO-onderzoek zegt: 84% van de kerkgangers heeft geen bezwaar tegen gehuwde priesters en 66% van de ondervraagden vindt tevens dat ook vrouwen priester moeten kunnen worden. De enquête is gehouden naar aanleiding van de publicatie van de bisschoppelijke brief In Christus Naam, waarin de kerkelijke leiders het belang van het celibaat onderstreepten.
september:
Veel reacties op het artikel in de vorige Thomasklanken over de situatie van de dominicanen in relatie tot de parochies. Reacties van parochianen en bespreking in het parochiebestuur. Rob de Groot en Henk Haverkort droppen in het kader hiervan enkele gedachten over de toekomst van de Thomasparochie. Zij vinden dat het verplichte celibaat, waardoor de kerk vele bekwame priesters is kwijtgeraakt, en het feit dat vrouwen geen priester kunnen worden, bijdraagt aan het priestertekort. En over de situatie dat een parochie-pastor 2 of 3 parochies moet bedienen, schrijven zij: ‘Je voorstellen dat de Thomas straks geen eigen priester-pastor meer heeft, maar die zal moeten delen met 2 of 3 andere parochiegemeenschappen roept vele vragen op. Die vragen liggen op het terrein van de (re)organisatie van de parochies met name op liturgisch en pastoraal gebied, maar ook t.a.v. de situatie van de bedienende pastor zelf. Wat wordt de relatie tussen pastor en parochies? Zal hij nog dezelfde rol kunnen spelen als toen hij pastor was van één parochie? Kan hij zich met alle hem toebedeelde parochies innig verbonden voelen of wordt hij “slechts” bedienaar van sacramenten? Kan hij een bindend element vormen in nauwere samenwerking tussen deze parochies of raakt hij in de verdrukking tussen de verschillende parochiële culturen?’
De MIVA-collecte heeft ƒ 1047,50 opgebracht. Dank aan alle gulle gevers.
Het generaal kapittel van de orde der dominicanen heeft de Engelsman Timothy Radcliffe (46 jaar) gekozen tot generaal-overste als opvolger van de Ier Damian Byrne.
oktober:
Thomasklanken maakt gewag van het plotselinge overlijden van pater Jill. Klappe op 5 september van dit jaar: ‘Zijn nalatenschap aan ons ligt wellicht in de tekst die aan het venster van zijn boekenkast hing: “Het grootste probleem is niet hoe wij ons leven moeten voortzetten, maar hoe we ons leven moeten verheffen. De roep om een leven na de dood is aanmatigend, als er geen roep om eeuwig leven vóór onze begrafenis is te horen. Eeuwigheid is geen voortdurende toekomst, maar een voortlevend heden. Hij heeft in ons het zaad van eeuwigheid geplant.”
Bij zijn uitvaart spreekt de provinciaál van de dominicanen Piet Struik: ‘(gelezen Marcus 6, 7-13) Met zijn eeuwige sandalen en verder nauwelijks bagage heeft Jill. de zo juist gelezen opdracht van Marcus nauwgezet uitgevoerd. Bijna onafgebroken onderweg, verkondigend het Woord aan anderen, en tegelijk op zoek naar de Woord door studie en onderzoek; altijd op weg, geboeid en geraakt door dat Woord Gods, dat duivels uitdrijft en dat mensen geneest, gezond maakt. Zestien jaar geleden werd hem eens bij een enquête gevraagd: “Waarom doe je nu datgene, waarmee je bezig bent?” Uit zijn overvloedig, woordenrijk antwoord citeer ik drie punten’. 1. Omdat ik ontdekt heb dat veel religieuzen ontzettend in de kou staan. 2. Omdat ik diep in mijn hart een profeet zou willen zijn, maar daar heb je heel wat moed voor nodig. 3. Omdat het werken aan geloofs- en gebedscultuur een dominicaanse bezigheid is.’
De redactie van Thomasklanken gedenkt hem ook: ‘Wij hadden hem regelmatig nodig om geïnformeerd te blijven over kerkelijke activiteiten in heel Nederland en zelfs daarbuiten. Hij was goed op de hoogte van allerlei groepen kerkmensen die actief waren in de Vredesbeweging en met het Conciliair Proces. En uiteraard kreeg je van hem dan de nodige bijbelse achtergrondinformatie. Want maatschappelijke betrokkenheid heeft altijd een inspiratiebron nodig. Wat hem betrof kon actief geloven ook nooit zonder de noodzakelijke spiritualiteit.’
november:
Het parochiebestuur bespreekt de Nota bisdom Haarlem over het aantal beschikbare priesters in het jaar 2000: In 1990 waren dat er 172 en in 2000 is de verwachting dat dat er nog maar 66 zullen zijn: ‘Dit zijn cijfers die ons ernstig verontrusten.’
Het P.B. kondigt ook gesprekken aan tussen het parochiebestuur en parochianen over deze problematiek: ‘Wij zijn ons ervan bewust dat de problemen van verminderende aantallen priesters en het te groot en te duur worden van de kerkgebouwen bij velen sterke emoties teweeg brengen.
Die emoties hoeven we ook niet onder stoelen of banken te steken, maar die kunnen we met elkaar delen.’
Een ode aan Rigoberta Menchu die dit jaar de Nobelprijs voor de Vrede heeft ontvangen: ‘Tijdens de Vastenactie van dit jaar stonden de indianen in Guatemala centraal. Voor hen hebben wij toen actie gevoerd. Onlangs werd aan een van hen, Rigoberta Menchu, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend. Zij heeft die prijs gekregen voor haar jarenlange strijd tegen onderdrukking van haar volk.’
Op 21 november is er weer een inzamelingsactie voor baby’s en kinderen in Albanië
december:
Uit Parochiebestuurlijkheden: ‘Op 31 december van dit jaar loopt de tweede ambtstermijn af van pater Niesen als pastor van onze parochie. Hij heeft in gesprekken met het provincialaat van de dominicanen te kennen gegeven dat hij, omdat opvolging bijna onmogelijk is, de parochie niet in de steek wil laten. Met zulke ingrijpende maatregelen voor de boeg, als die waar onze parochie in de nabije toekomst voor staat, wil hij daar graag bij blijven. Het provincialaat heeft daar begrip voor getoond en zal een verzoek aan de bisschop tot herbenoeming ondersteunen.’
Kerstconcert in de Maranathakerk op 9 december. Uitgevoerd worden Christmas Carols en In Dulce Jubilo van Dietrich Buxtehude door leerlingen van het Sweelinck conservatorium.
De Liturgische kalender geeft informatie over de advents- en kerstvieringen in onze parochie: ‘Donderdag 24 december, 23.00 u.: Viering van de heilige kerstnacht – een nieuw lied of weer het oude liedje?’
Jaaroverzicht 1993
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1993
januari:
Pater Niesen legt ons uit waarom hij een derde termijn onze pastor wil zijn. De bisschop van Haarlem heeft met de benoeming voor een derde termijn ingestemd.
De gesprekken tussen parochiebestuur en parochianen over de toekomst van het pastoraat in de parochie duren voort. Mensen zullen persoonlijk worden uitgenodigd om daaraan deel te nemen.
Felicitatie voor onze pianiste-organiste To van Waveren- Schreiner bij het behalen van het diploma Kerkmusicus: ‘Wij waarderen het bijzonder dat zij voor het begeleiden van onze koren zoveel tijd over heeft. Om dan ook nog eens een jaar lang te besteden aan een cursus, waardoor zij zich grotere bekwaamheid heeft verworven, verdient bijzonder veel waardering.’
De P.C.I.-collecte met Kerstmis heeft ƒ 1817,25 opgebracht. En de opbrengst voor Solidaridad was ƒ 2003,-
Amnesty International richt haar aandacht op schendingen jegens inheemse volkeren op het Amerikaanse continent: ‘Er zijn gebieden waar de bevolking al sinds mensenheugenis leeft en een eigen, sterk aan het gebied gebonden cultuur heeft. Nog 4% van de wereldbevolking is op die manier inheems te noemen. De komst van “nieuwe” bevolking naar zulke gebieden gaat vaak gepaard met veel geweld.’
februari:
Bij de sluiting van de Willibrorduskerk schrijft pater Niesen: ‘De sluiting van een parochiekerk , maar vooral ook het opheffen van een geloofsgemeenschap is voor alle betrokkenen heel pijnlijk. De bisschop wil delen in die pijn. Hij hoopt dat de parochianen van de Willibrord een andere geloofsgemeenschap zullen vinden, waarin zij zich thuis kunnen voelen. Wie zullen besluiten naar onze kerk te komen en aansluiting te zoeken bij onze parochie, mogen weten van harte welkom te zijn.’
De penningmeester van onze parochie, Jos Rondeel, geeft opening van zaken rond onze financiële situatie: ‘Volgens de begroting zullen de uitgaven in 1993 ƒ 215.000,- bedragen. Dat is meer dan ƒ 4000,- per week……. Als we naar 1992 kijken, waren die bijdragen ongeveer ƒ 113.000,-. Ervan uitgaande dat deze bijdragen in 1993 hetzelfde zullen blijven, is er een gat van ƒ 102.000,-.’
Het Vastenactieproject is dit jaar gesitueerd in Mali in het bisdom San: ‘Het land moet weer vruchtbaar worden gemaakt. Daartoe wil men maatregelen nemen om de bodem te beschermen door het planten van vocht aantrekkende bomen, het dieper maken van de waterputten en het aanleggen van stenen dijkjes om erosie tegen te gaan. Daarnaast behelst het programma landbouwvoorlichting aan de boeren en het leren beheren van graanvoorraden.’
maart:
Statistiek van de parochie: Het aantal parochianen is nagenoeg gelijk gebleven – 1760. Het kerkbezoek is iets gedaald, van 235 naar 218.
Henk Haverkort geeft een kort verslag van een optreden van het koor Reinaissance bij de benedictinessen in Egmond: ‘Het koor bood een programma van 114 kerkelijke gezangen en nog enkele profane songs…. Al tijdens het eerste lied was er intense aandacht. Een paar liederen kenden de zusters blijkbaar uit hun eigen kloosterrepertoire; een enkeling zong zachtjes mee….. Wat mij als toehoorder opviel was dat sommige teksten een andere dimensie kregen. De omgeving speelde hierin natuurlijk een rol. Tijdens het luisteren dwaalden mijn ogen enkele keren door het glas naar buiten; bomen in de knop, lammeren in de wei, tjilpende vogels….’
De oude paaskaars is weer via verloting beschikbaar en tijdens de Goede Week is er maar één viering per dag.
Het motto van de Acht Mei manifestatie is dit jaar: Met hart en ziel: ‘Wij hebben allemaal de opdracht om God present te stellen in deze wereld. Dat is de uiteindelijke motivatie van iedereen om zich in te zetten voor kerkelijk en wereldlijk werk, welke verschillen in beleving en uitleg er ook zijn. Met hart en ziel wijden talloze vrouwen en mannen zich aan die taak.’
april:
Vijf parochianen volgden de cursus Voorgaan bij een uitvaart en worden daarvoor ingezet. Het zijn Leny Blom, Jan Brugman, Jan Nolte, Nico van Bakkum en Henk Haverkort.
De Vastenactie “Zonder water geen leven in Mali” heeft ƒ 10.225,70 opgebracht. Een mooi resultaat.
De Vluchtelingenwerkgroep Rivierenbuurt had enige tijd geleden om goederen en huisraad gevraagd voor vluchtelingen. Men is verheugd dat velen daarop hebben gereageerd. Men is echter nog op zoek naar opvangplaatsen bij particulieren voor asielzoekers die in afwachting zijn van hun hoger beroep. Wie kan helpen?
In het Bijbels Museum te Amsterdam is tot 31 mei de tentoonstelling “Een moderne kruisweg” te zien. Deze reeks schilderijen van ds. Ruud Bartlema geeft een eigentijds beeld van de lijdensweg van Jezus Christus. De kunstenaar heeft de tekst van het evangelie van Matthëus als uitgangspunt genomen.
mei:
‘De praktijk van verschillende eucharistievieringen in dezelfde kerk op één zondag is ontstaan, toen er in onze streken een grote toeloop van gelovigen was en veel priesters beschikbaar waren. Gelegenheid om eucharistie te vieren werd zelfs uitgebreid tot de zaterdagavond….. Zo zijn wij gewend geraakt dat iedereen voor zichzelf de meest geschikte tijd kan kiezen om naar de kerk te gaan…… Soms is het voor een zinvol samenkomen rond het Woord en de Tafel des Heren dan ook beter het aantal vieringen te verminderen van meer kleinere groepen één grotere te maken….. Daarom lijkt het goed om in de vakantieperiode op zondag één dienst te houden, zoals nu al bij feestdagen in onze kerk gebruikelijk is.’ Aldus de pastor en het parochiebestuur.
Informatie over de campagne De Arme Kant van Nederland en de kerkelijke visie hierop, ontleend aan een publicatie van pater Ben Vocking o.p.: ‘Er is een ideologische lijn in opkomst die in de vorm van een nieuw soort orthodoxie door wetenschappers, beleidsmakers en politici wordt uitgedragen….. De politici van allerlei kleur en de media kondigen een kruistocht tegen de ‘zedenverwildering’ aan bij de sociale diensten en bij werklozen. De werkloze wordt steeds meer gestigmatiseerd tot lanterfanter en uitvreter, de vrouw in de bijstand tot iemand die zich daarin behaaglijk voelt en die de gevolgen van een al te gemakkelijke scheiding afwentelt op de staatskas.
De WAO-er is iemand die zich aanstelt en die zich met zijn kleine pijntjes en werkschuwheid in een al te gemakkelijke uitkering verbergt. Dit zijn woorden en beelden die naar voren worden gebracht door de politieke opiniemakers van ons land.’
Waar gaat het bij de Arme Kant van Nederland om? ‘Maar daarachter groeit de behoefte aan een fundamentele discussie over de richting, waarin onze samenleving zich ontwikkelt. Wat voor samenleving willen wij? Hoe zal het in de toekomst gesteld zijn met het sociale gehalte van die samenleving?’
juni:
Een toelichting van pater Niesen op het voorgaan in uitvaartdiensten door de daartoe toegeruste parochianen (zie april): ‘Wij hopen van harte dat de medewerkende parochianen aanvaarding mogen vinden en dat hun inzet bij voorkomende gelegenheden erkenning zal krijgen. Opdat de viering van de uitvaart steeds meer ónze zorg zal zijn.
Jos Smits neemt helaas afscheid als pianist-begeleider van ons koor Reinaissance. Henk Haverkort zwaait hem lof toe: ‘’ Heel lang hebben wij van zijn sprankelende muzikale begeleiding kunnen genieten. En ook binnen het koor speelde hij een samenbindende rol. Maar Jos heeft voor zijn optimaal functioneren altijd weer een uitdaging nodig. Daarom begint hij graag aan iets nieuws…… Jos, het ga je goed in alles wat je onderneemt en we wensen je veel geluk in je verdere leven.’
Uitgebreide informatie over het vakantie-kinderkamp Licht en Lucht: ‘Dit kamp, begeleid door enthousiaste vrijwilligers, is voor de eerste drie weken van de zomervakantie hét terrein voor kinderen van de basisschool. Hier kunnen zij volop genieten van de vrije natuur en de frisse lucht.’
juli/augustus:
Marieke Maes begint haar bijbelgroep ‘Rond de Schrift’: ‘De teksten van de Bijbel zijn bij uitstek teksten die ons zouden kunnen raken, want ze gaan over die dingen die mensen het meest aangaan. Ze gaan immers over leven en dood, over geluk en rechtvaardigheid, over relaties van mensen met elkaar en over de relatie van mensen tot God. Maar de Schriftteksten geven hun geheim niet zo maar onmiddellijk prijs, daarvoor zijn ze te diepzinnig.’
Naar aanleiding van de Nationale Ziekendag schrijft Marinus van de Berg onder meer: ‘Toch moeten we niet misleid worden door het beeld van de “vitale senior”. Want daarin ligt het accent eenzijdig op vitaliteit. En er wordt gedaan alsof er alleen maar sprake is van een tweede jeugd zonder problemen. Maar elke levensperiode kent ook haar schaduwzijden, haar moeite en pijn. Daarvan kunnen we ook leren en groeien in mens zijn.’
Aandacht voor de MIVA-collecte: ‘Voor veel missionaire werkers is gebrek aan vervoer de grootste belemmering bij de uitvoering van hun werk. Sociale en pastorale zorg is beperkt, omdat een vervoermiddel ontbreekt en parochies soms enorm uitgestrekt zijn.’
Verder aandacht voor het zilveren jubileum van de Raad van Kerken in Nederland en voor de a.s. Vredesweek.
september:
Woorddienst of woord-communiedienst. Er bestaan vele vragen met name over die laatste vorm van dienst. Thomasklanken besteedt er vele pagina’s aan. En Henk Haverkort pleit na het experiment in de zomerperiode voor het voortaan houden van één dienst op zondag: ’Het grote voordeel is dat je weer eens met meer mensen tegelijk in één viering verenigd bent. Dat komt uiteraard de sfeer alleen maar ten goede. En je ziet weer eens andere, meer of minder bekende gezichten. Bezoekers die voor mij onbekenden waren, bleken al jarenlang meelevende parochianen te zijn.’
Aankondiging van vijf gespreksavonden over Jezus Christus onder leiding van pater Niesen en Marieke Maes. En an Samen op weg naar kerst, vier gespreksavonden op de drempel van de aanstaande adventstijd, onder leiding van ds. G. Lensink, ds. G. Morsink, ds. J. Happee en pater A. Niesen o.p.
Bericht van het overlijden van Leo Pastoor op 17 augustus, jarenlang beheerder van onze bijkerk Het Kruispunt. Het werd slechts 65 jaar oud.
oktober:
Heel lang was er sprake van een inhuizing van onze parochie in het gebouw van de Maranathakerk, samen en gescheiden van die gemeente. Maar het loopt wellicht anders. De protestantse kerken zitten in het proces van samenwerking onder het motto Samen op Weg. Dat maakt het samen in één gebouw voor onze parochie onzeker: ‘Als dat samengaan van deze drie kerken gerealiseerd wordt, kan dat tot gevolg hebben dat ook voor de Maranathagemeente een toekomstige samenvoeging met andere kerken wordt gerealiseerd. Dat alles doorkruist mogelijk de plannen die wij samen met de hervormden hebben gemaakt. Het parochiebestuur blijft in gesprek met de besturen van de Maranathagemeente en de Nederlands Hervormde Gemeente Amsterdam, hopend op een positief vervolg.’ Aldus A.I.M. de Jong, vice-voorzitter, in welke functie hij nog tot 1 juni 1997 van de bisschop aan mag blijven.
Aandacht voor Wereldmissiedag,, voor Willibrord zondag, voor de Migrantenweek en Zon in de schoorsteen.
november:
De paters Niesen en Willers verruilen de pastorie van de Thomaskerk voor een woning in de Rijnstraat. Voor twee bewoners werd de pastorie te groot. Wel blijven daar werkruimte voor de pastor, vergaderruimte, secretariaat, stencilkamer, enz. Gevestigd. Het zal een hele overgang worden.
De Vredeskerk viert haar 75-jarig bestaan, o.a. met een symposium onder de titel: Normvervaging in deze tijd; een uitdaging voor kerk of staat? Sprekers zijn mr. E. Jurgens, Tweede kamerlid Pv.dA en de hr. H. Van Munster, voorzitter Justitia et Pax.
Ds. Lensink van de Maranathagemeente filosofeert over het thema:”Ik geloof in de Heilige Geest.” : ‘Als ik daarom anno 1993 uitspreek: Ik geloof in de Heilige Geest, betekent dat voor mij in ieder geval twee veranderingen in betekenis in de oude formule. Ten eerste:’ Ik geloof’ versta ik niet meer als ‘Ik hou vast, want mij is geleerd….’, maar ‘Ik vertrouw’. Want op trouw en vertrouwen, zo heeft het leven mij geleerd, komt het aan……. Wat ik me dan ten tweede bij ‘Heilige Geest’ moet voorstellen, interesseert me eerlijk gezegd niet meer zoveel. Ik heb het namelijk afgeleerd om God te definiëren. Door God laat ik mij aanspreken.’
Rob de Groot las in weekblad De Bazuin een interview met de Duitse theologe Dorothee Sölle over het gebod Bemin uw naaste als uzelf. De titel van het artikel luidt De ander gaat voor: ’De opsomming die de Bijbel maakt van ‘onze naasten’ is er een die zich niet beperkt tot degenen die naast ons wonen en leven. Ook de vreemdeling wordt genoemd, de mens die bescherming nodig heeft en een verblijfsvergunning. De opsomming culmineert in het noemen van de ‘vijand’. Jezus en andere Joden die staan in de profetische traditie, betrekken de ‘vijand’ in het gebod tot naastenliefde. Buurvrouw, naaste, vreemdeling, vijand – de opsomming is er een waarin grenzen worden doorbroken en opgeheven.’
december:
Gusta de Jong-Knebel roept – nee, geen oude vrijsters, maar – mensen op die mee willen breien voor warme kleding voor mensen in de Oostblok landen: truien, vesten, mutsen, dassen. ‘Het gaat niet om ingewikkelde patronen, maar om warmte die wij te geven hebben en die daar nodig is. Als het idee u aanspreekt, meldt u dan als breister of geef uw restjes aan ondergetekende.’
Het parochieblad maakt gewag van de oprichting van een Raad van Advies, bestaande uit leden van vier parochies in Zuid. De RvA brengt advies uit aan de parochiële caritasinstellingen (de P.C.I.’s) over de vraag welke groepen mensen in de knel zitten en steun van de P.C.I.’s nodig hebben. Bovendien stelt de RvA zich ten doel de diaconie in de parochies te bevorderen.
Jaaroverzicht 1994
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1994
januari:
Uit Parochiebestuurlijkheden: ‘De hogere beleidsorganen van de drie protestantse kerken zijn overeengekomen dat in de nabije toekomst deze drie kerken tot één kerk zullen worden. De Centrale Kerkeraad van de Ned. Hervormde Gemeente heeft de wens uitgesproken dat de hervormden met de andere twee kerken gebruik zal gaan maken van de Maarten Lutherkerk….
Er kan echter geen sprake van zijn dat vier kerkgenootschappen samen gebruik gaan maken van de Maarten Lutherkerk. Daarvoor is dit gebouw veel te klein en ligt het te ver uit het centrum van de Rivierenbuurt.’
Het koor Reinaissance zoekt dringend nieuwe leden.
Aankondiging van de Week van Gebed voor de Eenheid van de christenen: ‘Vanaf 1957 wordt voor deze week een bepaalde tekst als uitgangspunt genomen. Deze tekst wordt wereldwijd als thema aangehouden. Het thema van dit jaar is ontleed aan Handelingen 4, 23-37: Het huis van God – geroepen om één te zijn van hart en geest.’
De collecte voor Solidaridad bracht ƒ 2558,25 op. Dank aan alle gevers.
Bep Marsé dankt alle parochianen die haar vanwege haar ongeneeslijke ziekte hebben getroost en gesteund met kaarten en bloemen. Zij hoopt, hoewel dat fysiek bijna onmogelijk is, nog een keer de Thomas te kunnen binnen stappen.
Bericht van het overlijden van de paters Jan Schaeffer en Joep Martin die beide enige tijd in onze parochie hebben gewerkt.
februari:
In Parochiebestuurlijkheden staat A.I.M. de Jong stil bij het overlijden van Bep Marsé op 4 februari: ‘De ziekte die zij al twaalf jaar met zich meedroeg, heeft het van haar wil tot leven gewonnen. Wij verliezen in haar een enthousiaste en actieve parochiane die – al jaren buiten Amsterdam wonend – trouw bleef aan haar Thomasparochie. Als parochiebestuurslid verwoordde zij steeds de stem van de niet zo goed in kerkelijke aangelegenheden ingevoerde parochianen. Iemand die die stem verwoordt, zorgt ervoor dat een bestuur dicht bij de parochianen blijft staan. Moge zij rusten in vrede.’
Aankondiging van de Vastenactie, ditmaal in Papoea-Nieuw-Guinea: een uitgebreid ontwikkelingsprogramma, o.a. gericht op onderwijs en leiderschapstraining.
De tiende Acht Mei manifestatie draagt de titel ‘Het hart van de zaak’ en staat in het teken van geloofscommunicatie: ‘Met licht en lied, taal en teken delen en verdiepen wat ons bezielt, waarom we ons engageren in maatschappij en kerk. In de overtuiging dat inzet inkeer behoeft, actie bezinning om stevig wortel te schieten en ook op den duur vrucht te dragen.
maart:
Penningmeester Jos Rondeel publiceert de begroting van de parochie met te verwachten baten en lasten. Het te verwachten tekort over 1994 bedraagt ƒ 26.400,-.
Als inleiding op de a.s. bijbelgroep-bijeenkomst schrijft Marieke Maes: ‘Een reis met Johannes is avontuurlijk als je hem goed weet te verstaan. En daaraan, aan het goed verstaan, heeft het vaak ontbroken, als in de Schrift werd gelezen en uit de Schrift werd verkondigd. De Bijbel is geen kant en klare moraal, en zelfs geen kant en klare theologie. De Bijbel is in de eerste plaats Woord van God en prachtige literatuur.’
april:
Aandacht voor de Zondag voor de Oosterse kerken op 7 en 8 mei. En voor de brochure Bloemen zonder gif van de Vereniging Milieudefensie (Heelheid van de schepping): ‘Met bloemen halen we de natuur is huis, maar we plegen er tegelijk een grote aanslag op. Ruim 10% van het landbouwgif wordt gebruikt voor de teelt van bollen en bloemen, zo’n 100 kilo per hectare. In de brochure staan feiten, tips en koopadviezen.
Op de Acht Mei manifestatie zullen prominente Nederlanders aanwezig zijn: Jan Pronk, Ruud Lubbers, Jo Ritzen en Ria Beckers
Opbrengst Vastenactie is ƒ 8.596,70.
Het programma van de 75-jarige Agneskerk met lunches, plechtige missen en een feestavond voor alle medewerkers.
mei:
Uit een preek van onze pastor: ‘De geloofsgemeenschap van Jezus is vóór alles de plek waar anonimiteit wordt opgeheven en mensen elkaar herkennen als broers en zussen. Daarmee eindigt de nacht en breekt de dag aan.’
Berichten over de Week van Nederlandse Missionarissen en van de werkgroep Vluchtelingen Rivierenbuurt. Men is er in geslaagd enkele opvangadressen te vinden.
Enkele gedachten over eucharistie, woorddienst en woord-communiedienst, bij elkaar gelezen door pater Niesen.
Amnesty International, groep 333 vermeldt goed nieuws over de vrijlating van politieke gevangenen en het afschaffen van de doodstraf in Griekenland. Reden om door te gaan met het schrijven van brieven. Nicole Kedde en Olga de Vries maken bekend te willen starten met een crèche voor kinderen van 0 tot 6 jaar tijdens de zondagsviering. Vanaf 10.30 u. Kunnen kinderen worden gebracht naar de pastorie.
juni:
Sinds 1982 maakt mevr. G. Van Muijen-Klaasen deel uit van het parochiebestuur, de laatste zeven jaar als secretaris. Nu is haar termijn verstreken en zal zij als parochiebestuurslid afscheid nemen. Op deze plaats willen wij mevr. Van Muijen heel hartelijk danken voor haar niet aflatende ijver voor onze Thomasparochie.’ (Uit Parochiebestuurlijkheden).
Informatie over de dominicaanse parochies in Nederland. De besturen van die parochies hebben besloten zich te verenigen in een Overleggroep. Deze heeft tot taak onderwerpen ter sprake te brengen die samenhangen met de positie van de dominicaanse parochies; alles in kaart te brengen wat er gemeenschappelijk is met betrekking tot toekomstige ontwikkelingen, deze punten te onderzoeken en daarover voorstellen te doen. Er zijn 9 dominicaanse parochies. Onze parochie zal worden vertegenwoordigd door de heer Paul van Gessel.
Rob de Groot schrijft over de opvattingen van indianen over de stilte (Stilte is de stem van de grote Geest). Als we in onze vakantie de stilte zoeken, zouden we daar eens over na kunnen denken: ‘Het religieuze klimt en wentelt als een spiraal door het leven van indianen: van actie naar meditatie en contemplatie en terug naar actie. De wereld van de natuur is zo vervuld van de Grote Mysterieuze, dat ze de mens alle spirituele kracht geeft die hij nodig heeft om zinvol te leven.’
juli/augustus:
Aankondiging van de komende Vredesweek. Motto is ‘Europa belooft wat’: ‘Het ideaal van een verenigd Europa is nog lang niet bereikt. In veel landen, vooral die behoort hebben tot de voormalige Sovjet Unie, heerst bittere armoede. Er zijn allerlei nationalistische oorlogen uitgebroken, waarbij kerkelijke en religieuze instellingen soms een rol spelen. Antisemitisme en vreemdelingenhaat zijn beangstigende verschijnselen, niet alleen in Europa, maar ook in onze Nederlandse samenleving.’
Een dankwoord van ds Happee voor de warme belangstelling bij het overlijden van zijn vrouw: ‘Dat we als kerken in de Rivierenbuurt al zo naar elkaar zijn toegegroeid, heeft me in deze dagen van rouw gesterkt.’
september:
Het is nu definitief: Op zondag zal er nog maar één viering zijn, met ingang van zondag 2 oktober. De eerste zondag van de maand blijft gereserveerd voor een woorddienst, enkele keren per jaar een woord-communiedienst.
De heer Joop Baay wordt de nieuwe secretaris van het parochiebestuur als opvolger van mevr. G. Van Muijen.
In het kader van de adventsvieringen, waarin aandacht wordt besteed aan het Lucasevangelie zal pater A. Van Diemen o.p. (oud parochiaan), oud-hoogleraar in de bijbelse theologie en exegese drie middagen komen spreken over dat evangelie.
Vier avonden over vrouwen in de Bijbel: Ruth, Judith, Maria Magdalena en de vrouw bij de bron. De avonden staan onder leiding van pater Niesen en Marieke Maes.
Bericht van het overlijden van zuster Catharina, hoofd van de Catharinaschool. Zij was 96 jaar. Velen zullen haar hebben gekend.
oktober:
Pater Niesen omschrijft de karakteristiek van een dominicaanse geloofsgemeenschap. En over de dominicaanse spiritualiteit: Laudare ( lof brengen), Benedicere (zegenen) en Praedicare (verkondigen): ‘Van dominicaanse aanwezigheid getuigen bij ons nogal wat tekens: de naam van de parochie, beelden, motieven in kleden, in glas-in-lood, in houtsnijwerk. Maar hopelijk heeft het dominicaanse vooral zijn sporen nagelaten in mensen. Wie lang met elkaar omgaan, nemen iets van elkaar over. Met name in de geest, in de manier van praten en denken en doen, in de sfeer van samenkomen. Met één woord gezegd: spiritualiteit.’
Motto van Wereldmissiedag (23 oktober) is Kiezen om te delen: ’Kiezen tussen vele vormen van verdeling: van land, eten en drinken, macht n geld. Kiezen om te delen wordt dan voor ons: de keuze van een ander soort verhoudingen, overeenkomstig het evangelie.’
In zijn Wandelingen op Zorgvlied vergelijkt Rob de Groot Zorgvlied met de kerk: ‘De kerk is een verzameling mensen die als bijna nergens anders zo verschillend denken over de essentie van die kerk. De kerk herbergt behoudende en progressieve, vrome en nuchtere mensen, verticale en horizontale opvattingen. De een gelooft in onvoorwaardelijke trouw aan paus en bisschoppen, de ander stelt zijn eigen geweten, geïnspireerd op de Bijbel voorop……. Een begraafplaats is voor degenen die daar rusten, het antwoord. De kerk is voor degenen die daarbij horen een mand vol vragen. En dat is maar goed ook.’
november:
Uitgebreide informatie over de Radboudstichting. Doel van de stichting is de katholieke levensbeschouwing te betrekken bij de vorming van jonge academici. Hoofdactiviteit van de Radboudstichting is het onderwijsaanbod aan alle tien Nederlandse Openbare Universiteiten door bijzondere hoogleraren.
Wandelingen op Zorgvlied besteedt aandacht aan de herfst, een door velen als somber ervaren jaargetijde. Rob de Groot: ‘Misschien moeten we toch maar bij de natuur te rade gaan. Misschien moeten we de herfst zijn gang maar laten gaan; de wind laten waaien, de bladeren laten vallen en stil worden. Meegaan met de aard van het seizoen en de stilte benutten om er wijzer van te worden. En het licht dat door de gaten in ons bladerdak valt, laten schijnen op ons leven.’
Aandacht voor de meditatie-vespers in de Maranathakerk, de actie Zon in de schoorsteen en Amnesty International.
december:
De vice-voorzitter van het parochiebestuur bekijkt in zijn artikel wat er het afgelopen jaar allemaal heeft gespeeld en is besproken: over overleden en nieuwe bestuursleden, over de toekomst van ons huis, over liturgische aanpassingen en over de samenwerking tussen de dominicaanse parochies.
Op de zondag dat de gereformeerden en de Lutheranen samen het oogstfeest vieren en wij Willibrord herdenken, sturen we hen een prachtige fruitmand met de welgemeende groet: Vrede en alle goeds!
Aandacht voor de tentoonstelling Gebed in schoonheid, over de persoonlijke geloofsbeleving van mensen uit de Middeleeuwen, plus twee gespreksavonden daarover in de Vredeskerk o.l.v pastor Pierre Valkering.
Jaaroverzicht 1995
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1995
januari:
“Houdt de vlam brandend!” Penningmeester Jos Rondeel roept ons dubbelzinnig op om het met elkaar uit te houden, maar tegelijkertijd, in het kader van de actie Kerkbalans, de verwarming brandend te houden!
De collecte voor Solidaridad heeft ƒ 1830,- opgebracht (Adventsactie) Voor de brochure van de Nederlandse bisschoppen over het huwelijk wordt verwezen naar de lectuurtafel, waar de brief voor ƒ 3,50 te verkrijgen.
In het kader van Internationale Vrouwendag op 8 maart de aankondiging van drie bijeenkomsten voor ‘zwarte en witte’ vrouwen. Thema is: Beelden van God.
Besloten is om de werkgroepen Vluchtelingen Rivierenbuurt en De Pijp samen te voegen (Kerkasiel en vluchtelingenmaaltijd).
februari:
Uit de preek van pater Niesen; “Wie zijn onze profeten? Durven wij te luisteren naar welgemeende tegenspraak? Horen wij de roep naar nieuwe wegen? Of vinden wij het gevaarlijke spookrijders? (naar .Lucas 4, 24)
De Vastenactie gaat over opvang, onderwijs, gezondheidszorg voor kinderen in de sloppenwijken van Mukuru, Nairobi, Kenia.
De Bond van Ouderen van Thomas van Aquino vraagt om wat jongere leden om het bestuur te komen versterken. De bond heeft zo’n 75 leden.
maart:
Op zondag 21 mei is er een Eerste Communie-viering. Er hebben zich 5 kinderen gemeld. 6 Kinderen zullen op 10 september worden gevormd.
De Parochievergadering houdt zich bezig met de toekomst van onze geloofsgemeenschap. De co-provinciaal van de dominicanen, pater Jan Laan o.p., is op de vergadering aanwezig om de problematiek en de visie aan te horen en mee te nemen naar het landelijk bestuur van de dominicanen.
‘n Overgenomen artikel van dominee Henk Lensink over de Zondagsrust: ‘Nu ziet het er nog niet naar uit dat ik voortaan elke zondag zo’n drukke Rijnstraat zal aantreffen. Ons paarse kabinet heeft immers besloten dat de handel op zondag wel meer de vrije hand krijgt, maar ook dat voor die dag de regel blijft gelden, dat de winkels dicht blijven. Vooral voor kleine middenstanders lijkt me dat wel zo prettig. Ik heb er al teveel uit onze wijk zien verdwijnen: kruideniers, bakkers, slagers, de groenteman en de melkboer. Allemaal mensen met hart voor hun zaak en met weet van de mensen. Ze kenden hun klanten en wisten ook vaak van hun wel en wee.’
Burgemeester Schelto Patijn in gesprek met de Raad van Kerken: ‘Zonder de kerken zou Amsterdam er een stuk minder leefbaar uitzien. De kerken hebben namelijk altijd oog voor hun naaste in de samenleving.’
april:
‘Pasen is voor ons christenen ook een herdenking met perspectief. Niet voor niets is het (kaars)licht een van de belangrijkste symbolen in de Paastijd. Licht hebben we nodig om te zien, om in te zien, om onze weg te zien en om onze medemens te zien met wie we samen optrekken op weg naar de vrede.’ (van de redactie)
Uit Parochiebestuurlijkheden: ‘Er zijn momenteel 162 dominicanen. Vergelijken we dit met 1969, toen waren er nog 600. Van de 162 zijn er 145 boven de 55 jaar. Van deze 145 is de gemiddelde leeftijd 72 jaar….. Dat alles geeft aan dat er ook bij de dominicanen enkel daling van het aantal beschikbare mensen valt te constateren.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de betekenis van Pasen in zijn ogen: ‘Zo is het verhaal van zijn verrijzenis voor mij het symbool van leven na de dood, van generatie op generatie, van het doorgeven van zijn liefde en vrede, van je verbonden voelen met wie er waren en wie er nog komen, van je één weten met het heelal; je mag er zijn, maar je staat niet op jezelf.’
mei:
In het artikel “Tussen slavernij en bevrijding’ een citaat van oud-deken van Amsterdam, pastor Jozef Keet: ’Er is een opvatting over de wereld, waarin sprake is van een aantal krachten die elkaar voortdurend bevechten, maar waarbij van een uiteindelijke overwinning geen sprake is. Het hoogst haalbare is een zeker evenwicht dat na verloop van tijd weer wordt verbroken. In feite verandert er niets. Er is ook een opvatting die gelooft dat de gesloten cirkel, die schijnbaar niet gebroken kan worden, toch is aan te tasten, omdat deze opvatting de overtuiging meedraagt dat deze wereld gered kan worden uit onmenselijkheid; dat slavernij in welke vorm dan ook, geen natuurgegeven is, maar dat ieder mens en ieder volk het recht heeft tot volledige ontplooiing te komen, tot een zinvol bestaan, tot geluk van zichzelf en van anderen. Dat visioen is het hart van de joodse traditie.’
De Vastenactie voor kinderen uit de sloppenwijken in Nairobi heeft ƒ 8621,95 opgebracht.
Het motto van de jaarlijkse Acht Mei manifestatie is ‘Omzien naar elkaar’. Gasten zijn o.a. Maartje van Weegen, Hans van Mierlo, Jan Wolkers, Nelleke Noordervliet en Wam de Moor.
De Inloopochtend viert haar tweede lustrum; van een aarzelend begin is het nu een zeer gewaardeerde bijeenkomst geworden.
juni:
Gemiddeld aantal kerkbezoekers in 1994 was 184 en – opmerkelijk – de oplage van Thomasklanken in 1994 was 950 exemplaren: ‘Ja, hoor ik zeggen: met Kerstmis en als er gedoopt en getrouwd moet worden, dan zie je ze wel. Ik geloof dat degenen die dat zeggen wel een beetje gelijk hebben, te meer daar de kerk een ontwikkeling heeft doorgemaakt van individuele godsdienst naar een op elkaar betrokken gemeenschap. Toch blijft het raden naar de motieven van die 950 om Thomasklanken te lezen. Want het is niet uitgesloten dat velen zich juist via dit blad betrokken voelen bij het wel en wee van de parochie. 950 Mensen in de kerk en maar 184 gelezen Thomasklanken zou ook niet goed zijn. Of wel soms?’ (van de redactie)
Er is nog steeds geen duidelijkheid over onze eventuele verhuizing naar het Maranatha-kerkgebouw. De onderhandelingen duren voort.
Verslag van de viering van het 10-jarig bestaan van de Inloopochtend: uitgebreide koffietafel, toespraken, komische uiteenzetting van het scheppingsverhaal door de heer J. De Koning en een heerlijke lunch.
Uit Wandelingen op Zorgvlied: ‘Zorgvlied en andere begraafplaatsen zijn nog de enige plekken, waar geen reclameborden staan. Geen teksten als: “Uw begrafenis is mede mogelijk gemaakt door… “ of “Met… blijft uw grafsteen witter dan wit.”…… Handen af van Zorgvlied. Maar misschien heb ik nu wel slapende honden wakker gemaakt. Het is niet te hopen.’
Informatie over een expositie in het Bijbels Openluchtmuseum (gelegen in de H. Landstichting te Nijmegen) over de opvattingen aangaande het leven na de dood in de oudheid. ‘De vaak duizenden jaren oude denkbeelden van de volkeren in Egypte, Mesopotamië en de antieke wereld blijken van invloed te zijn geweest op de voorstellingswereld over het hiernamaals in onze eigen cultuur.’
juli/augustus:
Artikel van Joop Stam, toekomstige deken van Amsterdam over de veranderende rol van de kerkvrijwilligers en pastores: ‘Maar wat mij vooral opvalt, is de groeiende kwaliteit van inzet van vele vrouwen en mannen. Zij werken vanuit het besef dat hun bijdrage – in welke vorm dan ook – noodzakelijk is voor de voortgang en het levend houden van de parochiegemeenschap…… De vele vrijwilligers zijn eenvoudig niet meer weg te denken, omdat zij metterdaad met hun gelovige inzet en hun vele uren de dragers van de plaatselijke gemeenschap zijn geworden. Ik vind het groots dat zo velen op zo’n bezielende wijze willen instaan voor de kerk van Jezus Christus in hun wijk.’
Aandacht voor de jaarlijkse MIVA-collecte en de Nationale Ziekendag.
Aankondiging van 6 bijeenkomsten over de dominicaanse traditie en spiritualiteit. Ter sprake komen Dominicus, Catharina van Siëna, Thomas van Aquino, Meester Eckehart, Rosa de Lima, Martinus de Porres en Bartholomé de las Casas, prominente dominicanen uit het verleden.’
september:
Een artikel over het allochtonenpastoraat in Amsterdam: ‘De kerk is van kleur veranderd. Op het ogenblik zijn van de ruim 724.000 inwoners er 218.000 van niet-Nederlandse afkomst. Van het aantal katholieken zijn ongeveer 35.000 van allochtone afkomst. Een groot deel van hen heeft zich aangesloten bij de 10 allochtone gemeenschappen in Amsterdam.’
Artikel van Mient Jan Faber ‘Tussen droom en werkelijkheid’ vanwege de Vredesweek: ‘Europa kampt met nieuwe armoede in het zuiden en ook elders in Oost-Europa dreigen volkeren en landen buiten de boot te vallen. Hoe krijgt verzoening in Europa een kans en hoe kunnen wij conflicten voorkomen.’
oktober:
Het parochiebestuur ontving een brief over de ‘Arme Kant van Nederland’ met het verzoek om te kijken naar wat parochies aan het probleem van de verarming kunnen doen: ‘Nog te vaak lijkt het vieren van de liturgie bijna de enige activiteit die in onze gemeenschappen plaatsvindt, maar een kerk die zich als een groep volgelingen van Jezus wil waarmaken, zal de diaconale taak niet mogen verwaarlozen.’
Verslag van Henk Haverkort van een gesprek over hoe ‘typisch dominicaans’ is te verstaan. Dominicus zei daarover: De twee hoofdpolen waarop de Orde moet berusten zijn gebed en verkondiging. Verkondiging moet doortrokken zijn van gebed en bidden moet doorademd zijn van alles wat er in de mensen omgaat. Met de nadruk op zuster- en broederschap. Daarvoor moesten zij noodzakelijkerwijs de wereld intrekken, te voet en zonder bezittingen. Onderweg bedelend om in hun hoogst noodzakelijke onderhoud te kunnen voorzien.
Een plan van de liturgische werkgroep: Wie doet er mee om een zogenaamd geloofsdoek te maken? Het is een heel oud gebruik om in de vastentijd een geloofsdoek op te hangen met uitgewerkte afbeeldingen rond het thema van het vasten: ‘ Heeft u zin om van de herfst en de winter samen aan een groot doek te werken dat in onze kerk zal komen te hangen, geef u dan snel op bij Magda Haverkort of Marieke Maes.’
november:
Van de bisschoppenconferentie een artikel over onze relatie met het jodendom: Levend uit één en dezelfde wortel: ‘Wij christenen mogen nooit vergeten dat Jezus van Nazareth een zoon is van het Joodse volk, geworteld in de traditie van Mozes en de profeten. Door de ontmoeting met het jodendom gaan wij Jezus beter begrijpen.‘
Een overzicht van de lezingen en thema’s van de komende adventstijd.
In zijn Wandeling op Zorgvlied gaat Rob de Groot in op onze omgang met dieren: ‘Als buitenstaander van onze wereld zou je, onze wereld aanschouwend, kunnen denken dat wij onze dieren niet begraven, maar ze, integendeel, opvreten. Daarvoor hebben we een gigantische industrie in het leven geroepen. En voordat ze worden opgegeten, mogen onze voor consumptie bestemde medeschepselen zich in beperkte ruimtes volvreten; hoe minder beweging, hoe lekkerder het vlees.’
Het Beraad van Kerken nodigt ons uit om op twee avonden in te gaan op de verschillen tussen het vieren van Eucharistie (katholiek) en het Heilig Avondmaal (protestants).
december:
Onder de titel ‘Geen discriminatie, maar communicatie’ schrijft pater Niesen onder meer het volgende: ’Diep in ons hebben we schrik voor alles wat vreemd is. Dat komt tot uiting in allerlei vooroordelen. En het kan voedsel geven aan racisme en discriminatie…… Wij zullen echt bij onszelf moeten beginnen. Wij moeten bereid zijn alle weerstand in onszelf onder ogen te zien. Vluchtig contact is meestal niet genoeg. Je moet elkaar toch op de een of andere manier in de ogen kijken. Dan pas leer je iets over elkaars vragen en angsten, dan pas groeit waardering en respect voor elkaar, ondanks alle verschillen in achtergrond en cultuur.’
Naast een uitgebreide Liturgische kalender rondom Advent, Kerstmis, oud- en nieuwjaarsvieringen ook een oproep aan de Rivierenbuurt bewoners om kerstliederen te komen zingen in de Maranathakerk. Met nadruk wordt vermeld dat er niet wordt gecollecteerd of bekeerd!
Jaaroverzicht 1996
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1996
januari:
Het 70ste levensjaar van onze parochie! In dit kroonjaar van ons bestaan bericht vice-voorzitter Arie de Jong over de helaas mislukte poging om samen met de hervormden hun Maranathakerk te gaan gebruiken. Na het samengaan van de 3 protestantse kerken in één gebouw heeft het parochiebestuur getracht het gebouw van de Maranathakerk te kopen, maar dat bleek te duur: ‘Zeer, zeer tot onze spijt moet ik u mededelen dat een verhuizing van onze parochie definitief niet doorgaat.’ Aldus Arie de Jong.
Penningmeester Jos Rondeel bemoedigd ons om in deze moeilijke periode van ons bestaan toch vooral de parochie en elkaar trouw te blijven en vraagt daarom ook onze financiële steun.
Aankondiging van drie gespreksavonden over vragen als: Waarom is er kwaad? Wie is een goed mens? Wat betekenen normen en waarden voor ons doen en laten? Wij hebben ons bevrijd van een moralistisch geloof. Wat is er voor in de plaats gekomen?
De werkzaamheden aan het Geloofsdoek, waarin ook elementen van de Rivierenbuurt een plek krijgen vordert. Een achttal vrouwen is er druk mee bezig.
februari:
In zijn artikel over de stilte haalt pater Niesen de dichter Willem Barnard aan: ‘Ik was op het spoor van de stilte. Ik wilde het opnemen voor de stilte die niet meer geduld wordt, die beledigd, gevioleerd en geschoffeerd wordt, maar die mij dierbaar is als de moeder van het Woord. Uit de stilte komt het Woord naar ons toe en in de stilte mondt het weer uit.’
De Vastenactie 1996 staat in het teken van kredietverlening aan Keniaanse vrouwen: leren, sparen en investeren: ‘Sinds jaren is er binnen LABALU ook speciale aandacht voor vrouwen. Die aandacht richt zich op het verbeteren van het inkomen en de levensstandaard. Het enige dat een vrouw kan doen om haar situatie enigszins te verbeteren is kleinschalige handelsactiviteiten te ondernemen.’
Het Geloofsdoek is klaar. De plattegrond van de Rivierenbuurt hebben de acht vrouwen als basis genomen en in 8 stukken verdeeld. In elk gedeelte is een evangelietekst of iets rondom het Vastenactieproject verbeeld: ‘De Wolkenkrabber tenslotte staat hier symbool voor heel onze Rivierenbuurt; een woonwijk van mensen die – niet zonder eigen problemen – deel uit maken van de rijke westerse wereld. In een stad waar de bewoners in hun angsten geneigd zijn zich op te sluiten in hun geblindeerde huizen uit vrees voor de boze buitenwereld. Maar, goddank, zijn er onder hen altijd nog mensen te vinden die zonder schroom hun deuren en vensters openhouden en in vertrouwen en geloof durven zingen: Zomaar een dak boven wat hoofden, deur die naar stilte openstaat.’
Motto van de komende Acht Mei manifestatie is ‘Hemel en aarde bewegen’. Zichtbaar geloven zal als een rode draad door de dag heen lopen; in ons handelen, in de keuzes die wij maken wordt zichtbaar wat we geloven.
maart:
Pater Niesen reageert op het dekenale plan om voor de Vredes- en de Willibrordparochie een pastoraal werkende (m/v) aan te trekken die, met het oog op de toekomst, ook gedeeltelijk voor de Thomasparochie inzetbaar zal zijn. Dat heeft wel de consequentie dat wij onze dominicaanse traditie willen behouden en dus een kandidaat zoeken die zich daar in kan vinden.
Vanwege ons 70-jarig bestaan is het plan om gedurende dit jaar ons te bezinnen op de nabije toekomst. Op zondag 21 april gaan we dit jubileum feestelijk vieren.
Oproep van de Arme Kant van Nederland om mee te doen met de campagne ‘Armoede is onrecht’. In deze campagne gaat het om een protest te laten horen bij de landelijke en plaatselijke politiek tegen de verarming. Ook de plaatselijke kerken kunnen zich niet neerleggen bij de groeiende tweedeling in onze samenleving. Meer dan ooit moeten de kerken de groeiende kloof tussen arm en rijk zichtbaar maken.’
In zijn Wandelingen op Zorgvlied staat Rob de Groot stil bij de situatie van de daklozen in onze stad: ‘Op Zorgvlied heeft iedere ‘bewoner’ een eigen ‘huis’. Niemand ligt zomaar buiten onder de bomen zonder ‘dak’ boven z’n hoofd…… Er zijn heel wat mensen die geen dak boven hun hoofd hebben, noch ‘s winters, noch ‘s zomers. Een flink percentage van deze mensen heeft psychiatrische problemen…..
Tegenwoordig zie je daklozen ook in onze keurige Rivierenbuurt. Zelfs het portiek van onze kerk is regelmatig in gebruik als veilige haven voor een van onze buurt-dakloze. Een probleem dat ons christelijke hart zeker zal raken, maar in de praktijk toch op weerstand stuit….. Wat kunnen we doen?….Het zal toch niet zo zijn dat de huidige daklozen pas op Zorgvlied een ‘dak’ boven hun hoofd krijgen!’
april:
Gedachten over Witte Donderdag en Hemelvaart. Op die laatste dag is ook de Acht Mei manifestatie: Hemel en aarde bewegen. Rabbijn Awraham Soetendorp zal spreken over ‘Het Woord is niet over zee… Gij kunt het volbrengen (Deut. 30). ‘Van priesterkerk naar geloofsgemeenschap’ heet het programma rond parochies en onder de titel ‘De heilige familie’ vindt er een debat plaats over het gezin dat ook in de politiek een actueel onderwerp blijkt. In ‘Perspectief op levenseinde’ wordt er gesproken over de vele opvattingen en ervaringen met betrekking tot levensbeëindiging en in ‘Boer zijn is geen baan’ komen de problemen en toekomstverwachtingen van de boeren ter sprake.
Een gedicht van Jan van Opbergen naar aanleiding van de 4 en 5 mei viering: ’Herinner je hoe wij destijds slaven waren, dwangarbeiders in het Derde Rijk van Hitler….. Herinner je, want voor je het weet draagt de een weer een sabel en de ander een ster.’
Wandelingen op Zorgvlied gaat over de veranderde Rivierenbuurt waar grootgrutters de kleine winkeltjes bijna hebben verjaagd; waar iedereen haast heeft om zijn boodschappen zo goedkoop mogelijk binnen te halen: ‘Misschien is wel de grootste verandering in onze buurt dat ze anoniemer is geworden. Soms denk ik wel eens dat je op Zorgvlied meer bekenden tegenkomt dan in de Rivierenbuurt. Tijd heb je er in ieder geval wel voor elkaar.’
De feestcommissie voor ons 70 jarig bestaan presenteert zich. De leden zijn: Det van den Broek, Margrit Drenkelford, Marieke Maes, Jan Brugman, André Huis in ‘t Veld en Kees Mensink. In het kader van dit feest wordt elke maand een interview gehouden en afgedrukt in Thomasklanken met een parochiaan. Deze keer een gesprek met mevr. Ida Krijnen, 84 jaar. Over de vorm van de diensten zegt ze: ‘Beter nu. Als je iedere week naar de kerk gaat, raak je sneller vertrouwd met de vernieuwingen en merk je ook dat de dienst je meer gaat doen. Dan groei je mee. Ging vroeger de mis nog wel eens langs je heen, tegenwoordig neem je er meer van mee naar huis.’
Resultaat Vastenactie is ƒ 9583,70.
mei:
Verslag van een gesprek met de Magister (Opperhoofd) van de dominicanen father Timothy Radcliff met afgevaardigden van alle dominicaanse parochies: ‘Het is nu de eerste uitdaging om een toekomst voor te bereiden waarbij de plaatselijke geloofsgemeenschap voor zichzelf zal moeten zorgen.’ Het Dekenaat start weer een tweejarige toerustingscursus om kerkvrijwilligers te vormen voor parochietaken. Gewerkt wordt in kleine groepen met afwisselende werkvormen en met deskundige docenten. In het tweede jaar kan men zich specialiseren in catechese, diaconie, liturgie of pastoraat. Informatie over de manifestatie op 1 juni van de Arme Kant van Nederland in Den Haag: Armoede is onrecht- tegen de verarming en verrijking.
Informatie en zorg over de verdere openstelling van winkels op zondag, maximaal 2 zondagen per jaar: ‘Maar de gemeenten zijn vrij voor openstelling per deel van de gemeente, en zodoende zullen per gemeente meer dan 2 zondagen per jaar de winkels open kunnen zijn.’
Een schreeuw om hulp voor de schrikbarende situatie van kinderen in Liberia, Libanon, Burundi en Soedan als gevolg van de vele gewelddadige conflicten in die regio’s. Actie van de Nederlandse kerken.
Bericht van het overlijden van Bob Kroese, meer dan 25 jaar secretaris/penningmeester van de P.C.I. En een aankondiging van het concert van het Bachzaalkoor in de Maranathakerk op 16 juni.
juni:
Pater Thomas Willers, medebewoner op onze pastorie en pastor voor de Antillianen, viert 28 juli zijn gouden priesterfeest. Zijn collega bij de Antilliaanse gemeenschap, zr. Cira Lourens, zal de preek houden tijdens de viering.
Pater Niesen introduceert de werkgroep Uitvaartliturgie (Leny Blom-Driessen, Jan Brugman, Jan Nolte, Nico van Bakkum en Henk Haverkort): ‘Wij hopen dat zij steeds meer in deze speciale functie worden aanvaard en dat hun inzet bij voorkomende gelegenheden erkenning vindt. Want de viering van de uitvaart is en blijft onze zorg.’
In het kader van ons 70-jarig bestaan het derde interview dit keer met Wilma Ligthart, actief als parochiebestuurder, secretaris en penningmeester.
juli/augustus:
Uitgebreid verslag door Rob de Groot van de Acht Mei Manifestatie in Den Bosch en de indrukwekkende toespraak van rabbijn Awraham Soetendorp: ‘Ik ben hier gekomen om meer te zien dan de beelden van het verleden, die ons altijd achtervolgen en een waarschuwing zijn voor wat in naam van godsdienst en van liefde aan onrecht wordt gedaan, namelijk om te zien wat goed is in u. En wat ik zie is een spankracht, de wil om samen met het joodse volk en de Islam, met boeddhisme en hindoeïsme, samen met al diegenen uit de spirituele tradities wij en zijd de armen ineen te slaan om dat te doen wat God van ons vraagt: de wereld naar rechtvaardigheid te trekken.’
Pater Niesen en Marieke Maes geven 3 avonden over de Islam en het Christendom.
Aankondiging van een impuls/bezinningsdag in het kader van 70 jaar Thomasparochie: ‘Waarom willen wij vandaag bij de kerk horen? Wat denken of voelen wij bij het woord kerk? Wat willen wij bewaren voor de toekomst? En andere vragen.’
september:
Pater Niesen over kijken en (in)zien: een horend hart: ‘De geschiedenis van de mensheid is bezaaid met vergissingen, foutieve inschattingen en vooroordelen. Profeten gingen op de brandstapel, tirannen werden op de troon gezet. En dat allemaal naar gelang de waardering van hun tijdgenoten. Giordano Bruno o.p., Socrates, Galileï, Maarten Luther, noem maar op. Zij waren slachtoffers van het onbegrip van hun tijdgenoten. Door volgende generaties zijn ze gerehabiliteerd en bijgezet in de galerij van de groten der aarde.’
Aankondiging Multiculturele Kerkendag op 21 september; ontmoeten en kennismaken met elkaars etnische en culturele grenzen.
Geloofsgetuigenis “Mijn Heilig Vermoeden” door Henk Haverkort: ‘Een en ander is voor de meesten van ons een te magere bagage gebleken om religieus overeind te blijven. Bovendien was de wereld waarin wij daarna opgroeiden totaal veranderd en kunnen we echt wel spreken van een cultuurschok. De kerk van onze jeugd had te lang stilgestaan om de hogesnelheidstrein van deze ontwikkelingen te kunnen bijhouden…… En laat het ons niet ontmoedigen dat we nog maar met zo weinigen zijn. We kennen toch het Schriftwoord “Waar twee of drie zijn samengekomen, gericht op mijn naam, daar ben ik in hun midden.”. Huub Oosterhuis heeft daar het volgende bij aangetekend: “Twee of drie is niet veel. En tegelijk is twee of drie oneindig veel meer dan alleen…. Je kunt veel meer dan je denkt met twee of drie. Het is genoeg voor een nieuw begin. Je moet niet veel meer verwachten. Maar dat mag je dan ook verwachten: een voortdurend mogelijk nieuw begin van bevrijding. Er zullen er, toch, steeds weer twee of drie zijn die ‘gestuurd’ zijn. En misschien ben jij er een van.’
oktober:
Verslag van de jaarlijkse bijeenkomst van de 9 dominicaanse parochies in Nederland. Doel van de samenkomsten is om met elkaar te proberen het dominicaans eigen in de parochies te bewaren en gestalte te blijven geven, ook als er in de toekomst geen dominicaanse pastor beschikbaar is.
Het kinderfeest op 4 september in het kader van 70 jaar Thomasparochie mag als zeer geslaagd worden beschouwd. De jongste kinderen deden spelletjes als zaklopen, verkleedwedstrijd, stoelendans en nog veel meer. Er was een lekker drankje en veel snoep en een ijsje. De oudere kinderen deden een tocht door de buurt langs een bakker, een notenbar, de tramremise, het politiebureau en de kerk, waar ze allerlei vragen moesten beantwoorden en opdrachten moesten uitvoeren. Een zeer geslaagde dag, aldus het verslag van Ria en Joop Baaij.
In het kader van ons 70-jarig bestaan een interview met het koorlid Nicole Matto. Zij heeft een voorkeur voor het lied ‘Gij, Gij peilt mijn hart en Gij kent mij’: ‘Wat ze vooral fijn vond van de liturgische werkgroep (waarvan ze deel uitmaakte) was de kritische houding, de zinvolle discussies, het nadenken over wat je eigenlijk viert, het spiegelen naar voorbeelden van nu, de open sfeer, het leren hoe de opbouw van een mis in elkaar zit en het aansluiten van de liederen bij de lezingen.’
november:
Verslag van de Impulsdag van de Thomas met een wensenlijst met het oog op de toekomst van onze parochie. Uit het verslag van Ria Matto-van der Hart: ‘Uit Genesis 4 werd het bekende verhaal van Kain en Abel, de twee oerbroers, voorgelezen. In het uur daarna werd dit verhaal wel op een heel bijzondere manier uitgewerkt. Dit gebeurde door het vrij uitspreken van meningen, veronderstellingen en interpretaties van de deelnemers over deze geschiedenis…… Na een gezellige lunch in de pastorie gingen we terug naar de kerk. Opgesplitst in groepjes van 6 personen was aan ons het verzoek om, indien mogelijk voortbouwend op de beide verhalen (Het tweede verhaal ging over de gelijkenis van de kerk met een reddingspost voor schipbreukelingen. De eerste reddingspost verwordt tot een gezelligheidsclubje, waarna er nieuwe reddingsposten worden gesticht die de oorspronkelijke doelstellingen weer willen uitvoeren.), een wens te formuleren voor onze eigen 70-jarige Thomasparochie. Enkele punten hieruit: Trouw aan de traditie waarin wij staan. Een goede onderlinge verstandhouding en medezeggenschap in besluitvorming. ‘
Het Beraad van Kerken houdt 2 gespreksavonden over de verschillende opvattingen over het Ambt.
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de symboliek van de boom naar aanleiding van de vliegramp in de Bijlmer: de boom die alles zag: ‘ Van deze boom zou je kunnen zeggen dat hij symbool is voor het leven dat doorgaat, dwars tegen alle rampen en onheil in. En ook een boom die aan de mensen, rondom hem verzameld, troost biedt, als voorwaarde om verder te leven, ondanks vele littekens op lichaam en ziel. Een boom des levens.’
december:
Verslag van een zeer geslaagde vrijwilligersdag vanwege ons 70-jarig jubileum. Met een onverwacht bezoek van de Bosnische bisschop van Banja Luka die ons kwam bedanken voor de geboden hulp bij de opbouw van zijn getroffen parochies.
Een kort verslag van José Verjans van de vrijwilligersdag in het kader van 70 jaar Thomasparochie: ’We worden welkom geheten door de heer A. De Jong, vice-voorzitter van het parochiebestuur, waarna gezamenlijk een welkomstlied wordt gezongen, waarin we de dichtershand van de heer J. Brugman menen te herkennen.’ Het wordt een middag met ludieke spelletjes en een quiz die wordt gewonnen door het team van de Thomascantorij. ‘Een onverwacht intermezzo is de komst van mgr. Fr. Komarcia, bisschop van Banja Luka in Bosnië die voor korte tijd in Nederland is. Hij feliciteert de parochie met haar 70-jarig bestaan en dankt allen die de afgelopen jaren steun hebben geboden aan het door de oorlog getroffen Bosnië…… Aan het eind van de middag wordt ons allen een cadeautje aangeboden: een paraplu, wit voor de dames, zwart voor de heren, in de dominicaanse kleuren dus…. De paraplu komt goed van pas. Buiten regent het nog steeds.’
De situatie van de vluchtelingen in Banja Luka komt ook aan bod in de kerstviering van het Katholiek Vrouwengilde. Anneke Aerts-Volkers, nauw verbonden met deze stad, vertelt over haar werk voor de vluchtelingen.
En weer een oproep van de P.C.I. om tijdens de kerstcollecte gul bij te dragen.
Jaaroverzicht 1997
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1997
januari:
In een serie artikelen beschrijft Baptiste Tuin o.p. de typische dominicaanse spiritualiteit: ‘De oorsprong van de dominicaanse spiritualiteit ligt in de aanwezigheid, de beweging en de bewogenheid van de dominicanenorde in de 13e eeuw. Die tijd staat bol van verschuivingen, omwentelingen, verzet en groei….. Dominicus ziet dat het gedrag van de ketters in wezen evangelisch is, meer dan het gedrag van veel mensen binnen de kerk, maar dat zij missen de menselijke nabijheid, die aanraakt en zich laat raken, die brood breekt en deelt met mensen van allerlei slag. Thomas van Aquino heeft dat wat later neergelegd in het programma van de orde: contemplari et contemplata aliis tradere (overwegen en het overwogene aan anderen meedelen)…. Democratie staat in hoog aanzien bij Dominicus. Over de ordesregel vraagt hij eerst instemming van zijn eerste zestien medebroeders: “Wat allen aangaat, moet ook door allen worden goedgekeurd.”….. De beste typering van de dominicaanse spiritualiteit, het dominicaans familieverhaal, is wel: zoeken naar echtheid.’ Wordt vervolgd.
Gesprek met Leo Drieman in het kader van 70 jaar Thomasparochie: ‘Voor een aantal parochianen die regelmatig de pastorie bezoeken, is Leo Drieman geen onbekende. Vier dagen per week zal hij meestal de bezoekers ontvangen of hen via de telefoon te woord staan. Naast deze huisfunctie verricht hij vele noodzakelijke klussen als kleine reparaties, het bundelen van Thomasklanken en boekjes voor alle speciale gelegenheden….. Leo heeft geen moeite gehad met de vele veranderingen die op kerkelijk gebied hebben plaatsgevonden. Hij vond het een verademing, toen het Nederlands de latijnse gezangen en gebeden ging vervangen, waardoor alles veel begrijpelijker werd. De invoering van de woorddienst vindt hij een logische stap in de actieve deelname van de parochianen.’
Lovende woorden van Elly Louwen over het kerstconcert met onze drie koren onder leiding van Pia Merckx in het kader van 70 jaar Thomasparochie.
De collecte voor de P.C.I. heeft ƒ 1200,- opgebracht. Hartelijk dank
februari:
Het Vastenactieproject ligt dit jaar in Malawi: een dam om te kunnen overleven: ‘Het plan is nu om een dam in de Mpasadzi te bouwen en zo een verzamelplaats van water te hebben die ook in de droge tijd functioneert. De boeren en boerinnen in Bowe zijn heel enthousiast voor dit plan. Met een waterpomp en een dieselgenerator kan het water dan dichter bij de mensen komen.’
Het vervolg van het artikel over dominicaanse spiritualiteit van Baptiste Tuin o.p.: ‘Uit de spiritualiteit van Dominicus komt het begrip evangelisch naar voren. Het dominicaanse ideaal van broederschap, verkondiging en armoede is terug te brengen tot een echt evangelische uitnodiging….. Dominicus zoekt deze solidariteit niet in directe weldadigheid, maar via een goed gestructureerd instituut. Ook dat is liefde. Zijn traditie leeft door in mannen en vrouwen tot in onze tijd.’
Ter gelegenheid van ons 70-jarig jubileum is er een “snertmiddag” in onze Thomaskerk met zang, muziek en expositie en tussendoor heerlijke erwtensoep!
Ook vanwege ons jubileum op 16 maart een middag met Huub Oosterhuis, over zijn jeugd in onze parochie en natuurlijk samen zingen met Henri Heuvelmans aan de piano.
Verslag van de kerkendag van zondag 19 januari in de Maranathakerk: ’U hebt werkelijk iets gemist, als u de kerkdienst niet hebt meegemaakt’, aldus Willeke Zielhuis.
maart:
Eindelijk zijn we van het lastige stencilapparaat af; vaak vage teksten en veel geklieder. De parochie beschikt nu over een zogenaamde Risograaf, een afdrukapparaat dat het midden houdt tussen een stencilmachine en een kopieerapparaat. De teksten worden ingelezen en prima gelijkmatig afgedrukt. Dit apparaat biedt ook de mogelijkheid om Thomasklanken voortaan op A-4 af te drukken in plaats van op folio-formaat. En de teksten worden nu op de computer verwerkt, wat meer eenheid geeft in lettertype en -grootte. Het maart-nummer is het eerste dat op deze manier is gedrukt.
Bericht van de benoeming van Joop Stam tot deken van Amsterdam. De benoeming van pastor Stam is in overeenstemming met de voorkeur van de basispastores van Amsterdam. De benoemings procedure heeft 1½ jaar geduurd.
Interview met parochiaan Joop Berkhout: ‘Als je ouder wordt, twijfel je wel eens; zekerheden van vroeger zijn niet zo zeker meer. Het is een gave de dingen van deze tijd ook te kunnen aanvaarden, begrip te hebben voor de leefwijze van anderen, ruimte te geven. Wat dat betreft steunt hij de oecumenische gedachte zelfs metterdaad.’
De oude paaskaars is weer in de verloting. Meld u aan!
april:
In het kader van de Zondag van de Arbeid schrijft bisschop Muskens onder meer het volgende: ‘ Te moeten leven van een uitkering betekent voor velen het risico van verarming en sociale uitsluiting. Voor onze samenleving dreigt het gevaar van sociale tweedeling. Christenen en kerken kunnen zich hiervan niet afzijdig houden,. Want er is geen scheiding aan te brengen tussen geloven en de gang van zaken in onze samenleving….. Wij moeten ook in de kerken wegen zoeken om de verschillende vormen van zorgarbeid rechtvaardiger te verdelen over mannen en vrouwen. Daarbij zullen we steeds in de eerste plaats rekening houden met degenen, die op onze zorgarbeid zijn aangewezen. Of daarvan afhankelijk zijn.’
Rob de Groot vanwege Handelingen 4 over de ‘Gemeenschap in zijn Geest’: ‘Één in gemeenschap met elkaar en rond Jezus, de man uit Nazareth, die zulke inspirerende woorden heeft gesproken en heeft gedaan, waar hij voor stond…… Bestaat die geest van gemeenschap, waar het pinksterverhaal over gaat, eigenlijk wel? Is er in ons een licht, een waarheid die de warboel in onszelf, in onze veeltaligheid, onze verlorenheid toch kan doorbreken? We zouden, zoals hier in de Thomas, niet bij elkaar komen, als we geen vermoeden van die geest zouden hebben. Die geest is er.’
De Acht Mei manifestatie in Zwolle heeft dit jaar als thema ‘Geloven in Beweging’ Gast is o.a. de Franse bisschop Jacques Gaillot die in 1995 werd afgezet, om zijn niet met de officiële katholieke leer overeenkomende opvattingen over homoseksualiteit en het gebruik van voorbehoedmiddelen ter voorkoming van aids. Marieke Tetteroo over het thema: ‘Geloven heeft voor mij met leven en vooruitgang te maken. Geloven heeft voor mij te maken met beweging, want dan kan je iets doorgeven. Ik heb iets van mijn ouders gekregen, dat zij weer van hun ouders hebben gekregen.’
De Vastenactie heeft ƒ 9457,30 opgebracht.
In Maranathakontakt leest Henk Haverkort een zinsnede die weer wat hoop biedt na de berichten over het definitief niet doorgaan van onze verhuizing naar de Maranathakerk. Er zijn twee nieuwe leden in het moderamen (bestuur binnen de protestantse kerken) benoemd, hetgeen de hoop geeft dat er opnieuw over een en ander kan worden gesproken.
mei:
Onze parochie is inmiddels 71 geworden. Pater Niesen preekt over psalm 23: De Heer is mijn Herder: ‘De Herder staat in voor recht en bevrijding: Genade is zijn kracht en alle hoogmoed, al onze eigenwaan ontmaskert hij. Arme en kleine mensen maakt hij groot. Hij laat iedereen in zijn eigen waarde.’
Informatie over het kapittel van de dominicanen: ‘Elke vier jaar houden de dominicanen in Nederland een provinciaal kapittel. Aan de orde komen de (her)verkiezing van de provinciaal en de twee co-provinciaals. Belangrijke onderwerpen zullen zeker zijn: de toekomst van de provincie en de dominicaanse aanwezigheid in Noord-West-Europa. Ook zal het gaan over het toekomstig beleid m.b.t. de verschillende projecten in de provincie. Daartoe behoort ook het werk in de parochies.’ A.I.M. de Jong (parochiebestuur)meldt dat er hernieuwd contact is met de kerkvoogden van de Hervormde Gemeente over het mogelijke gebruik van de Maranathakerk.
Van 11 t/m 18 mei is de Week van de Nederlandse Missionaris (WNM): ‘Uit verschillende fondsen van de WNM worden onder meer betaald: kosten voor levensonderhoud en zakgeld tijdens verlof, cursussen, kleine materiële zaken, lectuur en kosten van uitzending van vrijwilligers.’
juni:
Bisschop Bomers besluit dat de Agnes- en de Obrechtparochie per 1 oktober worden samengevoegd en als één parochie verder moeten in het gebouw van de Obrechtkerk. En de Christus Geboortekerk wordt uiterlijk 31 december 1999 gesloten. Over de onverwachte decreten van de bisschop, zo bericht ons pater Niesen, is in de verschillende besturen natuurlijk een gesprek gaande. Er zal zeker gebruik worden gemaakt van de mogelijkheid bezwaar aan te tekenen.
Het hoofd van de dominicanen, meester Timothy Radcliffe pleit voor het opbouwen van een nieuwe gemeenschap. Hij zegt ondermeer: ‘Het grootste probleem in onze samenleving is het geweld. Ik denk dat de concurrentie en het meedogenloze individualisme van onze samenleving – de samenleving als een grote supermarkt – gewelddadig is. Dat zie je weerspiegeld in alle ellende van gebroken gezinnen en in de teloorgang van de gemeenschap. Het is een van de grootste uitdagingen om de mensen te helpen weer een gemeenschap op te bouwen.’
Twee reacties op de preek over de Herder (zie mei). Een van Bep Bijvank: ‘Natuurlijk ben ik het eens met de conclusie van de preek, namelijk dat we er moeten zijn voor elkaar. Maar daar tussen in…. Bijvoorbeeld: “Hij stilt je honger” en “Wie honger hebben, geeft hij overvloed”. Wat zal er niet gebeden zijn in concentratiekampen en in oorlogen en bij rampen, vroeger en nu. Als er al hulp komt, is het van mensen. En lang niet alleen van gelovigen. We moeten op onze verantwoordelijkheden worden aangesproken.’
juli/augustus:
Het kapittel van de Nederlandse dominicanen schrijft een visionaire brief met aanbevelingen voor de dominicaanse parochies. Een van de voorstellen: ‘Wij vragen het bestuur van de provincie om, wanneer geen dominicaanse opvolger beschikbaar is, de zittende pastor, wanneer deze dat wil, zo lang mogelijk te handhaven. Hierbij dient het oordeel van ons bestuur omtrent zijn geestelijke en lichamelijke vitaliteit te worden betrokken.’ Middels een brief aan de bisschoppen vraagt het kapittel hen om verruiming van het functioneren van pastorale werk(st)ers op het gebied van verkondiging, doop, ziekenzalving en als gekwalificeerde getuige bij een huwelijk binnen de parochies. Als dominicanen ervaren wij het als theologisch onverdedigbaar en pastoraal onacceptabel, dat het gehuwde mannen en vrouwen zo moeilijk wordt gemaakt hun broodnodige pastoraal werk uit te oefenen in dienst van de kerkprovincie en onze eigen dominicaanse parochies. ’
Het thema van de komende Vredesweek is Strijd voor Verzoening: ‘Veel van de hedendaagse conflicten in de wereld hebben vaak een etnisch en ook religieus karakter. Die conflicten hebben daardoor voor betrokkenen direct te maken met zaken waar zij hun identiteit aan ontlenen…… Verzoening is het antwoord, maar de sociale en psychologische druk tegen verzoening en samenwerking is groot. Wat moet je met alle mooie ideeën over tolerantie, verzoening en multi-etnische samenlevingen als “zij” er voortdurend blijk van geven niet te willen, als “zij” jouw volk hebben verjaagd, als “zij” je familie hebben vermoord?…. Verzoenen is een leerproces dat pijn doet. Het is een strijd, waarin het verleden niet verdoezeld mag worden. Het werken aan een gezamenlijke toekomst staat in dat proces centraal.’
september:
In voorbereiding zijn gesprekken voor parochianen over onderwerpen als Oecumene, Jezus Christus voor ons, Joods feesten, Gesprekken voor ouderen, Dominicanen en wij.
Op 12 september heeft de officiële presentatie plaatsgevonden van een nieuwe raad in Amsterdam: de Raad voor Levensbeschouwingen en Religies. Deze raad stelt zich in het bijzonder ten doel een bijdrage te leveren aan de goede menselijke verhoudingen in de stad: ‘Meer begrip kan leiden tot meer verdraagzaamheid en – hopelijk – zo tot een humaan en respectvol samenleven.’
De nieuwe Missie-Zendingskalender heeft als motto: Versteende verhalen, levend geloof. Twaalf gevelstenen geven elementen uit bijbelse verhalen weer. Op de achterkant van de kalenderbladen wordt verteld over twaalf actieve christelijke gemeenschappen in Nederland.
Henk Haverkort bericht over een aanvulling van onze liederen bundel, gedaan door parochianen die zijn betrokken bij de liturgie en enig inzicht hebben in tekst en muziek.
In zijn Wandelingen op Zorgvlied schrijft Rob de Groot over het begrip waarheid: ‘De waarheid ligt op het kerkhof. Volgens mij wil dat zoveel zeggen als dat de waarheid begraven ligt en nooit bekend zal worden; de waarheid wordt met de doden mee in hun graf genomen. En intussen moeten de levenden het doen met percentages van de waarheid. Welke godsdienst heeft bijvoorbeeld de ware God? Niemand heeft de absolute waarheid. Wat we kunnen doen is ‘gokken’ op degenen die er naar ons idee het dichtste bij zitten. Wijze mensen moeten dat zijn die de waarheid niet pachten, maar slechts de richting aangeven waar we de waarheid kunnen zoeken.’
oktober:
Gedachten bij de herdenking van Allerzielen en de viering van Allerheiligen: ‘Het feest van Allerheiligen is een eerbetoon aan alle heiligen, bekende en onbekende, die niet op de kerkelijke kalender staan. Want er zijn talloze mensen die in navolging van Jezus tot en volkomen overgave aan God zijn gekomen. Vooral om hen vieren wij Allerheiligen.’
Een noodoproep voor Banja Luka: ‘In Banja Luka worden mensen doodgehongerd. Sinds vier jaar zijn de mensen daar aangewezen op noodhulp. De bisschoppelijke organisatie Caritas probeert deze hulp zo goed mogelijk te verstrekken, maar de geldpot is leeg. Er is veel geld nodig voor voedsel en hout om de winter door te komen. Er is geld nodig om de nodige kachels te kopen. Kinderschoenen en warme kleding is dringend gewenst.’
Een nieuw leerhuis: ’Eerder ging het over het Christendom en Islam. Dit keer zal het gaan over Christendom en Jodendom. De gesprekken worden geleid door pater Niesen en Marieke Maes.
Ben Dijkman, onze koster van 1947 – 1984, is op 75-jarige leeftijd in Volendam overleden.
november:
Uit de preek van pater Niesen over Diaconie: ‘Diaconaal is een kerk of een parochie die er niet alleen is voor zichzelf, maar die naar buiten treedt om te zien wat er in de samenleving kan worden gedaan ten bate van de mensen. Diaconie is de kant kiezen van mensen in nood, naast hen gaan staan en niet er boven, voor hen partij kiezen – soms tegen anderen in -, delen en niet bedélen. Diaconie omvat alle manieren waarop groepen van christenen solidair zijn met mensen in nood en maatschappelijke problemen mee helpen oplossen.’
De Raad van Advies van de Parochiële Charitatieve Instellingen biedt haar leden een Bewustwordingscursus aan met als thematiek: Een kerk die niet dient, dient nergens voor…: ‘Ze wil met deze cursus het draagvlak voor diaconie in de parochies versterken, de samenwerking in de regio rond diaconie een stimulans geven en nieuwe mensen motiveren voor diaconie.’
A.I.M. de Jong in Parochiebestuurlijkheden: ‘Wat wij in veel parochies om ons heen ervaren is dat men steeds vaker terug gaat grijpen op oude en overleefde gebruiken, in liturgie en in pastoraat. Sommigen denken dat, als je de klok maar terug draait, de oude tijden in de kerk weer zullen herleven. Maar dat is absolute fictie en een misverstand. Wij leven in een andere tijd, waarin om een kerk wordt gevraagd die antwoord geeft op de vragen van hedendaagse mensen. Als pastorale zorg en ruimte weer moet worden ingekapseld in enge wetten en regels, zijn wij ernstig aan het afdwalen van de weg van het evangelie.’
Koperen jubileum van de Inloopochtend: Koffie met een feestelijke allerhande bracht iedereen in de beste stemming: ‘Dankzij een royale gift van het parochiebestuur hadden wij de mogelijkheid een bus van het GVB te huren om een tochtje te maken door de nieuwe stadswijken….. Bij het afscheid kregen de gasten een rode roos als aandenken mee naar huis. Kortom, een heel geslaagde dag.’ Aldus Det van den Broek-Wegman.
december:
Aankondiging van een experiment: Een oecumenische kinder-kerstviering op kerstavond in onze kerk. Laagdrempelig, lichtvoetig, kindvriendelijk. Geen eucharistie. Veel zang en spel: ‘Gewaagd, zo’n experiment juist op kerstavond? Maar ons plan past heel goed in het kader van de oecumene in onze buurt. Hoe zal het gaan? Wie weet. Kom maar kijken op kerstavond.’ Aldus pater Niesen.
Op zondag 14 december kan men in de Maranathakerk kerstliederen komen zingen. De cantorijen van de Maarten Lutherkerk en de Thomas van Aquino zullen de basis vormen voor het koor.
Aanbod van gespreksbijeenkomsten over dominicaans leven gericht op de toekomst van de parochie. Aankondiging van zes gespreksavonden over dominicaans leven in de wereld van nu: ‘Halverwege de jaren vijftig verscheen van de hand van pater Michaël Hensen het boekje Dominicaans leven in de wereld…. enkele dominicaanse leken uit Utrecht hebben bedacht dat er opnieuw een boekje moet komen en dat het goed zou zijn als dominicaanse mensen gezamenlijk aan zo’n boekje zouden werken.’ Groepjes mensen zijn nodig die zich willen buigen over conceptteksten van Erik Borgman die als aanzetten voor de hoofdstukken zijn bedoeld.
In het kader van de kerst- en nieuwjaarskaartenactie van Amnesty International een reactie van een gevangene die een kerstgroet ontving: ‘Jouw groet uit Holland, dierbare vriend, gaf mij een golf van hoop en geloof om het vol te houden tussen de stinkende muren van onze koude cellen’
Rob de Groot schrijft in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de uitslag van het onderzoek naar God in Nederland. Tijdens een discussie hierover, georganiseerd door de RKK/KRO kwamen twee meningen naar voren: ‘Kardinaal Simonis hamerde erop dat alleen catechese de oplossing kon brengen. De mensen weten niet meer wat de boodschap inhoudt, aldus Simonis. Deken Joop Stam legde de klemtoon op het luisteren, dat de kerk veel meer zou moeten doen. Niet voorschrijven, maar luisteren, bemoedigen, steunen, keuzes maken ten bate van degenen die afhaken in kerk en maatschappij. Het hart laten spreken dus. Hier tekende zich weer een duidelijk het verschil af tussen de kerk als hiërarchisch instituut en de kerk als gemeenschap van gelovende en liefhebbende mensen. Ik kies voor de laatste.’
Jaaroverzicht 1998
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1998
januari:
A.I.M. de Jong geeft ons informatie over de ontwikkelingen van onze verhuizing naar de Maranathakerk: ‘Inmiddels heeft zich in de protestantse kerken het proces van samengaan voortgezet. Het bestuur van de Maranathagemeente heeft aan de kerkleden bekend gemaakt dat per 1 januari aanstaande de plek van de liturgische samenkomsten verplaatst zal worden naar het gebouw van de Maarten Lutherkerk. Per die datum is de Maranathakerk dus leeg komen te staan…..
De kerkvoogdij wil nu ook graag dat de Maranathakerk in gebruik blijft, mede om bepaalde activiteiten van de Maranathagemeente voort te zetten. Zij is dan ook ingenomen met het gebruik door onze parochie. Daarom heeft het parochiebestuur mondeling een principe overeenkomst gesloten om de Maranathakerk per 1 januari 1998 te huren. Dat wil zeggen dat wij al op heel korte termijn zullen gaan verhuizen.
Commentaar van Rob de Groot (Wandelingen op Zorgvlied), Henk Haverkort en een open brief van Jan van Opbergen SCJ op de kerstboodschap van bisschop Bomers in het bisdomblad Samen Kerk die schrijft dat “de dramatische geloofscrisis het gevolg is van valse interpretaties van de besluiten van het Tweede Vaticaans Concilie en o.a. eigengemaakte liturgie en verkeerde oecumenische praktijken”. Henk Haverkort: ‘Zijn benadering getuigt van weinig respect voor al die priesters en vrijwilligers die oprecht en uit overtuiging dagelijks in die kerk aan het werk zijn. Rondom Kerstmis verwacht men van herders toch tekens van vrede en geen oorlogsverklaring.’
Opbrengst van de adventsactie voor Solidaridad is ƒ 1514,65.
Dankbrief uit Banja Luka voor alles wat we voor de vele noodlijdende mensen hebben gedaan. In het bedrag van ƒ 17.525,- dat Anneke Aerts heeft kunnen overmaken aan de bisschop van Banja Luka zit ook onze bijdrage.
Bericht van het plotselinge overlijden van Rita van der Woude op 39-jarige leeftijd. Zij was een tijd lid van de parochievergadering en secretaris van het bestuur.
februari:
Het Vastenactieproject: Herstel van de landbouw voor boerengemeenschappen in Peru: ‘Het terrorisme is nu verdwenen. De elf plattelandsgemeenschappen (723 families) in de streek van Ayacucho streven ernaar om de landbouw nieuw leven in te blazen.’
Actie tegen de 24-uurs economie. Twintig kerkgenootschappen, waaronder vrijwel alle christelijke en joodse kerkgenootschappen slaan in de maanden februari tot en met juni 1998 de handen ineen: ‘Zij tekenen protest aan tegen de duidelijk waarneembare tendens naar een 24-uurs economie. Zij willen de bewustwording bevorderen dat verdere economisering van de samenleving schade oplevert aan de individuele mensen en aan de sociale omgeving als geheel. ’Aldus pater Niesen.
50 Jaar geleden vermoord: Mahatma Gandhi: ‘De eerste voorwaarde voor ahimsa (=geweldloosheid) is rechtvaardigheid in alle opzichten en in elk onderdeel van het leven. Niemand kan daadwerkelijk geweldloos zijn zonder in opstand te komen tegen sociale onrechtvaardigheid, ongeacht waar deze zich voordoet.’
maart:
Brief van de Raad van Kerken over armoede en sociale uitsluiting met antwoord op de vraag waarom kerken hierover een mening hebben: ‘Plaatselijke geloofsgemeenschappen zoals parochies zijn bij uitstekplekken waar mensen leren omzien naar elkaar. Daar kunnen mensen ervaren, dat zij werkelijk nog ergens bij horen. Veel wordt daar al aan gedaan; praktisch en voor bewustwording. Dat maakt dat kerken geloofwaardig kunnen blijven in het publieke debat. De betrokkenheid van velen laat iets zien van Gods belofte van een rijk van vrede en gerechtigheid. De inzet van velen geeft hoop en moed.’
In Parochiebestuurlijkheden geeft A.I.M. de Jong een overzicht van de ontwikkelingen van de afgelopen jaren naar onze aanstaande verhuizing naar de Maranathakerk.
De Liturgische kalender geeft een goed overzicht van de vieringen in de Goede Week en met Pasen, met op de 3e zondag van Pasen de herdenking van het 40 jarig huwelijk van Jan en Ans Brugman-van Dijk, zeer betrokken en actieve parochianen.
april:
Thomasklanken biedt een podium voor het Felicitatieproject Rivierenbuurt onder de bezielende leiding van Flora Wagenaar. 707 Tot 100 jarigen worden elke vijf jaar bezocht en voorzien van allerlei informatie over activiteiten, handige adressen en voorzieningen in de buurt. Vrijwilligers die zich hiervoor inzetten, krijgen regelmatig scholing.
In verband met onze aanstaande verhuizing loopt Henk Haverkort nog even langs verschillende kerkplekken in ons gebouw. Deze keer het tabernakel: ‘Ik wist het zeker: Hier was God ervaarbaar aanwezig. De catechismus leerde mij weliswaar dat God overal was te vinden, maar in deze sacrale ruimte woonde hij persoonlijk. Hij had daar trouwens vooraan zijn privé-locatie: het tabernakel. Met fraai koperwerk beklede, vuistdikke, brandvrije deuren en zijden gordijntjes aan de binnenkant. Ik keek er steeds met ontzag naar omhoog. Het was overduidelijk: Hier bevond zich het heilige der heiligen…. Het zijn oude beelden die voor mij – met alle respect – nu geen rol meer spelen bij de viering van de eucharistie.’
De Acht Mei manifestatie heeft als motto ’Europa, geld of leven.’
Rob de Groot schrijft in zijn Wandelingen op Zorgvlied over het te verlaten gebouw van onze parochie: ‘We trekken weg en het gebouw gaat plat. De plompe, maar karakteristieke Thomastoren in de Rivierenbuurt zal verdwijnen…… We hebben er intensief geleefd. In de voorbije 75 jaren zijn er heel veel dingen gebeurd en hebben er heel veel mensen in verschillende visies van kerk-zijn hun geloof beleefd en beleden; van besloten, pontificale kerkvisie naar een opener, socialer en oecumenischer kerk-zijn.’
De Vastenactie heeft ƒ 8032,20 opgebracht.
mei:
Op weg naar de Maranathakerk laat de redactie van Thomasklanken de komende maanden enkele (oud)-parochianen aan het woord over onze dierbare Thomaskerk. Dit keer van pater Jan Wenting: ‘Voorjaar 1965 hadden wij beiden (met pastoor D. Oorsprong o.p.) een afspraak met de paters Huijbers en Oosterhuis. Zij wilden uitproberen of hun nieuwe vorm van liturgievieren in de Ignatiuskapel ook mogelijk was in een gewone parochiekerk. Wij voelden wel wat voor dit experiment, maar andere paters stonden er huiverig tegenover. Ze hadden vage verhalen gehoord en zagen het niet zitten. Maar pastoor Oorsprong zette door en in september 1965 kwam Bernard Huijbers met zijn Fons- en Igkoor. Het werd een spannend en soms ook slopend jaar.’
Opnieuw een start van een tweejarige Vormings-en Toerustingscursus voor vrijwilligers in de parochies.
Ds. Günther wordt verwelkomt als nieuwe predikant in de Maarten Lutherkerk voor de Evangelische Lutherse Gemeente.
Henk Haverkort neemt in de rubriek Kerkplekken het Altaar onder de loep: ‘De samengebalde geestkracht van het ‘Heilig Altaarsacrament’ heeft zich in de loop der jaren van een verrassend nieuwe kant aan ons geopenbaard. We zijn dit heilig gebeuren anders gaan beleven, meer in overeenstemming met ons nieuwe levensgevoel. En we blijken er opnieuw kracht en energie aan te kunnen ontlenen….. De onbegrijpelijkheid van de transsubstantiatie is ingehaald door het gelovige besef dat we brekend en delend met elkaar verbonden willen zijn…. De tafel is inmiddels veel dichter onder ons bereik gekomen. In de Thomas hebben wij hem om die redenen al in de zestiger jaren naar voren gehaald. Een simpele houten tafel met niets dat ons af zou kunnen leiden van het eigenlijke gebeuren.’
juni:
In Parochiebestuurlijkheden lezen we over de plannen van architect Pim van Dijk die de Maranathakerk voor ons gaat inrichten: ‘Voor wie de afgelopen dagen langs de Maranathakerk is gelopen en daar even naar binnen heeft gekeken, zal de schrik zijn toegeslagen. De banken zijn uit de kerk gesloopt en de vloer is uitgebroken. Dat is voor ons een teken dat er wordt gewerkt aan een nieuw interieur voor de parochie.
Dominee Henk Lensink schrijft over zijn herinneringen als voorganger van de Maranathagemeente: ‘Van deze stichting (prof. Dr. G. Van der Leeuwstichting) is ook de markante avondmaalstafel afkomstig die vóór de kolossale preekstoel het liturgisch centrum in de Maranathakerk typeerde. Die avondmaalstafel is inderdaad, zoals ik gisteren nog heb nagevorst, speciaal gemaakt voor een tentoonstelling over kerkbouw……. De preekstoel is inmiddels van zijn sokkel gehaald, maar we hopen dat de werkgroep die de herinrichting van het nieuwe liturgisch centrum gaat verzorgen een plaats weet te geven aan deze oude kerktafel…… De bouw van de Maranathakerk is van opbouw achthoekig en het getal 8 geldt van oudsher als symbool van het nieuwe en completerende.’; Henk Haverkort over kerkplek sacristie: ‘In de loop der jaren is ook de sacristie het domein geworden van parochianen die op allerlei manieren actief zijn in de liturgie. Leken hebben na gedegen vorming en toerusting, van lieverlee hun verantwoordelijkheden begrepen om bepaalde liturgische taken op zich te nemen…..De sacristie onttrekt zich aan het oog van de kerkgangers, maar is in feite een drukbezochte werkplek ter voorbereiding van onze liturgische bijeenkomsten. Ook in onze nieuwe behuizing zal deze kerkplek een belangrijke plaats gaan innemen.’
juli/augustus:
Wil van Pelt haalt zijn herinneringen op aan zijn jaren als pastor in onze parochie: ‘Bij de diakenwijding van Louis (Klinkenberg) en mij ontving ik van het koor Te Elfder Ure een ongedesemd brood, vergezeld van een brief, waarin ik werd uitgenodigd ‘er meer voor de mensen te zijn’. Of ik die boodschap begreep? Ik heb daar later veel over nagedacht en ben tot de conclusie gekomen, dat dat toen nog niet het geval was. Na twee, drie jaar voorzichtige schreden gezet te hebben op het pastorale pad, meende ik antwoorden te hebben gevonden op sommige vragen van mensen, te begrijpen wat hen bewoog…….. Ik ontdekte mijn sterke en zwakke kanten. Er zijn voor mensen, wanneer ze je nodig hebben, in vreugde en verdriet. Die nabijheid is mij nog steeds zeer dierbaar. Dat leerde ik van u allen die samen de Thomas vormt.’
Opbrengst Vastenactie 1998 is uiteindelijk f 9192,20 geworden. Er waren nog bedragen rechtstreeks overgemaakt op de giro van de nationale Vastenactie door mensen uit onze parochie. Die bedragen zijn nu bij ons resultaat geteld.
Kerkplek de pastorie: ‘Onze Thomas is van oudsher een paterskerk. De inwonende dominicanen vormden zodoende altijd een communiteit. De pastorie was dus in de eerste plaats hun klooster en had daardoor een min of meer gesloten karakter. De grote verandering in het gebruik van de pastorie begon in de jaren van het Tweede Vaticaans Concilie. De kerk zette toen haar deuren en ramen wijd open om de nieuwe tijdgeest de ruimte te geven. Naar mijn herinnering begon die beweging eerder in de pastorie dan op de kansel. Omdat in die ontwikkelingen het ‘kerkelijk bedrijf’ toegankelijker werd voor ons leken, passeerden wij steeds gemakkelijker die kloosterdrempel. Leken kwamen bij de paters over de vloer en dat werden verrassende ontmoetingen. Na menige vergadering werd tot in de kleine uurtjes gediscussieerd over indringende vragen betreffende geloof en kerk. En samen zochten we hartstochtelijk naar het waarom en waartoe van ons aardse bestaan.’
Jubilea: 50 jaar Raad van Kerken, 50 jaar St. Willibrordvereniging en 50 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
september:
Herinneringen aan de Thomas: Leny Blom-Driessen over haar band (sinds 1950) met de Thomas: ‘De Thomas ken ik al vanaf 1950. Wij woonden nog niet zo lang in Amsterdam en waren parochianen van de Vredesparochie. Mijn zuster hoorde van collega’s over de vastenmeditaties van pastor Bollen in de Thomaskerk, die alom bekend waren. Wij ernaar toe. En daar leerde ik mijn man Thijs Blom kennen met wie ik 34 jaar heel gelukkig getrouwd ben geweest. Dus wat mij betreft kunnen én de Thomas én de dominicanen geen kwaad doen. Vanaf die tijd werd ik een trouwe kerkgangster van de Thomas. Ik leefde wel mee, maar was niet direct betrokken met het wel en wee van de parochie. Dat veranderde toen in de jaren zestig de kerk een meer open karakter kreeg en de liturgie werd gesproken in het Nederlands. Ik was enthousiast over de teksten en muziek van Oosterhuis en Huijbers. Een koor (Te Elfder Ure) van jonge mensen gaf nieuw elan. Ik voelde een band met wat er gebeurde in de dienst, was niet langer toeschouwer, maar veel meer deelnemer, wat me ertoe bracht ook daadwerkelijk deel te nemen aan het kerkelijk gebeuren.’ ‘
Bedreigd bestaan’ is het thema van de Vredesweek 1998: ‘Kindsoldaten: wij kijken hen aan. Wie zien wij? Moordenaars voor wie een leven meer of minder niet telt? Of zien we juist ontwortelde kinderen op zoek naar kansen? Misschien zien we het allebei: een kind verstrikt in geweld, dat zich schietend een weg naar een toekomst moet banen. Een kind dat probeert te overleven in de spanning tussen vrees om te sterven en het verlangen naar een menswaardig bestaan.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied: ‘En ook bleek me weer eens het belang van een begraafplaats; een stilteplek in een rumoerige stad, waar mensen troost en wellicht ook wat vrede vinden met hun bestaan. Geen grootsheid, geen pompa, maar de warmte van ‘eeuwige’ nabijheid, van verbondenheid tot de laatste snik. Geen betere plek voor rouwtherapie dan een begraafplaats zou je bijna zeggen. Voor sommigen is dat zeker waar.’
oktober:
Uit Parochiebestuurlijkheden: ‘Ik kan u mededelen dat de Raad van het Stadsdeel Rivierenbuurt/Buitenveldert heeft ingestemd met het aankopen van de erfpacht en gebouwen van de St. Thomas van Aquinokerk. Op dinsdag 6 oktober vond bij de notaris de ondertekening plaats van het koopcontract. In het koopcontract is vastgelegd dat de koper het kerkgebouw en de pastorie niet als zodanig zal gebruiken, maar het zal slopen ten gunste van een nieuwe bebouwing voor sociale bejaardenwoningen met een dienstencentrum. Het gebouw zal op 1 februari 1999 aan de eredienst worden onttrokken.’
Wat betreft de Maranathakerk worden parochianen uitgenodigd om op woensdag 28 oktober samen te komen in de Thomas om de inrichtingsplannen van onze nieuwe kerk te komen bekijken.
In Herinneringen aan de Thomas is dit keer pastor Louis Klinkenberg aan het woord: ’Na al die jaren dat ik weg ben uit Amsterdam, voel ik mij nog steeds gedragen door de parochiegemeenschap van de Thomas. Niet alleen omdat er nog steeds goede contacten bestaan. En omdat ik de Thomas zo’n beetje beschouw als mijn leerschool. Want ik mag best wel zeggen dat ik er ‘het vak’ heb geleerd. Maar ook omdat ik nog steeds in Venlo rondfiets op het afscheidscadeau dat u mij in 1982 heeft meegegeven. Dat voertuig daalde toen letterlijk als een geschenk uit de hemel nee.’
De Raad van kerken Amsterdam betuigt adhesie en steun aan de Wereldraad van Kerken die in haar Assemblee in Zimbabwe de homoseksualiteit aan de orde stelt: ‘Het gaat niet om homoseksualiteit alleen. Het thema seksualiteit staat hiermee op de kerkelijke agenda. Is de seksualiteit, de beleving en expressie daarvan, niet een verdrongen gebied in vele kerken en godsdiensten? Een schaduw die wordt ontkend? Een werkelijkheid die als gevaarlijk en als ‘ongeschapen’ wordt verduisterd en door regels en wetten wordt verwoest? Hiermee wordt iets wezenlijks in en van de mens beledigd en verdacht gemaakt.’
november:
Informatie over de voortgang van de herinrichting van de Maranathakerk ten behoeve van onze inhuizing. Er worden onderdelen van de Thomas meegenomen naar de nieuwe locatie. De glazen deuren naar Orgel- en Torenzaal zullen gaan dienen als extra deuren bij de toegang van de kerk. De glas-in-lood ramen aan de zijkanten van de Thomas zullen worden gebruikt in de in te bouwen sacristie. De huidige doopvont zal een plaats krijgen in het nieuwe interieur en worden uitgebreid met een bassin, vervaardigd van de marmeren traptreden van het oude altaar. In de kerk zal nieuwe verlichting worden aangebracht en de oude banken worden vervangen door stoelen. Van het bedrag van 1,1 miljoen dat de parochie heeft ontvangen door de verkoop van de Thomaskerk, zal de helft worden besteed aan de inrichting van de Maranathakerk.
Rob de Groot zet onze 80-jarige Jo van Vorselen-Buys voor het voetlicht. Jarenlang beheerde zij het secretariaat van de parochie en was zij redactielid van Thomasklanken: ‘Gevraagd naar een herinnering uit de tijd van pastoor Oorsprong zegt ze: “Dat zal ik nooit vergeten. Als er werd vergaderd onder leiding van pastoor Oorsprong was die bijeenkomst altijd stipt om kwart over tien afgelopen. Daar hield pastoor Oorsprong trouw aan vast, wat er ook op de agenda stond….. Toen pater Wenting haar vroeg of zij de boekhouding van het pastoraat wilde doen, zegde ze dat toe. Zo werd ze de secretaresse van het pastoraat….. Uit het oog, uit het hart. Zo heeft Jo van Vorselen al die jaren haarsteentje bijgedragen aan de Thomasgemeenschap, door alle van veranderingen heen. Opgewekt, accuraat en met veel inzet. Zij weet nog niet of ze werkzaam blijft na de verhuizing, mede door een progressieve oogziekte, waar door ze steeds minder gaat zien.’
In de rubriek Herinneringen aan de Thomas de laatste aflevering. Rob de Groot: ‘Ik ben geboren en opgegroeid in de Thomas. Ik heb er de vrome jaren vijftig meegemaakt als misdienaar en de vernieuwende jaren zestig en zeventig als lid van Te elfder Ure, van de liturgische werkgroep en van Missie&Ontwikkeling en van het Pastoraal Café. En in de jaren tachtig en negentig als redactielid van Thomasklanken. Al die jaren hebben hun eigen accenten gegeven en veel leerzaams geboden…….
De Maranathakerk heeft grote, doorzichtige ramen. Er valt meer licht naar binnen dan bij ons. Dat maakt het mogelijk opener te worden naar de buurt en naar elkaar….. Op het moment van verhuizing zullen we pas echt afscheid van de Thomas nemen en zullen we onze nieuwe kerkruimte begroeten.’
december:
Een gesprek met 3 parochianen (Bep Bijvank, Jan Nolte en Margrit Drenkelford) over de betekenis van ‘kerkzijn’ in onze nieuwe situatie: De meerwaarde van de verhuizing naar de Maranathakerk. ‘Bep Bijvank en Jan Nolte hebben de omwenteling in de katholieke kerk als gevolg van het Tweede Vaticaans Concilie en de landelijke pastorale concilies in Nederland bewust meegemaakt en zijn daarin meegegroeid. Voor Margrit ligt dat anders. Toen zij op zoek ging naar een kerkgemeenschap, was de ‘revolutie’ al weer enige tijd voorbij….. Wat alle gespreksdeelnemers zeker mee zouden willen nemen en willen versterken is het gemeenschapsgevoel. Margrit: Het koffiedrinken na de viering vind ik persoonlijk heel belangrijk. Eigenlijk zouden alle mensen moeten blijven en elkaar moeten ontmoeten. Dat kan bijdragen aan het gemeenschapsgevoel dat voor een parochie heel belangrijk is. Je kunt zo praten over de viering en over wat iedereen bezighoudt. Bep: Eigenlijk zou de pastor of andere parochianen vóór de viering bij de ingang van de kerk mensen moeten begroeten, hen welkom heten. Margrit: Het gemeenschapsgevoel kan ook worden bevorderd door bijvoorbeeld impulsdagen te houden, zoals die tijdens de viering van ons 70-jarig jubileum. Met elkaar praten over het geloof onder leiding van een deskundig persoon……. Bep: Onze verhuizing naar de Maranatha getuigt van optimisme. Maar we moeten er wel voor zorgen dat onze gemeenschap levend blijft. Een voldoende aantal parochianen is daarvoor wezenlijk. Jan: De oecumene moet ook blijven bloeien. Veel vaker oecumenische vieringen en bijvoorbeeld ook oecumenische bijbelgroepen.’
Journalist Ben Kroon bekijkt met architect Pim van Dijk diens plannen met het interieur van de Maranathakerk: ‘De nieuwe Thomas wordt in zijn concept een sacramentele ruimte volgens de voorschriften van de kerk, een gastvrije ruimte met deuren die het liefst automatisch opengaan. Een ruimte met sacraal meubilair, monumentaal, maar niet pompeus, met als altaar de mooiste tafel die de gemeenschap zich kan veroorloven.’
Henk Haverkort lokt ons van de koffiehoek in de Thomas naar de koffieruimte van de Maranathakerk. Om ook daar de vraag ‘Hoe gaat het met je?’ te kunnen blijven stellen en te kunnen beantwoorden.
Jaaroverzicht 1999
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 1999
Januari:
Op de voorkant het gestileerde profiel van de Maranathakerk en het nieuwe logo van de dominicanen. Arie de Jong schrijft over de komende verhuizing: “Wij moeten aan inpakken gaan denken. Wat nemen we mee?” Parochiaan Hafkenscheid pleit voor herstel van kerkelijke zaken zoals het gebruik van wierook, wijwater en kleurrijke gebedsmantels. “Het afvoeren gaat allemaal zo gemakkelijk, maar de wederinvoering blijkt vaak een moeizaam proces.” Henk Haverkort schrijft in zijn rubriek Kerkplekken: “Wellicht dat de nieuwe liturgische ruimte minder versiering verdraagt. ‘n Sobere vorm van aankleding kan immers heel inspirerend werken.”(Zie menige kloosterkapel)
Februari:De verbouwing nadert zijn voltooiing. De doopvont krijgt een nieuw bekken gemaakt van de oude altaartreden. De oude tochtdeuren markeren het portaal. De sacristie krijgt de glas-in-loodramen. De beelden van Maria en Jozef krijgen met de houten beelden van dominicaanse heiligen een mooie plek aan de sacristiewanden. Het nieuwe altaar, het tabernakel, het kruis en de nieuwe stoelen worden binnenkort geplaatst. Ook de bijruimten (koffiekamer, secretariaat, kamer van de pastor, administratie- repro- en archiefruimte) zijn bijna klaar. Voordat we definitief verhuizen komt er nog een Open Dag voor alle belangstellenden.
Maart:
Rob de Groot doet uitgebreid verslag van de verhuizing. Zaterdag het afscheidsritueel met de begrijpelijke emoties en het weerzien van oude bekenden. Zondag de intocht in de Maranathakerk waar ook de hervormden ontroerd bij aanwezig zijn. Pater Niesen overweegt in de viering de tekst van het tafelgebed: ‘Wanneer alles is neergezet op tafel, schalen en bekers, brood en wijn, dan begint ons zingen met een vraag: Is hier de plaats waar Hij met zijn leerlingen bijeen kan zijn om de uittocht uit het diensthuis te gedenken?’ De co-provinciaal der dominicanen, Henk Sechterbergen, roept op het eind van de viering de zegen over ons af: ‘Zie de nieuwe gemeenschap die hier binnentrekt en zegen haar, als zij viert en leert en dienstbaar is aan de leefbaarheid van deze stad.’ Onze stadsdeken Joop Stam spreekt ons bemoedigend toe en wijst ons erop dat we in ons nieuwe huis niet alleen God kunnen ontmoeten maar vooral ook elkaar. En oog en oor zullen hebben voor de zwakkeren in onze gemeenschap.
April:
Eerste deel van de beschrijving van een karakteristieke dominicaanse parochie. In dagblad Trouw schrijft de journalist Franz Straatman (de vroegere dirigent van de Aquinocantorij) onder de titel ‘Breek uw tent op, ga op reis.’over onze verhuizing. Arie de Jong schrijft over wat er met onze interieurspullen is gebeurd. Veel meubilair is naar een parochie in Bosnië gegaan en onze kostbaarheden naar het klooster in Huissen. Rob de Groot was getuige van de onttakeling van die historische plek.
Mei:
Pater Niesen schrijft over de dominicanes Catharina van Siena. Vijf jaar ‘Wandelingen op Zorgvlied’ zijn verzameld en voor f. 5,- te koop bij de auteur Rob de Groot.
Juni:
Onze klokken uit de Thomaskerk zijn opgehangen in de kathedraal van Groningen. – Na de drukte van de verhuizing willen wij onze aandacht nu weer richten op de eigenlijke parochiezaken zoals: de oecumene, dominicaanse spiritualiteit, diaconie, catechese, liturgie, enz. enz. Iedereen is er bij nodig. Onze inzet en medewerking zijn daarbij onontbeerlijk.!!!
Juli/Augustus:
In memoriam Piet Schrijvers (1911-1999) het legendarische schoolhoofd van de Albertus Magnusschool in de IJselstraat.
Oktober:
In een stimulerende brief van de provinciaal der dominicanen, David van Ooijen, worden we bemoedigd en aangespoord om ons tot een zelfredzame geloofsgemeenschap te ontwikkelen. Daarvoor is nodig dat steeds meer taken aan betrokken leken worden toevertrouwd. ‘Waar wij, noch bisschoppen, in staat zijn aan geloofsgemeenschappen gewijde ambtsdragers te verschaffen, ontstaat de situatie dat leken naar voren treden, ook op gebieden die traditioneel zijn voorbehouden aan gewijde voorgangers.’
November:
Uit de preek van pater Niesen: ‘Bij de christenen waren er aanvankelijk geen leiders. Maar later kwamen die er natuurlijk wel. Toen kon gemakkelijk heimwee opkomen naar de tijd, dat iedereen alleen nog broeder en zuster was van elkaar. Maar je kunt de klok niet terugzetten. En dus komen er leiders. Maar laten die dan zijn naar het evangelische ideaalbeeld. Wie zich verheft zal vernederd worden, maar wie zich vernederd zal worden verheven.’ Citaat uit een artikel van David van Ooijen: ‘De eeuwenoude taak van de dominicanen om ‘het evangelie te verkondigen aan elke generatie opnieuw’ brengt de noodzaak met zich mee het gangbare denken in een bepaalde periode steeds opnieuw te doordenken en naar nieuwe begrippen te zoeken om de evangelische waarden voor de mensen van deze tijd verstaanbaar te maken.’ Een dankwoord van Annie Bosma voor de grote belangstelling vanwege haar 40-jarig jubileum als huishoudster op de pastorie.
December:
De redactie van Thomasklanken noemt dit decembernummer in 1999 HET LAATSTE NUMMER VAN DEZE EEUW!!! Een groteske uithaal om alle enge voorspellingen over het te verwachten millenniumonheil te relativeren. Want, beste mensen, we hebben het jaren eerder al eens in onze bijkerk Het Kruispunt uit volle borst gezongen: WE ZULLEN DOORGAAN. En dat doen we dan ook.
Jaaroverzicht 2000
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2000
januari:
Een nieuw jaar, een nieuwe stad. Pater niesen in zijn preek naar Openbaring 21, 9-22,5: ‘Wensdromen worden waar. Het nieuwe Jerusalem uit het boek Openbaring staat niet op de landkaart. Het is niet een geografisch middelpunt, ergens in het Midden-Oosten. Ook in Amsterdam of Kaapstad, ook in Srebrenica of in Tsetjenië mag gedroomd worden van die stad Nieuw Jerusalem…. Zeker niet is de kerk bedoeld, zoals wel eens wordt gedacht. Messiaanse mensen verwachten niet een nieuwe kerk, maar een nieuwe wereld, een nieuw bewoonbare wereld.’
Trefplek, ontmoetingsplaats kerken en Rivierenbuurt, nodigt iedereen uit om samen te praten over: Waarom verlaat iemand de kerk of waarom blijft iemand? Bij Trefplek gaat het nooit om wie gelijk heeft, maar om elkaars opvattingen en gevoelens met respect te aanhoren en te bevragen.
Het Katholiek Vrouwengilde praat met belangstellenden over hoe onze gedachten zijn veranderd over het geloven in God. ‘We gaan in gedachten terug naar onze meisjesjaren. Hoe dachten we toen over God? Is dat zo gebleven of veranderd?’
februari:
Pater Niesen preekt over Thomas van Aquino: ‘Op zijn sterfbed pakt hij (Thomas) de Schrift. Hij kiest daaruit het Hooglied en hij spreekt over de liefde van de mensen en over de liefde van God. Zou je dat niet mogen zien als het testament van Thomas van Aquino? Wat hij ons heeft nagelaten, is geen leer die hij star en kil gedoceerd heeft, maar een leer die door zijn hele wezen is heengegaan, door zijn hart. Een leer met gezag. Zijn leer is een bevrijdende, vreugdevolle boodschap.’
In Parochiebestuurlijkheden gaat het over de verder gaande samenwerking tussen de 8 dominicaanse parochies. Mevr. Anneke Grunder is aangesteld om een en ander de coördineren. Ook aandacht voor de oecumenische samenwerking in de Rivierenbuurt: ‘Deze samenwerking heeft zich sinds kort ook op een andere wijze gemanifesteerd. Onder de naam ‘Trefplek’ zijn allerlei mensen uit de Rivierenbuurt uitgenodigd door de gezamenlijke kerken om elkaar te ontmoeten en met elkaar in gesprek te gaan over wat hen bezighoudt. De eerste ontmoeting is als positief ervaren en dit nieuwe initiatief verdient onze sympathie. Wij wensen de organisatoren veel succes en danken hen voor hun inspanning.’
De P.C.I.-kerstcollecte heeft ƒ 905,- opgebracht en de eindstand van de Vastenactie is ƒ 9.338,35 geworden. Thet Win Aung, studentenvakbondsleider in Birma is voor het organiseren van het studentenprotest voor vrijheid van organisatie door de militairen opgepakt, gemarteld en tot 59 jaar gevangenisstraf veroordeeld. U kan als vrije burger en betrokken christen een protestbrief ondertekenen die door Amnesty International aan de Birmese autoriteiten wordt overhandigd.
maart:
In Parochiebestuurlijkheden schrijft Arie de Jong bezorgd over de spraakmakende nota van de bisschoppen ‘Meewerken in het pastoraat’ die gaat over de positie van niet-gewijde medewerkers in de kerk. Ook andere parochies binnen het dekenaat hebben een kritisch commentaar geschreven onder de titel ‘Samenwerken in het pastoraat’. De bisschoppen willen ordening brengen in de gegroeide praktijken, maar gaan geheel voorbij aan de verantwoordelijkheid van hen die zich als pastoraal werker/ster of als toegeruste vrijwilliger al jaren voor het voortbestaan van de kerk hebben ingezet.
In zijn nieuwjaarstoespraak legt deken Joop Stam het accent op samenwerking tussen de diverse parochies in Amsterdam: ‘Samenwerking in het pastoraat heeft ook de diepgang nodig van het omgaan met de Heer, in welke vorm dan ook. Deze diepgang is onontbeerlijk als fundament voor onze samenwerking in het pastoraat, voor onze inzet voor diaconale noden en voor onze geloofwaardigheid als plaatselijke geloofsgemeenschap.’
Het Vastenactieproject ligt dit jaar in Honduras: Hulp vanwege de gevolgen van de orkaan Mitch, die vijf dagen over het land raasde.
Trefplek besteedt aandacht aan het begrip Armoede: ‘Misschien is het ook wel een teken in onze geïndividualiseerde maatschappij dat de armoede en de solidariteit met die er door worden getroffen, niet meer zo scherp in beeld is. Hoe rijker en welvarender we worden, des te meer zouden we kunnen delen. Maar of dat ook gebeurt…?’
Informatie over het Jongerenfestival Amsterdam. Centrale thema is Colours of God. De doelstelling van het festival is om scholieren kennis te laten maken met overeenkomsten en verschillen in cultuur en christelijke geloofsbeleving.’
april:
In Parochiebestuurlijkheden aandacht voor ons oude kerkgebouw: ‘In een uitzending van de Amsterdamse tv-zender AT5 kwam op 25 maart ineens de oude kerk aan de Rijnstraat in beeld met een verhaal erbij. Een aantal bewoners van de Rivierenbuurt wenst het kerkgebouw te behouden voor de buurt. En dan lopen er zo maar mensen in de kerk rond die wel even zullen vertellen waartoe de kerk allemaal verbouwd en geschikt gemaakt zou kunnen worden. Met het stadsdeelbestuur is echter overeengekomen dat de oude kerk wordt gesloopt ten behoeve van seniorenwoningen en een dienstencentrum. En daar houdt het bestuur het stadsdeelbestuur aan.’
Dominee Gheertien Morsink neemt afscheid van de SOW-gemeente in de Maarten Lutherkerk. Zij is beroepen door de Gereformeerde Kerk in Zeist.
Het motto van de Acht Mei manifestatie is dit jaar: Op tocht met hart en ziel.
In verband met het naderende pensioen van onze huishoudster Anny Bosma wordt hulp gevraag voor enkele malen per week. Goede arbeidsvoorwaarden.
Op 18 april zal Jo van Vorselen die tientallen jaren de parochie-administratie verzorgde, waaronder het typewerk voor Thomasklanken, verhuizen naar verzorgingshuis H.R. Holsthuis. De redactie wenst haar daar een goede tijd.
mei:
Rob de Groot interviewt Bep Bijvank die al jarenlang actief is in het Katholiek Vrouwen Gilde afdeling Aemstelkring: ‘Ik ben vanaf 1954 lid van het KVG. Het gilde heeft als doel vanuit evangelische inspiratie een bijdrage te leveren aan de ontplooiing van de vrouw in haar persoonlijk leven en in relatie tot haar positie in haar thuissituatie, in de kerk en in de samenleving….. We hebben steeds geprobeerd bij te tijd te blijven. Het KVG is ook beïnvloed door het feminisme…. Het KVG heeft voor 80% invloed gehad op mijn leven. Het heeft me mondiger gemaakt door het leren besturen en een vergadertechniek cursus. Het heeft mijn leven verrijkt en ik pluk er nog steeds de vruchten van.’
Opbrengst Vastenactie is ƒ 7852,20. ( Met nog giften nadien werd dat in juni ƒ 8382,20)
Wandelingen op Zorgvlied gaat over het recht van mensen om (wel of niet) te bepalen wanneer hij wil sterven. De meningen daarover zijn flink verdeeld: ‘Saillant detail is dat we anderzijds onze medemens met het grootste gemak laten verhongeren of hem doden in de vele oorlogen die onze wereld rijk is. Misschien moeten we daar wat meer aandacht aan geven.’
Parochiaan heeft bij zijn 75ste verjaardag de pauselijke onderscheiding Pro Ecclesia et Pontifice gekregen. Dertig jaar lang was het secretaris en later voorzitter van het Eucharistisch Ziekentriduum in Amsterdam.
juni:
Huisgenoot en vaste vervanger van pater Niesen pater Tomás Willers is overleden. Verslag van het afscheid en de uitvaart van pater Tomás Willers, o.a. door pater Henk Sechterbergen o.p., co-provinciaal van de dominicanen, die als achtjarige pater Willers leerde kennen op Curaçao: ‘Hoe geleerd hij ook was in het Hebreeuws en Grieks, toch heeft hij verstaan dat het woord van God door eenvoudige taal en door een vriendelijke wijze van omgaan mensen evenzeer overkomt…. Ik heb enkelen van u horen zeggen: Hij heeft het zo gedaan, dat wij zonder hem verder kunnen. Dat is mooi voor iemand die met een heel klassieke kerk- en geloofsbeleving is opgegroeid en ook zelf wel wat autoritair was, dat hij de kunst van het luisteren leerde en beoefende, en zo in anderen rust en troost en kracht te voorschijn wist te roepen.’
Pater Niesen refereert aan zijn 40-jarig priesterjubileum, maar wil er nu na het overlijden van pater Willers nog geen aandacht aan besteden. Hij denkt meer aan begin september in een gezamenlijk parochiefeest. Afscheid van dominee Henk Lensink van de Maranatha Gemeente: ‘Bij zijn afscheid uit zijn huidige werk, waarin wij hem door de jaren heen hebben leren kennen en waarderen, willen wij hem van harte danken voor alle oecumenische samenwerking, voor alle inspiratie in gesprek en hartelijke omgang, voor zijn noeste arbeid op het gebied van het verstaan van de H. Schrift, voor zijn overtuiging en geloof in de onverwoestbare kracht van het Woord, naast zijn vermogen alle kerkelijke bezigheid als zodanig te relativeren.’
Donderdag 11 mei het 15-jarig bestaan van de Inloopochtend. Henk Haverkort geeft inzicht hoe deze inloopochtend is ontstaan.
juli/augustus:
Aankondiging van het parochiefeest vanwege het 40-jarig priesterjubileum van pater Niesen, het 25-jarig jubileum als koordirigente van Pia Merckx en van het afscheid na 41 jaar van huishoudster Anny Bosma en van de jarenlange trouwe parochiesecretaresse Jo van Vorselen-Buijs. Dit feest zal op 24 september worden gehouden met een eucharistieviering, een gezamenlijke koffiemaaltijd en een feestelijke middag.
De Diaconale Raad Dekenaat Amsterdam zet voor het werkjaar 2000-2001 de vluchteling en parochie in het dekenaat op de agenda. Op 5 oktober zal daarover een bijeenkomst worden gehouden in het Mozeshuis, Waterlooplein. Doel van de bijeenkomst is het verhelderen van de vragen van vluchtelingen en asielzoekers en een overzicht geven van de kerkelijke projecten voor vluchtelingen in het dekenaat. Belangstellenden kunnen zich opgeven.
Rob de Groot gaat in zijn Wandelingen op Zorgvlied in op de boute uitspraak van een Vaticaanse kardinaal dat homofiele medemensen ziek zijn en zondig: ‘Het blijft toch van groot belang dat we dergelijke liefdeloze uitspraken niet als waar aannemen, al was het maar als daad van christelijke naastenliefde.’
september:
Introductie en toelichting van de werkgroep Uitvaartliturgie. De leden zijn beschikbaar voor de avondwake, als assistent bijeen eucharistische uitvaart en als voorganger bij een woord-communiedienst of een woorddienst.
De werkgroep Trefplek gaat enthousiast het tweede seizoen in met als thema voor de eerste avond: Vrede in de stad: achter de feiten aan of actieve betrokkenheid.
Uitgebreidere informatie over het programma van het Parochiefeest op zondag 24 september. De overweging tijdens de eucharistische viering wordt gehouden door Marieke Maes.
Felicitaties en afscheidswoorden na de koffietafel. (De toespraak van A.I.M. de Jong wordt in Thomasklanken afgedrukt) ‘s Middags het cabaretprogramma Rondjes rondom de kerk van ds. R. Van den Beld uit Bilthoven, met daarna een quiz. Ook voor de kinderen wordt gezorgd met een quiz en poppenkast. Daaraan vooraf een bezinningsavond op donderdag 21 september met als thema: Waar halen we de moed en de bagage vandaan om een zelfstandige parochie te blijven, ook als er straks geen vaste pastor meer is. Zonnebloem terug in de Rivierenbuurt: ‘Sinds januari 2000 heeft de Rivierenbuurt het moeten doen zonder Zonnebloemafdeling. Na besprekingen met het districtshoofd en regiobestuur heeft de afdeling De Pijp besloten de Rivierenbuurt te ‘adopteren’. De Zonnebloem heeft zich tot taak gesteld mensen thuis te bezoeken die door ziekte of handicap niet meer aan het maatschappelijk verkeer kunnen deelnemen. Tevens worden voor hen die dat willen activiteiten georganiseerd.’
oktober:
Een reactie van pastor Niesen op het parochiefeest bij gelegenheid van zijn 40-jarig priesterjubileum: ’Tijdens de viering op dinsdag 26 september in de dagkapel kwam in mij spontaan de gedachte op dat wie proberen te luisteren naar Gods Woord en wie trachten ernaar te handelen, zijn broers en zussen worden genoemd (Lucas8, 21). Maar dan zijn wij als broers en zussen van Hem dus ook familie van elkaar. En spontaan bedacht ik die ochtend, dat je zoiets soms ook aan den lijve mag ervaren; hoe groot onze familie is, waar we deel van uit maken. Die ervaring was er zeker bij ons parochiefeest. En vooral daarvoor aan u allen heel hartelijk dank.’
In de Wandeling geeft Rob de Groot een kritische beschouwing over de uitspraak van het Vaticaan dat de Rooms Katholieke Kerk de enige ware kerk is. Rob krijgt het schaamrood op zijn wangen.
Onderwerp op de Trefplek-avond in november is ‘Zegen en vloek van de communicatiemiddelen’: ‘Heeft het gebruik van moderne communicatiemiddelen ook onze communicatie verbeterd? Welke invloed hebben die middelen op ons sociaal leven? Wie kennen we beter: onze buren of de wereld van internet?’
Aandacht voor de Migrantenweek en oktober als Wereldmissie maand.
Een eenmalig rubriekje Komisch: ‘Komisch dat een tientje zo veel lijkt, als je dat op de collecteschaal legt, maar zo weinig als je voor de kassa in de supermarkt staat. Komisch hoe lang één uur kan zijn, als je in de kerk zit, maar hoe kort als je op een feestje bent. Dit alles zou komisch zijn geweest, als het niet echt waar was.’
november:
Vanwege zijn verdiensten voor de Organisatie van de Uitvaartondernemingen en zijn ijver voor de kerk, is Arie de Jong ridder in de Orde van Oranje Nassau geworden.
Dankwoorden van Anny Bosma, Jo van Vorselen en Pia Mercx naar aanleiding van het parochiefeest, waarop zij werden gehuldigd.
Thema Trefplek voor december: Feestdruk en feestdrukte.
Gerard Zuidberg geeft zijn visie op de toekomst van de parochies: ‘Een parochie heeft geen toekomst, wanneer ze zich terugtrekt op haarbinnenkant en puur bezig is met binnenkerkelijke vragen en problemen. In Utrecht (waar Gerard Zuidberg pastor was van de Nicolaas & Monicaparochie) was het voor ons alleen mogelijk kerk te zijn door consequent de wijk en haar bewoners tot uitgangspunt te nemen: wanneer we niet in de wijk met haar ontwikkelingen present zijn, zijn we niets, hebben geen verhaal en geen been om op te staan.’
Aankondiging van de uitgave: En God bleef toch in Mokum; Amsterdamse kerkgeschiedenis in de 19e en 20ste eeuw.
Bericht van het overlijden op 29 september van Wilma Ligthart, o.a. penningmeester van het parochiebestuur.
december:
Erik Borgman verduidelijkt de dominicaanse spiritualiteit: ‘Het dominicaanse ontstaat als reactie op de situatie, of om het evangelisch te zeggen: het is een antwoord op de tekenen van de tijd. Sterker nog: ik denk dat dominicaanse spiritualiteit in de kern bestaat in een specifieke reactie op de eigen tijd. Dominicaans zijn betekent daarom niet: zo getrouw en onveranderd mogelijk een traditie voortzetten, maar telkens opnieuw vanuit de steeds nieuwe situatie traditie scheppen. Het antwoord op de vraag wat dominicaans is, ligt niet achter ons, maar voor ons.
Parochiebestuurlijkheden gaat over het spanningsveld tussen de wens om zelfstandige parochie te blijven en de plannen van het Dekenaat over het samenvoegen van parochies. Trefplek onderwerp voor januari: Vrijwilligers: de olie in onze samenleving?: Idealisme of harde noodzaak? Eigen zingeving of bereiken van een doel?
Rob de Groot gaat in zin Wandelingen op Zorgvlied in op het begrip nederigheid naar aanleiding van de geboorte van Jezus in een eenvoudige stal: ‘Je hoort het kerkleiders regelmatig zeggen: “We moeten nederig zijn”. Nederigheid in de zin die de kerkelijke leiders eraan geven, wordt door hen vaak vertaald door ofwel gelijkgesteld aan onderworpenheid, aan bijna blinde volgzaamheid aan het kerkelijk gezag; geen vrouwen in het ambt, geen condooms tegen aids. Maar zo’n visie is juist het tegendeel van nederigheid. Het ruikt eerder naar arrogantie, naar angst om de macht te verliezen.’
Jaaroverzicht 2001
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2001
januari:
Pater Niesen herdenkt pater Hans Kelderman die van 1974 tot 1980 onze pastor is geweest en op 11 december 2000 in Zwolle is overleden: ‘Bij zijn afscheid van de Thomas in 1980 rees toen al de vraag hoe de parochie verder zou moeten. En toen al werd benadrukt dat zelfwerkzaamheid en medeverantwoordelijkheid van parochianen onmisbaar zijn. Pater Kelderman noemde het daarom positief dat door zijn vertrek iedereen geconfronteerd werd met de gemeenschappelijke zorg voor de toekomst.’
In Amsterdam is in het weekend van 16-18 februari een ontmoeting van jongeren met de broeders van Taizé. Centraal staan de gebedsvieringen die zullen worden gehouden in de Nicolaaskerk.
Het thema van Trefplek voor februari is: De vergrijzing van de buurt: ouderen en wonen, ouderen en veiligheid, ouderen en vereenzaming, ouderen en leefbaarheid, ouderen en voorzieningen.
De P.C.I.-collecte heeft ƒ 1192,75 opgebracht. En die van de actie Solidaridad ƒ 1260,05.
Van 18 t/m 25 januari is het de Bidweek voor de Eenheid van de christenen. Thema is: De weg, de waarheid en het leven. De vier kerken van de Rivierenbuurt nemen van harte deel aan deze bidweek.
februari:
Op een oecumenische gespreksavond gaven deelnemers aan hoe we samen godsvolk onderweg kunnen zijn. Met 14 praktische suggesties en een vurig verlangen naar samenwerking ging men huiswaarts. Aan het werk dus.! Enkele suggesties: Elkaars voorgangers laten preken (kanselruil) in woorddiensten, bijvoorbeeld twee keer per jaar; meer gezamenlijke kerkdiensten; uitwisseling van informatie via kerkbladen over elkaars diensten; gezamenlijke bijbelkring, afwisselend in de M. Lutherkerk en de Maranathakerk; gezamenlijk diaconaal project behartigen; gezamenlijk jeugdwerk.
Toespraak van penningmeester Jos Rondeel in het kader van de actie Kerkbalans: ‘….Door erop te rekenen dat we op alle kerkelijke gebieden zelfredzaam zullen zijn of nog worden. Zolang we op deze dominicaanse manier op elkaar kunnen rekenen, gaan we een mooie toekomst tegemoet: geestelijk, maar ook materieel en uiteraard financieel.’
Thema van de laatste Trefplek avond van het seizoen is: Gaan we of gaan we niet? ; over vakantie houden in deze tijd.
Liturgische voorwerpen tentoongesteld in museum Catharijne Convent in Utrecht. Daar zijn ook voorwerpen bij uit onze parochie: ‘Recent ontving het museum twee grote en interessante langdurige bruiklenen met liturgische voorwerpen, oneerbiedig wel een zilvervloot genoemd. Het ene bruikleen komt uit de parochie Sint Jacobus de Meerdere te Akersloot. Het tweede uit de Sint Thomas van Aquinoparochie te Amsterdam. De ‘dominicaanse zilvervloot’ uit de Rijnstraat bevat vooral Antwerps en Amsterdams zilver…. Er zijn kandelaars bij van Jacob van Restant uit 1714 en 1727, en van Jacobus Laborge uit 1731.’
Bericht van het overlijden van pater Joop Bakkers o.p. Hij was in onze parochie werkzaam van 1937 tot 1942.
maart:
Rob de Groot maakt de parochie enthousiast om het Vastenproject 2001 in de Filipijnen te ondersteunen. Het project behelst o.a. het planten van heggen en bomen langs de wegen en de landbouwgronden, die voortdurend dreigen te worden weggespoeld. En verder het financieren van cementen bakken voor de drinkwatervoorziening. Voorts zijn er zaden nodig voor de landbouw en geiten voor melk, vlees en mest.
‘Mokum zingt’ op 16 april in de Nicolaaskerk o.l.v. Herman Rouw.
Het KVG houdt op 29 maart haar jaarlijkse bezinningsdag. ‘Voordrachtskunstenaar Pete Pronk neemt ons via vrouwen in de Bijbel mee met zijn levendige verhalen.’
april:
Uit de themabrochure van DISK naar aanleiding van de Zondag van de arbeid: ‘Rust is niet alleen iets voor de eigen vrije tijd. Arbeid hoeft niet per sé rusteloos te zijn. Rust is ook niet alleen een kwestie van bijkomen na gedane inspanning. Maar wat is rust dan wel? Heeft rust ook niet te maken met een houding van “alles heeft zijn tijd”, “zijn wat je doet”, “weten van ophouden”, “je laten voeden door bronnen van inspiratie”, en vooral: kunnen kiezen.’
Pater Niesen schrijft over de dominicanes Catharina van Siena (feestdag 30 april): ‘Zij was spiritueel, hartstochtelijk en kordaat, een invloedrijke stem in een mannenkerk.’
Wandelingen op Zorgvlied gaat over de (zondags)rust: ‘… Je vraagt je af waar dat op uit zal lopen. Werken zullen we, en consumeren. We schrijven dan wel dikke artikelen in de bladen over stress, over mensen die instorten en afhaken, maar even zo goed adverteren we volop voor steeds drukkere banen en over steeds meer dingen die we moeten: “Je kunt er niet buiten” en “U wilt toch ook?”
Op zondag 22 april geeft onze organiste Lisa Willems een concert in de kerk. Zij speelt werken van Bach, Hindemith, Sweelinck en Messiaen. Toegang gratis.
mei:
De opbrengst van de Vastenactie 2001 is ƒ 7000,-
Er zijn oecumenische plannen om de publiciteit van de Amsterdamse kerken te bundelen in een wijkkrant. De redactie Thomasklanken denkt mee, maar blijft vooralsnog zelfstandig: ‘Op dit moment kennen de bladen Samenstroom (SOW) en Thomasklanken al enkele vaste rubrieken die in beide bladen verschijnen: de informatie van Amnesty International en die over Trefplek (oecumenische gespreksavonden). Op verzoek van de redactie van Samenstroom gaat dat blad voortaan ook de Wandelingen op Zorgvlied opnemen. Verder denken we erover om via de kerkbladen elkaars geloofsgemeenschap meer in beeld te brengen; inzicht geven in elkaars wijze van vieren, elkaars diaconale en catechetische activiteiten.’
Uitspraken van dom Kees Tholens – ooit te gast op het Pastoraal Café op de Orgelzaal rond spiritualiteit – over de kerk: ‘ De kerk zou moeten zijn als een wijze moeder die haar kinderen loslaat. Maar in plaats daarvan omgeeft ze hen met allerlei rijke dingen en houdt hen klein met regels en verboden…… Het interreligieuze gesprek is niet een hobby van een aantal mensen die het niet meer goed kunnen vinden in hun eigen kerk, maar een verruiming van het religieus bewustzijn. Je kunt blijven in je doopsel en je kerk, maar groei daarin ook uit! Anders ga je in je eigen kringetje ronddraaien…….. Dat er dogma’s zijn is prima. Je kunt dogma’s vergelijken met verkeerslichten; ze regelen het verkeer maar zijn niet de weg. Als je almaar voor rood licht blijft staan, kom je nooit meer thuis.’
juni:
Pater Niesen preekt naar aanleiding van het prachtige lied Op Adelaarsvleugels van Huub Oosterhuis: ‘Die mij droeg op adelaarsvleugels, die mij hebt geworpen in de ruimte en als ik krijsend viel, mij ondervangen met uw wieken en weer opgegooid, totdat ik vliegen kon op eigen kracht. Dit lied gaat over onszelf. Wij zijn die jonge vogels die het nest verlaten, waar zij zijn groot geworden. Alleen op eigen wieken kunnen de jongen het nest verlaten. Dat moeten zij alleen doen. Maar ook dat vliegen moeten zij leren. Ze proberen het aarzelend, onbeholpen. De volwassen vogel duikt onder de jongen die dreigen te vallen. Hij gooit ze omhoog, hij draagt ze, net zolang tot ze kunnen vliegen op eigen kracht. En die pas verworven zelfstandigheid betekent meteen het afscheid. Terugkeren kan niet meer…. Zo ziet de geloofsgemeente van het Johannes-evangelie zichzelf. Ze moet verder in een wereld vol onbegrip. Zij hebben niemand meer om op terug te vallen Zij hebben alleen nog elkaar.
‘Opsporing verzocht’. De ontstaansgeschiedenis van het Wijkcentrum Rivierenbuurt zal worden beschreven. Oprichter pater Jan van Eupen o.p is reeds geïnterviewd. Men zoekt nog naar documenten, krantenknipsels, oude notulen, foto’s, enz. Wie kan helpen?
Enkele gedachten over ‘vakantie’ zo aan het begin van het zomerseizoen: ‘Vakantie moet. Vakantie is de nationale gekte; je bent een outcast als je niet regelmatig op vakantie gaat. Het is een dwang, een sociale verplichting. Als je zegt dat je liever rustig in je tuin zit en helemaal niet wil bungeejumpen in de tropen, ben je een looser. En dus gaan mensen, ook als ze er eigenlijk helemaal niet tegen kunnen.. Om over na te denken.’
juli/augustus:
Pater Henk Jongerius o.p. komt 8 avonden cursus geven onder de titel ‘Het woord krijgen’, voor iedereen die meedoet in de vieringen. Het zal gaan over voorgaan, voorlezen, voorbidden, teksten schrijven, enz.. Er zal veel plaats zijn voor praktisch oefenen.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied naar aanleiding van de wens van het Vaticaan om de liturgische teksten weer dichterbij de oorspronkelijke latijnse teksten te brengen: ’Het wordt uitgelegd als een poging om meer eenheid in de eredienst te brengen…. Taal is een uitdrukking van de geest en het hart. Het is het beste communicatiemiddel dat ons ten dienste staat… Als we nu ons geloof tot uitdrukking brengen, zal dat het beste kunnen in de taal van deze tijd. Het gaat niet om de taal op zich, maar om wat wij denken, voelen en geloven, en als zodanig in taal en tekenen aan elkaar toevertrouwen. Het kan dus niet zo zijn dat we onze liturgische taal weer moeten zoeken in zo letterlijk mogelijke vertalingen van een dode taal, het latijn….. In Rome wordt nog volop latijn gesproken. Dat kan daar ook, want daar verandert men zelden van gedachten.’
Artikel uit Trouw over ‘de mooiste begraafplaats van Amsterdam, Zorgvlied’: ‘Het oudste deel is van de Haarlemse tuinarchitect Jan David Zocher die ook het Vondelpark ontwierp. Hij nam zoveel mogelijk de natuur als voorbeeld, met slingerpaadjes, bomengroepen en onvermoede doorkijkjes, kenmerken van de Engelse landschapsstijl.’
Thema van de komende Vredesweek: ‘Religie en geweld, geloven in vrede? ‘Daarbij is de centrale vraag hoe het kan dat religies een belangrijke rol spelen in conflicten. Vreemd eigenlijk, als je bedenkt dat diezelfde religies in Gods naam oproepen tot vrede.’
Op 13 juli overleed pater Jan Berendsen o.p., die tussen 1943 en 1971 drie keer een periode pastores is geweest in onze parochie.
september:
Pater Leo de Jong schrijft dat het begrip ‘Vrijwilligerskerk’ niet juist is: ‘Je hebt toch geen beroeps- en vrijwilligers gelovigen? Was Jezus beroepskracht of vrijwilliger? Je zult in de Schrift nergens een aanwijzing vinden dat de beroepskrachten de eigenlijke kern van de kerk zijn en dat de onbetaalden slechts hulpkrachten zijn. Willen wij een kerk zijn, dan zijn wij een kerk, met of zonder betaalde beroepskrachten. Te veel wil de officiële kerkelijke leiding in onze tijd de nadruk leggen op professionele pastores en moeten allerlei parochies gefuseerd worden, omdat er geen beroepspastor te vinden is…….. Trouwens, Jezus zelf was een “vrijwilliger”. Hij was geen professionele priester, want hij heeft niet behoord tot degenen die in zijn tijd als priester mochten optreden: de leden van de joodse stam Levi. Toch hebben zijn vrienden aangevoeld dat in hem Gods liefde zich heeft laten zien in menselijke vorm…… Interessant, een “leek” heeft onze kerk gesticht! Kunnen we daaruit conclusies trekken voor een nieuwe toekomst van onze kerk?’
De dominicanen wereldwijd hebben 14 juli hun nieuwe Magister gekozen: Carloz Azpiroz, een 44-jarige Argentijn. En de Nederlandse dominicanen houden hun 4-jaarlijkse kapittel van 14-25 oktober in Huissen en zal met name veel aandacht besteden aan haar voortbestaan.
De parochie is vanaf heden ook bereikbaar via e-mail.
oktober:
Aandacht voor de Vredesweek, Willibrordzondag en de Migrantenweek in november: ‘Als we in vrede willen leven, geldt voor iedereen dezelfde start: sluit uw naaste zonder oordeel met veel liefde in uw hart.’
Wandelingen gaat over de vele titels die mensen aan God geven: ‘Het lijkt me voor God een zware last om al die titels mee te moeten torsen. En ook heel lastig om al die titels waar te moeten maken…. Is het eigenlijk wel eerlijk om God zo te belasten? Of willen we eigenlijk wat anders zeggen? Als we zeggen: Barmhartige God, bedoelen we dan eigenlijk niet te zeggen: God die wij barmhartig noemen, omdat wijzelf zo vaak niet barmhartig kunnen of durven zijn? Is God niet de hoop, waarop we al onze onmacht gooien?… Dus als we God barmhartig noemen, moeten we weten dat we niet kunnen afwachten, maar de aan Hem toegeschreven barmhartigheid zelf moet geven.’
Trefplek gaat 13 november over het thema: Respect! Hoever gaat dat? Is dat elkaar tolereren, openstaan vooranderen, je doelbewust informeren en/of zoeken naar overeenkomsten?
Pia Mercx nodigt zanglustigen uit voor een koren-impulsdag in de kerk. Oude en nieuwe liederen samen inoefenen en zingen.
november:
Verslag van het kapittel in Huissen. Pater Martin Vijverberg o.p. is gekozen tot provinciaal en pater Ben Vocking o.p. en pater Jozef Essing o.p. zijn als co-provinciaals aangesteld.
Aandachtspunten waren de toekomst van de dominicanen in Nederland (Allereerst is besloten om in gesprek te gaan met de Duitse provincie van de dominicanen over mogelijk samengaan) en de gemeenschappelijke dominicaanse zending in ons land.
Parochiebestuurlijkheden over de ontwikkelingen in de samenwerking tussen dominicaanse parochies en rond de oecumene in de Rivierenbuurt.
Olga de Vries van de Zonnebloem Rivierenbuurt geeft een overzicht van de activiteiten a het afgelopen jaar. Naast het hoofddoel: het bezoeken van zieken thuis, waren er bingo-middagen, is er een aantal keren lekker gegeten, was er een regionale ontspanningsmiddag en zijn mensen een dagje met de boot opstap geweest. In het verschiet liggen nog vakantieweken in Ermelo en een rondvaart door de Amsterdamse grachten. En er zijn ook thema-middagen voor vrijwilligers.
december:
Ten aanzien van de kerstgedachte verwijst pater Niesen ons naar een lied van Paul van Vliet over De oude droom: ‘Er was eens een droom en die droom leek vervlogen. Hij scharrelde eenzaam en oud door de stad. Door vrienden van vroeger verloochend, bedrogen, een karikatuur die zijn tijd heeft gehad. – En die stokoude droom ging langs deuren van huizen, waar ooit hij het stralende middelpunt was. Geliefd en aanbeden, een held in het verleden, met een kroon op zijn hoofd en met vleugels van glas – ….Maar je moet hem beschermen, je moet hem verzorgen. Je moet hem koesteren onder de zon. Je moet hem vertrouwen en van vandaag al of morgen weet je het weer waar het ooit om begon – Dan neemt hij je mee langs wegen van liefde tot hoog in de bergen naar toppen van kracht. En daar zal dan blijken dat je verder kunt kijken en hoger kunt reiken dan je ooit had gedacht.’
Aandacht voor wakes bij de Bijlmerbajes voor kansloze asielzoekers die daar zitten opgesloten: ’In de tijd vóór Pasen willen wij stilstaan bij wat er in deze gevangenis gebeurt met mensen, een teken van solidariteit. Vanaf 13 februari is er elke week een wake, georganiseerd door verschillende kerkelijke groeperingen.
Aankondiging Dominifestatie 2002 op 1 juni 2002 in het dominicanenklooster te Zwolle. Om inspiratie op te doen en ervaringen en dromen met elkaar te delen. Over leven, leren, vieren en dienen. Het evenement maakt deel uit van het eeuwfeest van het dominicanenklooster in Zwolle.
Jan van Hooydonk stelt ons de (DLG) Dominicaanse Leken Gemeenschap voor: ’De lekengemeenschap staat open voor mensen die binnen hun werk en persoonlijke leven gestalte willen geven aan hun dominicaanse bewogenheid. Vrouwen en mannen, gehuwden en ongehuwden, en mensen van uiteenlopende kerkelijke achtergrond gaan binnen de gemeenschap op voet van gelijkheid met elkaar om’.
De Euro (€) is in aantocht. Per 1 januari is het zover. Onze penningmeester Jos Rondeel geeft een handige tabel voor het omrekenen van de gulden (enz.) naar de euro (enz.).
Jaaroverzicht 2002
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2002
januari:
Gerard Zuidberg heeft afscheid genomen van zijn parochie in Utrecht. In een interview in De Bazuin vertelt hij zijn – ook voor onze Thomasparochie herkenbare – ervaringen en opvattingen over de betekenis van de parochie in de wijk: ‘Er is in de kerk sprake van een ontzettende vergrijzing. En de kinderen in de wijk zijn grotendeels moslim. Maar ik zie dat onze parochie toch steeds weer wordt aangevuld. Je moet geloven in het kleine. Je moet niet tellen hoeveel mensen naar een viering komen, je moet tellen hoeveel uren die mensen aan wijkwerk besteden. Wil de kerk overleven, dan zal ze dicht bij de mensen moeten staan. De parochie is daar heel geschikt voor……… Het beleid in de bisdommen stoelt op het principe dat in een parochie een gewijde priester moet zijn. De priester is voor de bisschoppen het centrale uitgangspunt, omdat ze een sacramentenkerk voor ogen hebben. Maar dat is zo betrekkelijk. Tachtig procent van de mensen heeft geen binding met die sacramenten. Ze vragen om hun verhaal te delen. Onder hen aanwezig zijn, is het belangrijkste. Nog steeds hebben de bisschoppen het idee dat de staf van het bisdom de kerkvernieuwing moet bedenken.’
De opbrengst van diverse collectes. De Vastenactie heeft uiteindelijk ƒ 8.877,63 (€ 4028,49) opgebracht. De Solidaridad-collecte bedroeg ƒ1.151,40 (€ 522,48) en de P.C.I.-collecte bracht ƒ1225,- (€ 555,88)op.
Het Trefplek onderwerp van februari over wat een buurtkerk zou moeten zijn.
Een gedachte van Thomas Merton over de angst als de wortel van alle oorlogen: ‘Het gevaarlijkst is de angst die aan de ander de schuld geeft voor het verkeerde in onszelf….. De basis voor echt politiek handelen bestaat uit het inzicht dat de oplossing niet moet komen vanuit één natie of van één kant, maar tot stand moet komen door onderlinge samenwerking. Bidden voor vrede betekent God vragen dat niet alleen onze vijanden de wapens zouden neerleggen, maar ook wijzelf.’
februari:
Een prikkelende stelling over Dominicaanse Spiritualiteit: wat in gelovig opzicht weldadig is voor de mensen en dus ook voldoet aan zorgvuldige ambachtelijkheid, is legitiem en verantwoord. Een prikkelende en uitdagende stelling. Maar zo kan dominicaanse spiritualiteit zijn.
Brief van deken J. Stam over de voortgang van het gesprek rond de brief ‘Aan allen die betrokken zijn bij kerk en pastoraat’ van mgr. J. Punt: ‘Het dekenaat stelt vast dat in de parochies in het algemeen grotezorg wordt besteed aan de inhoud en de vormgeving van zowel de eucharistieviering als van woord- en communieviering. De inhoudelijke band tussen beide vieringen kan in de vormgeving beter tot uiting komen.’
De Vastenactie voor dit jaar is gelokaliseerd in Ethiopië, in de krottenwijk Kebele 12 in de stad Bahir Dar: vergroting van de leefbaarheid door vrouwen te steunen die een eigen bedrijfje willen beginnen, door ondersteuning van het onderwijs, door de bouw van waterputten en gemeenschappelijke keukens: ‘Het streefbedrag van de parochies in Zuid is 25.000,-. Ja, maar dan wel in euro’s: € 25.000,-. Toch is er reden tot optimisme. Parochianen hebben het wat betreft de Vastenactie nog nooit laten afweten.’
De verhouding burger – overheid staat centraal op de Trefplek-avond in maart.
maart:
Pater Niesen preekte over ‘leerling zijn’: ‘In de evangelies vind je herhaaldelijk de uitdrukking: Jezus sprak tot zijn leerlingen… Hij spreekt ook tot ons…… De sleutel tot leerling-zijn is dat je altijd bereid bent tot bijleren of afleren.’
Uit het boek Het wonder van Maartensdijk: ‘Kleine geloofsgemeenschappen hebben de toekomst. In een samenleving die steeds meer uit elkaar valt, groeit de behoefte aan geborgenheid; een plek waar mensen zich veilig kunnen voelen en waar zij een gezicht krijgen. Dat kan alleen in kleine kring.’
Wandelingen op Zorgvlied: ‘Ik zal u deze keer een gedicht geven. Over de liefde. De liefde die de kern is van ons bestaan. De liefde die alles kan zeggen, als wij bereid zijn haar in onszelf te lezen. De liefde die cynisme kan doden.’ Het gedicht is van Judith Herzberg en eindigt aldus: Houd me dicht tegen je aan als een band om je arm, als een hanger op je hart, want sterk als de dood is de liefde en afgunst zo diep als het graf.
Aankondiging 16e Acht Mei Manifestatie in Utrecht. Motto is “Kleuren van het nieuwe land’: ‘Het gaat om het beloofde land waarnaar we uitzien. We tasten met elkaar de contouren af van dat nieuwe land, met alle veelvormigheid, warmte en veelkleurigheid.’
april:
Kritische vraag van de redactie Thomasklanken om meer openheid over de zaken waarmee de bestuurders bezig zijn om inspraak dichterbij te brengen.
In het kader van de herdenkingen van 4 en 5 mei is er 28 april een oecumenische gedenkdienst in de Oude Kerk. De heer Dick de Zeeuw spreekt er over het thema ‘Vrijheid luistert nauw’. De Raad van Kerken organiseert op 4 mei een herdenkingsrondvaart voor senioren langs een aantal plekken van onderdrukking en bevrijding. En in de Dominicuskerk is er die avond een herdenkingsconcert door het Crea Oratoriumkoor (UvA). Op 5 mei is er onder de auspiciën van de RvK een feest in de Westerkerk met zang en dans.
Pater Koos Visker is op 89 jarige leeftijd overleden. Hij maakte enige jaren deel uit van de communiteit in de pastorie Vechtstraat.
Opbrengst Vastenactie: € 2802,79 (ƒ 6176,54)
mei:
Pater Niesen bericht over een groot evenement: ‘Op 25 en 26 mei vindt in Amsterdam een groot levensbeschouwelijk evenement plaats. Tijdens “Amsterdam met hart en ziel: twee dagen van inspiratie” zetten locaties van vele levensbeschouwelijke stromingen hun deuren open. Het evenement biedt Amsterdammers en andere belangstellenden de gelegenheid kennis te maken met de vele godsdiensten en levensbeschouwingen in onze multiculturele stad. Ook onze parochie doet op eigen wijze mee in onze Maranathakerk. Die zal het hele weekend gastvrij open zijn. In het programma op die dagen zit samenzang, rondleiding, orgelconcerten en een afsluitende gebedsdienst.’
In de tijdelijke rubriek Religieuze feesten deze keer aandacht voor het geboortefeest van Mohammed, dat overigens pas twee eeuwen na zijn dood is ontstaan. In de meeste landen wordt het feest vooral gekenmerkt door bijeenkomsten, waarin lange lofdichten op de Profeet worden voorgedragen.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Werken aan je buurt; 35 jaar wijkopbouworgaan Rivierenbuurt, van Wil Swart. Medeoprichter was pater Jan van Eupen o.p.
juni:
Anneke Grunder licht de betekenis van de Trekgroep Spiritualiteit toe in verband met onze toekomst als parochiegemeenschap: ‘Het is een werkgroep die een proces op gang wil brengen om samen met u na te denken over de vraag welke de eigen spiritualiteit van de parochie is, wen hoe wij in de toekomst vorm kunnen blijven geven…. Met het nadenken daarover is al een begin gemaakt op een parochieavond op 21 september 2000. Omdat velen dit geloofsgesprek als heel inspirerend hebben ervaren, heeft de trekgroep voorgesteld om daarover met elkaar verder te praten. Het komend seizoen willen wij dat doen door liturgie en liturgisch leiderschap centraal te stellen. Vanaf september zal maandelijks op een zondag een speciale vorm van vieren centraal staan, achtereenvolgens de eucharistie, de woord-gebedsdienst, de woord-communiedienst en de oecumenische viering.’
Wandelingen op Zorgvlied refereert aan de herbegrafenis van de duizenden vermoorde Maya’s in Guatemala. Voor de Maya’s zijn de doden zeer belangrijk: ‘Met de doden worden de problemen en zorgen van de familie besproken De doden zijn getuigen van alles wat de gemeenschap overkomt…. Je zou kunnen zeggen dat het hier gaat om een primitieve cultuur: praten met de doden, advies van ze krijgen. Ik zou zeggen: integendeel…… Ook in onze christelijke cultuur is dat het geval. Daar hebben we het zelfs over mensen die duizenden jaren geleden hebben geleefd en die we van tijd tot tijd om raad en uitkomst vragen. En wier leven ons soms tot voorbeeld strekt.’
Verslag van de inspirerende Dominifestatie in Zwolle. Een verslag van Henk Haverkort: ‘Enkele honderden dominicaanse mensen, zuster, broeder en parochianen uit het hele land troffen elkaar in en rond de mooie kloosterkerk aan de Assendorperstraat. Er was die zaterdag veel te zien, te luisteren en te beleven. En er werd natuurlijk ook enthousiast gezongen. Op pad dus met reisgenoten in wie wij ons konden herkennen en die zoekend met hun geloof onderweg waren. Oude vriendschappen herleefden, herinneringen werd opgehaald en initiatieven werden uit gewisseld. Met tientallen marktkramen toonden groeperingen, ordes, congregaties en parochies waar men thuis mee bezig is. Met een twintigtal parochianen waren we op deze zinvolle dag aanwezig. “We moesten dit soort ontmoetingen vaker doen”, hoorde ik verschillende deelnemers opmerken. Het is dus voor herhaling vatbaar.’
juli/augustus:
Onze grootste twee kerkklokken ( genaamd Thomas en Dominicus) zijn terechtgekomen in de toren van de Gereformeerde Gemeente Geldermalsen. Er is voor die gemeente een nieuwe kerk gebouwd die plats biedt aan 1200 bezoekers. Voor de toren van die kerk werden twee klokken gezocht. Die zijn nu gevonden. In ieder geval zullen onze oude klokken regelmatig over de Betuwe gaan luiden. Thomas en Dominicus zullen opnieuw van zich laten horen in dienst van de Heer. Aldus pater Niesen.
Kinderen van de basisschool De Rivieren brachten begin maart een bezoek aan onze kerk in het kader van het project kennismaking met moskee, synagoge en kerk. Daarvan hebben zij op school verslagen gemaakt. Bobby, 12 jaar, schrijft: ‘Dopen is als iemand nog niet bij het christendom hoort en erbij wil komen. Het doopvont is een soort fontein en degene die gedoopt wordt, moet een paar vragen beantwoorden zoals: Geloof jij in God en Jezus?’ En Ayse, 13 jaar: ‘Met een geloof leer je respect te hebben voor elkaar. Je moet elkaar als broertjes en zusjes beschouwen.’ En Thomas, 12 jaar: ‘Ik heb eigenlijk gewoon geen idee wat het allemaal is. Stel dat je alle regels doet en bidt en er is helemaal geen God, dan heb je alles voor niks gedaan.’
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Religie in Amsterdam; een beschrijving (met foto’s) van de belangrijkste religieuze groeperingen in de hoofdstad.
september:
Overweging van pater Niesen over Mattheus 18, 12 -20 over normen en waarden: Twee woorden die het al enige tijd erg goed doen. Ze doen het zo goed, omdat het niet best gaat in onze samenleving. Normen en waarden moeten weer een plek krijgen in onze egoïstische en narcistische wereld. Normen en waarden op straat, in de buurt, op school, in het verkeer, op het werk, in de trein, overal.’
Religie en geweld, ontmoeting van culturen is het thema van de Vredesweek. Dit naar aanleiding van de grote ramp in New York op 11 september 2001.
De nieuwe Algemeen Overste van de dominicanen, pater Azpiroz Costa, moedigt zijn broeders en zusters aan ‘om te prediken en te mediteren en niet stil te staan bij wie wij zijn, maar te getuigen wat wij de wereld te bieden hebben’.
Uitnodiging om aanwezig te zijn bij het professiefeest van dominicaanse leken in Het Steiger te Rotterdam op 22 oktober. De Dominicaanse Lekengemeenschap Nederland (DLN) telt nu 34 leden.
In de rubriek Religieuze feesten aandacht voor het Loofhuttenfeest (Soekkoth): De loofhut is een plek van gastvrijheid en openheid. Het is een traditie om elke avond een voorvader uit te nodigen als symbolische gast. Door echte gasten uit te nodigen, speciaal hulpbehoevenden en degenen die zelf geen soekkàh hebben, geeft men uitdrukking aan de geest van het feest,‘ (Uit: Volgens de joodse traditie, Judith B. Fellner)
oktober:
Vastenactie voor vrede: ‘Een aantal dominicanessen en dominicanen in de Verenigde Staten en wel in New York vanaf 1 september het initiatief genomen tot een vastenactie vanwege het geweld, waarmee gedreigd wordt tegen Irak onder de titel: ‘Er moet een andere weg zijn.’ Zij nodigen iedereen uit daaraan mee te doen: “Sinds 11 september 2001 schrikken velen van ons in de V.S. wakker met nachtmerries voor rook, brandende gebouwen en het gegil van onschuldige kinderen. Maar die nachtmerries delen wij met de verdreven families in Afghanistan, de zieke en hongerende kinderen in Irak, de verminkten van Ruanda, Burundi en Cambodja, de schoolgaande jeugd in Noord-Ierland…… Er is een andere weg: de weg van het wederzijds respect, van de liefde, de vergeving en de compassie. Deze laatsten voeren ons naar een rechtvaardige en duurzame vrede. Ja, er is een andere weg.’
Enkele woorden uit de overweging van de onlangs overleden pater Karl Derksen o.p. tijdens de viering van ons 60-jarig bestaan als parochie: ‘Missionaire kerk betekent een plek, waar anders wordt omgegaan met bijvoorbeeld mensen aan de rand, vluchtelingen, buitenlanders – anders dan elders, misschien bevrijdender. Een missionaire parochie kan een plek zijn, waar grote maatschappelijke en politieke problemen, zoals honger in de wereld, de bewapeningswedloop, de zure regen, de werkloosheid wellicht op een andere manier aan de orde kunnen komen dan in de Tweede Kamer of in sommige huiskamers.’
november:
Toelichting op en introductie van de gedenkwand in onze kerk voor overleden parochianen. Zij krijgen hun naam op een houten kruisje om niet te worden vergeten. Het blijft daar op die wand hangen tot Allerzielen. Daarna wordt het kruisje gegeven aan de nabestaanden. In zijn Wandelingen op Zorgvlied gaat Rob de Groot daarop in: ‘Geen nieuw, origineel idee, mar wel goed dat het bij ons nu wordt gerealiseerd. Een beetje Zorgvlied in het klein; een plek om even stil te staan bij degenen die zijn gestorven. Maar het effect van stilstaan, stil zijn, is ook dat het jezelf raakt, dat je even bij jezelf terecht komt, je je dingen herinnert die belangrijk zijn of waren. En in onze haastige wereld is dat een groot goed.’
Oproep om medewerkers voor het Stoelenproject: ’Het Stoelenproject heeft als doel een laagdrempelige opvang te zijn voor mensen die dak- en thuisloos zijn in Amsterdam. Daarnaast wil het project de bewustwording van de problematiek van dak- en thuislozen in de samenleving bevorderen.’
december:
Aankondiging van de oecumenische kerstviering op kerstavond in de Maranathakerk, speciaal voor kinderen en hun ouders. Het wordt een vriendelijke viering met veel zingen, luisteren, spelen bidden en samenzijn.
Aandacht voor de actie Kerkbalans: ‘Het ondersteunen van de kerk is tegenwoordig minder vanzelfsprekend dan vroeger. Bijna alles is tegenwoordig te koop, maar dat geldt niet voor de diensten van de kerk. In veel gevallen zijn die diensten gratis, of wordt daarvoor een symbolisch bedrag gevraagd, dat ver achter blijft bij de marktprijs.’
Terugblik op de Trefplek-avond van november: ‘Aan de hand van de boeken van ds. H. Kuitert spraken we over ‘de doolhof van Jezusbeelden’ die er in de loop der eeuwen over ons zijn uitgespreid en over de behoefte om terug te gaan naar de bron. Het boek Jezus, nalatenschap van het christendom geeft niet als antwoord om weer een nieuw Jezusbeeld te scheppen, maar door te verduidelijken hoe die doolhof van beelden in elkaar zit. “Daar is theologie voor; ze schrijft niet voor, maar verheldert.” Aldus Kuitert.’
In Parochiebestuurlijkheden worden we bijgepraat over de pastorale en materiële zaken die de bestuurders bezig houden. Over onze oude kerk: ‘Zoals u bekend is, wordt ons voormalige kerkgebouw aan de Rijnstraat nog steeds gekraakt. Wij hebben het Stadsdeel Zuideramstel gemaand om het gebouw zo spoedig mogelijk te doen ontruimen en het af te breken.’
Jaaroverzicht 2003
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2003
januari:
In Memoriam Anny Bosma (12 juli 1935 – 31 december 2002) na 43 jaar trouwe dienst in en om de pastorie: ‘In de pastorie aan de Vechtstraat was zij het grootste deel van haar werkzame leven in dagelijkse dienstbaarheid een niet weg te denken hulp. Pastoor Oorsprong vroeg haar aanvankelijk als hulp voor het vele huishoudelijke werk dat in de pastorie voor de redelijk grote groep inwonende paters en voor de parochie gedaan moest worden. Eerst als parttimer, later full-time en zelfs intern gedurende een aantal jaren…. In het leven op de pastorie heeft zij veel paters meegemaakt en goed leren kennen. Velen van hen heeft zij zien komen en gaan….. Op zondag 24 september 2000 is bij gelegenheid van het parochiefeest ook haar afscheid in grote erkentelijkheid gevierd. Nadien is Anny betrokken gebleven.’
De collecte voor Solidaridad heeft € 715,20 opgebracht.
Wandelingen op Zorgvlied over het sterrendom in onze maatschappij: filmacteurs, popzangers, sporthelden…: ‘Het is een merkwaardig fenomeen, het je blindstaren op degenen die in onze maatschappij tot ster worden verheven vanwege een kunstje dat ze beheersen. Waar komt die drang vandaan? Zouden we misschien zelf een ster willen zijn? Is het onze niet te stillen honger naar aandacht? Vinden we het uiterlijk vertoon misschien belangrijker dan de inhoud van ons mens-zijn? En is dat dan eigenlijk niet een teken van armoede?’
februari:
Samenvatting van de drie geloofsgesprekken met de parochianen over ‘Waar halen we nog de inspiratie vandaan’: ‘Gebleken is dat de bijeenkomsten na de zondagse kerkdiensten een goede vorm zij om met elkaar in gesprek te komen over onderwerpen betreffende onze geloofs- en kerkopvattingen. Daarom is besloten op zondag 23 februari en zondag 6 april een vervolg te geven aan deze geloofsgesprekken.’
Afgedrukt staat de toespraak van penningmeester Jos Rondeel van zondag 13 januari in het kader van de actie Kerkbalans: ‘Vorig jaar bedroeg de opbrengst van de actie Kerkbalans € 20.000,-. Samen met de opbrengst van € 14.000,- voor collecten en plaatsengeld heeft u € 34.000,- aan de kerk gegeven. En dat is heel veel, gezien het aantal parochianen dat iets geeft….. Ook al zijn de giften relatief hoog, we kunnen de parochie daarmee slechts de eerste twee maanden van het jaar laten functioneren. Daarna snoepen we twee maanden uit ons spaarpotje. De laatste acht maanden van het jaar draait de parochie op opbrengsten uit haar vermogen.’
Uitnodiging voor de Dominicaanse Parochiedag op 22 maart in Utrecht met als thema: De aarde bewonen, mogelijke aanbiedingen voor mensen op de drempel van de kerk.
maart:
Beschouwing over Thomas van Aquino door Edward Schillebeeckx o.p.: ‘Thomas beleeft de algemene levensroeping ‘God dienen in dienst aan de medemens’ in deze vorm: God laten zijn door He door eigen menselijke woorden te laten spreken tot anderen. De bestaansreden van zijn leven ligt in dié dienst aan de medemens: beroepsmatig bezig zijn met God om anderen te laten delen in deze ervaringen en bezinning daarop.
‘Nieuw leven op dorre grond’: Het Vastenactieproject gericht op 15 Mayagemeenschappen in Guatemala wordt door Rob de Groot toegelicht en aangemoedigd: ‘In het departement Verapaz werken veel Maya’s als arbeider op koffieplantages. Ze krijgen voor hun werk slecht betaald. Anderen hebben zelf een stukje grond, waar zij koffie op verbouwen. Wanneer de koffieprijs echter laag is, moeten deze kleine boeren hun oogst gedeeltelijk verloren laten gaan, omdat zij de benodigde extra arbeidskrachten die de oogst binnen halen, niet kunnen betalen. De armoede in het departement is groot. Daarom wil de Vastenactie bijspringen.’
De Dominicusparochie in Utrecht heeft onlangs een breed gesprek gevoerd over het dominicaanse gedachtegoed. Men kwam o.a. tot de volgende karaktertrekken: ‘Belang hechten aan prediking, d.w.z. woorden geven aan wat wij vieren in de liturgie en aan datgene, waarnaar wij toewerken in diaconie en gemeenschapsopbouw; kritisch zijn, op zoek naar het ware en het echte, d.w.z spreken vanuit argumenten en niet vanuit autoriteit en regels; dialoog aangaan met andersdenkenden, d.w.z. overschrijden van grenzen (godsdienstig, levensbeschouwelijk, cultureel en maatschappelijk); parochiebeleid uitzetten vanuit communicatie over de inhoud van de goede boodschap.’
Uitleg van de beroemde Pax Christi Icoon die hangt bij het prikbord in de kerk, door pater Niesen: ‘De icoon is een beeldverhaal over het verlangen naar saamhorigheid tussen de kerken en christelijke culturen van Oost en West, en het verlangen naar verzoening tussen Joden, moslims en christenen.
april:
Uitleg Stadsdeelvoorzitter Duco Adema waarom de Thomaskerk nog steeds niet is afgebroken voor de nieuwbouwplannen en daardoor inmiddels is gekraakt: ‘Waardoor werd de vertraging van de sloop en van de nieuwbouw veroorzaakt? Er zijn twee hoofdoorzaken. De grootste rem werd gezet door een groep krakers. Het stadsdeel is naar de rechter gestapt om aan deze vervelende situatie een einde te maken, maar helaas nog zonder succes. Ook werd een aanvraag ingediend om van de Thomaskerk een rijksmonument te maken. Ook deze procedure die geen succes had, werkte enorm vertragend. De tweede reden is gelegen in de moeizaam verlopen voorbereidingen van de bouw. Zo had de Stichting Ouderenzorg Rivierenbuurt erg veel moeite om de plannen financieel rond te krijgen.’ Met een kritisch commentaar van het Parochiebestuur, waarbij de parochie het gebouw zo snel mogelijk moest verlaten, maar het stadsdeel niet snel genoeg tot sloop overging, zodat het gebouw kon worden gekraakt.
mei:
De Vastenactie heeft € 2690,- opgebracht en de kinderen van de kindernevendienst hebben daar nog eens € 21,93 via hun spaardoosjes aan toegevoegd.
Drie inspirerende citaten van onlangs overleden mensen die veel hebben betekent voor de dialoog binnen en buiten de christelijke kerken: pastor Jan van Opbergen van de basis beweging Het Kompas, Bernhard Huijbers, componist van vele liederen die wij zingen op tekst van Huub Oosterhuis, en Dorothee Sölle, Duits theologe o.a. bekend van het Politiek Avondgebed en de vele boeken die zij schreef over belangrijke zaken in ons leven. Van hen een enkel citaat. Jan van Opbergen: ‘Moge de hoop ons verbinden met allen die niets te verliezen hebben. De hoop zal onze haat getemperd houden en onze vrees behoeden voor cynisme. De hoop zal ons tot nieuwe mensen maken die de toekomst niet tegenhouden en die uit zijn op het allerbeste voor de allerminste.’ Bernard Huijbers: ‘Het gaat in de liturgie om deelname van allen. Uit goede volkszang blijkt die deelname. Meer nog: de deelname wordt erdoor bevorderd. Als de stemmen samenvloeien tot één groot geluid, voelt men zich daarin verbonden. ‘Dorothee Sölle: ‘Ik zou het volstrekt onjuist vinden om een scheiding te maken tussen mensen die politiek en sociaal actief zijn, én degenen die mediteren. Het is een simpele gedachte dat “lutte et contemplation” zouden moeten uiteenvallen of twee zaken zouden zijn. Dat is dodelijk voor beide. Geen meditatie of contemplatie zonder sociale rechtvaardigheid.’
juni:
Onder de kop Boek, jij bent geleefd, schrijft pater Niesen onder meer: ‘Op 8 mei van dit jaar werd de nieuwe kapel van het O.L.V.G. in onze stad geopend. Huub Oosterhuis heeft daar toen een toespraak gehouden over “heilige grond”. Daarin heeft hij eerbied en respect betuigd voor die grond, waarop zoveel goeds en humaans gebeurt. Het, zei hij, heilige grond in de bijbelse betekenis van het woord…… Hij besloot als volgt: “Heilige grond moge dit zijn, midden in de baaierd. En dat boek dat opengeslagen ligt in uw nieuwe kapel- dat moge uw geweten wakker houden, verontrusten en vertroosten.” Het boek ligt open in ons midden, altijd wanneer wij de liturgie voorbereiden.
en brochure van de Raad van Kerken: ‘Kunnen christenen, moslims, Joden, boeddhisten en hindoes samen hun geloof vieren? En hoe zouden ze dat kunnen doen? Dat zijn de vragen die de brochure “Samen vieren met mensen van andere religies” aansnijdt. De RvK wil het gesprek over dit onderwerp op gang brengen.’
juli/augustus:
Onze kleinste kerkklok uit de toren van de Rijnstraat is terechtgekomen in de klokkenstoel van de Nederlands Hervormde Gemeente te Ruigahuizen (Gaasterland): ‘Ook de derde klok heeft intussen een goede plaats gekregen. De derde klok heet St. Maria. Ze was gegoten in 1928 en is tijdens de oorlog nooit gevorderd. Klokken uit die periode waren zeldzaam. Vaak werd de kleinste klok uit een ‘gelui’ gespaard in de oorlog, omdat ze als alarmklok kon worden gebruikt. De opschriften op die klok geven een duidelijke band aan met onze parochie; vele gevers zijn met hun naam en toenaam vermeld.’
Henk Haverkort geeft een impressie van de maandelijkse vluchtelingenmaaltijd in de Maarten Lutherkerk: ‘De begroetingen zijn hartelijk en een aantal kent elkaar al langer. Ervaringen – soms heel dramatisch – worden gedeeld. Er is onderlinge aandacht voor zorg, vreugde en verdriet. ….. Verschillende nationaliteiten zitten samen aan tafel en men probeert elkaar te begrijpen in flarden Engels, Duits en nauwelijks ‘ingeburgerd’ Nederlands. Babylonische spraakverwarring maar met de beste bedoelingen en het lukt wonderbaarlijk telkens weer te verstaan….. Wat wij hen intussen kunnen bieden is een simpel moment van gastvrijheid, een bescheiden vorm van vreemdelingen herbergen. Dat gebeurt op iedere eerste maandag van de maand in de benedenzaal van de M. Lutherkerk. Een oecumenisch project, uitgevoerd door kerkvrijwilligers uit onze Rivierenbuurt.’
september:
Publicatie van het Handvest van de Parochie Sint Thomas van Aquino: ‘De parochie van St. Thomas van Aquino wil een parochie zijn die zich herkent in de volgende aandachtspunten: De kwaliteit van ons gelovig samenzijn staat steeds voorop; dat zoeken we in bijbelse spiritualiteit, goede overwegingen, zorgvuldige liturgie, catechese, geloofsvorming; kwaliteit zoeken we ook in de gemeenschap, waarvoor we zorg hebben en waar we de consequenties uit zullen trekken. Dat betekent dat we zelf de verantwoordelijkheid dragen voor het voortbestaan van onze parochie; wij hechten aan levende traditie, d.w.z. dat wij gericht zijn op de toekomst vanuit kennis van en respect voor het verleden van de kerk. De toekomst is daarbij echter de norm en niet het verleden; wij weten ons een parochie die wil staan in de dominicaanse traditie; we streven ernaar een open parochie te zijn en daarbij onze eigenheid trouw te zijn. Dit handvest is echter geen sluitstuk, maar een werkdocument naar de toekomst. ‘ Namens het parochiebestuur, A.I.M. de Jong.
Het motto van de Vredesweek is: Werk in uitvoering. Nu de tegenstellingen tussen verschillende culturen zich verharden, wordt eens te meer duidelijk dat vrede geen vanzelfsprekendheid is, maar iets waar mensen voortdurend aan moeten werken.
Aandacht voor de tentoonstelling Schatten uit het Vaticaan in het Catharijnenconvent in Utrecht. Alle tentoongestelde kostbaarheden zijn de laatste twee eeuwen vervaardigd voor elf verschillende pausen. Ze zijn versierd met goud, zilver en edelstenen: ‘Hoe je ook over de rijkdom van het Vaticaan denkt, deze tentoonstelling geeft wel een beeld van haar geloofsgeschiedenis, van de opvattingen van de pausen over het katholieke geloof, van de plaats van de kerk in en ten opzichte van de wereld.’
oktober:
Aankondiging van het nieuwe dienstenrooster voor de vieringen. Op zondag is er één eucharistieviering en ook op donderdagochtend om 9 uur in de dagkapel. Op dinsdagochtend is er een woord/communiedienst. De viering op zaterdagavond is vervallen.
In zijn Wandelingen op Zorgvlied reageert Rob de Groot op de publicatie van het Handvest van onze parochie: ‘Het handvest dat met veel zorg is samengesteld verdient anders en beter. Het lijkt me dat bestuur en parochianen elkaar de komende tijd moeten opzoeken, elkaar moeten bevragen, elkaar moeten uitnodigen en stimuleren. Niet alleen een bestuur, maar ook de leden = parochianen dragen verantwoordelijkheid in het reilen en zeilen van de parochie. “De toekomst van onze parochie gaat ons allen aan.”, schrijft Arie de Jong. Laten we hem dat nazeggen en doen.’
november:
Parochiebestuurlijkheden gaat deze keer over de ontwikkelingen binnen de dominicaanse parochies in Nederland: ‘Peter M. Vijverberg, provinciaal van de dominicanen, heeft onlangs tegen de deken van Hoorn gezegd dat, als de dominicanen op geen enkele manier de parochies meer zouden kunnen bedienen, zij die parochies niet teruggeven aan de bisdommen, maar in handen geven van de parochianen. Naar onze mening wordt er in de dekenaten en de bisdommen teveel langs een strategie gewerkt van “het hoofd boven water houden”, parochies samenvoegen en zo weer een tijdje te kunnen overleven.’
Amnesty International vraagt deze keer aandacht voor de positie van geestelijk gehandicapte kinderen in Rusland. Dat moet, want hun situatie is werkelijk erbarmelijk. Vaak worden ze hun hele leven lang opgesloten in volledige isolatie zonder enige opleiding. Feitelijk worden de kinderen gewoon afgeschreven.
In de rubriek In de buurt van de kerk brengt Henk Haverkort in beeld wat er vanuit het wijkcentrum wordt gedaan voor ouder wordende mensen die steeds meer verliezen en vereenzamen. En onze parochie doet ook mee met de wekelijkse Inloopochtend op donderdagmorgen.
december:
Verslag van het parochiële geloofsgesprek van 19 oktober: ‘Dit keer stond een tekst uit Exodus 18 centraal. Het is het verhaal waarin Mozes die bij het recht spreken overloopt van het werk, het advies krijgt van zijn schoonvader Jetro om een flink deel van dat werk over te dagen aan andere mensen. Daarbij krijgt ieder de verantwoordelijkheid toegemeten die bij zijn of haar eigen kunnen past, namelijk over 10, 50, 100 of 1000 mensen…… Verschillende groepjes formuleerden al pratend vanzelf aandachtspunten om hieraan goed vorm te geven: Ieder zet zijn kwaliteiten naar vermogen in, in dienstbaarheid aan het geheel; kwaliteit wordt gewaarborgd door zorgvuldigheid, inspiratie en toegerust zijn; we geven elkaar ruimte en vertrouwen, maar staan ook open voor kritiek; daarbij aanvaarden we dat niet iedereen evenveel talenten en energie heeft.
Woorden van Dorothee Sölle over de vrede: ‘De mensen in de Middeleeuwen die de kathedralen bouwden, hebben ze nooit in voltooide staat gezien De bouw duurde vaak tweehonderd jaar of meer. Dan maakte de een of andere steenhouwer een prachtig roosvenster en dat was dan het enige dat hij zag; dat was zijn levenswerk. Maar de voltooide kathedraal kon hij nooit binnengaan. Toch stonden ze er op een dag. Zo ongeveer moet je je het ook voorstellen met de vrede.
Jaaroverzicht 2004
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2004
januari:
Trekgroep spiritualiteit kiest een nieuwe naam: Sienagroep: ‘In de parochie is en groep benoemd om wegen naar de toekomst voor onze parochie te verkennen. Een van onze activiteiten is het organiseren van geloofsgesprekken. Wij dopen onszelf met ingang van het nieuwe kerkelijke jaar de Sienagroep. Catharina va Siena is een belangrijke dominicaanse heilige. Zij werd geboren omstreeks 1347 en is bekend om haar zorg voor zieken en vooral vanwege haar geschriften. Siena is een Italiaans stadje met een beroemd gastvrij plein. Catharina is voor ons een inspirerend model. En dat plein: symbool van ontmoeting en gedachtewisseling willen wij als uitnodigend beeld voor ogen houden. Vandaar Sienagroep.’ Aldus Marieke Maes.
Onze bijdrage wordt gevraagd door Memisa om steun voor de gezondheidszorg voor Maasai in Kenia. De opbrengst wordt besteed aan het opleiden van gezondheidswerkers en voor mobiele klinieken. En ook voor de collecte in februari voor Menen in Nood: een nationale kerkcollecte ten behoeve van vluchtelingen die als gevolg van natuurrampen, oorlog en armoede in nood verkeren.
Opbrengst van de actie Kerkbalans was in 2003 gelijk aan die van 2002: € 21000,- voor de actie en € 13.000,- via collecten.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Doorgeven van Jan Groot en Henk Sechterbergen: overwegingen en gebeden bij de tijden van het jaar en bijzondere gelegenheden zoals doopsel, opname in de kerk, ziekenzalving, vluchtelingenzondag. Uitspraak van dominicaanse theoloog Edward Schillebeeckx in een artikel van Yvonne Westhuis over De gemeenschap als drager van het geloof: ’De aanwezigheid van Christus tijdens de liturgie wordt niet gewaarborgd door het gewijde ambt, maar door het geloof van de gemeenschap.’
februari:
De Vastenactie ‘slaat dit jaar haar tenten’ op in Bosnië. Een bijzonder project, omdat het is ontstaan op initiatief van een 11-jarige Bosnische jongen en omdat het gaat om zorg voor ouderen, die na de langdurige burgeroorlog in dat land hun leven zijn kwijtgeraakt.
De Trefplek-avond van januari ging over normen en waarden: ‘Waar gaat het nou eigenlijk over? Uit beleefdheid de deur voor iemand ophouden, voorrang geven in het verkeer, respect voor andermans have en goed, niet discrimineren, niemand naar het leven staan, enz.’
Een bericht van overlijden van Jo van Vorselen-Buijs op 22 januari: ‘Met dankbaarheid herinneren wij ons Jo van Vorselen als een zeer actieve parochiane . Ze was bij ons werkzaam op allerlei terreinen, waaronder vele jaren als secretaresse van de parochie.’
maart:
Verslag geloofsgesprek op 29 februari over Open Kerk: ‘Zo gaven meerdere groepen aan, dat openheid vraagt om ruimte voor verscheidenheid; om werken aan verdraagzaamheid en acceptatie, zonder hokjesgeest; om aandacht voor oecumene en voor andere godsdiensten zoals de Islam en het hindoeïsme; om interesse in de multiculturele samenleving in buurt en stad; om aandacht voor mensen die “in de modder steken”. En wat kunnen we zelf doen? ‘Oud zeer overboord gooien; verdraagzaamheid oefenen en goed luisteren; zelf in gesprek gaan met anderen over leven en geloof; hand- en spandiensten verrichten; deel blijven deelnemen aan werkgroepen. Prioriteiten: Houdt de kerk letterlijk open, o.a. door concerten; doe meer aan public relations; een keer per maand napraten over thema van de dienst.’
Opbrengst diverse collectes. Solidaridad € 736,86, Memisa € 200,- en Mensen in Nood € 263,40.
Wandelingen op Zorgvlied gaat over vergeven: ‘Vergeven is een sleutelwoord in ons bestaan. Zo zegt Thekla Reuten, actrice, in het blad Volzin: “Want uiteindelijk is vasthouden aan wrok slecht voor jezelf. Ook voor jezelf is het zinvoller om te vergeven. Vergeven doe je niet in eerste instantie om het de dader gemakkelijker te maken, maar om zelf verder te kunnen.” Vergeven is hetzelfde als het ongestraft laten van de misdaad, maar vergeven in alle oprechtheid biedt bevrijding aan jezelf en misschien ook wel aan de ander.’
Er zijn foto’s beschikbaar van het 25-jarigbestaan van onze parochie in 1951. Pater J. Wenting leverde ze aan. Voor wie belangstelling heeft, zijn ze gratis verkrijgbaar bij Henk Haverkort.
april:
Amsterdam met hart en ziel. Een aantal jaren geleden is in Amsterdam met hart en ziel schoorvoetend van start gegaan om aandacht te vestigen op alle religies en levensbeschouwingen in de stad. Dat is uitgegroeid tot een grootschalig project dat bekendheid en waardering geniet bij vele Amsterdammers, bij de gemeente en stadsdeelbesturen. Eén keer per twee jaar vindt het open weekend plaats. Dit jaar in het weekend van 5 en 6 juni.
De Vastenactie heeft tot nu toe € 3102,31 opgebracht. Tot en met 2 november is in het Bijbels Openluchtmuseum in de Heilige Landstichting een gevoelige tentoonstelling te zien over de rituelen en gebruiken, waarmee Nederlanders hun dierbare overledenen herdenken.
De Obrechtkerk bestaat dit jaar 100 jaar Op 29augustus is er een reünie van parochianen, oud-parochianen en mensen die zich met de Obrecht verbonden voelen.
mei:
In zijn Wandelingen op Zorgvlied schrijft Rob de Groot enthousiast over ons 1e Lustrumfeest in de Maranathakerk: ‘… Met een volle kerk tijdens de eucharistie, met koffie en gebak daarna. Met een muzikale injectie onder leiding van Pia van Muijen-Mercx, waarbij we enthousiast meezongen. Met conferencier Pierre Knoops die ons flink aan het lachen maakte. En met heerlijke broodjes, soep, frisdrank en wijn….. Als een feest dit teweegbrengt is het een goed feest geweest. Dan biedt wat voorbij is inspiratie voor de toekomst.’
Aankondiging van twee concerten in onze kerk: Op 6 juni een orgelconcert door Lubbert Gnodde, en op 20 juni een concert voor blokfluit en clavecimbel door o.a. Lisa Willems, To van Waveren en Marieke Maes.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Wijsheid uit de woestijn, van Henri Nouwen: ‘Hun spiritualiteit wordt gekenmerkt door innerlijke vrede, zelfbeheersing, soberheid, geduld, nederigheid en gastvrijheid. Ook voor ons is hun levenswijsheid nog volop actueel.’
juni:
De nieuwe Bijbelvertaling is in aantocht. Op woensdag 27 oktober zal onze koningin het eerste exemplaar in ontvangst nemen: ‘Het is een interconfessionele vertaling, waaraan wetenschappers en literatoren jarenlang intensief hebben gewerkt….. Elk bijbelboek wordt vooraf gegaan door een inleiding die op wetenschappelijke wijze de herkomst van de tekst, auteur, tijd en plaats van ontstaan verduidelijkt en deze plaatst in de literaire en historische context. Tevens bevat deze editie een uitvoerige algemene inleiding op de Bijbel.’
Gedachten over het klimaat dat ernstig wordt bedreigd door te hoge CO² uitstoot: ‘De hamvraag is: kan je met het planten van bomen daadwerkelijk je (vlieg)reizen ook compenseren? Ten eerste is het goed om te realiseren dat bovengenoemde initiatieven alleen gaan over compensatie van uitstoot van energie. Het verbruik van energie, de aanslag op de wereld-olievoorraden, blijft navenant hoog…… Energiebesparing en het gebruik van zoveel mogelijk schone energiebronnen zijn onontbeerlijk. (Kerk&Milieu).
In Memoriam bij de plotselinge dood van Fons Tuinder. A.I.M. de Jong: ‘Op 26 mei overleed geheel onverwacht Fons Tuinder. Niemand had daar ook maar ooit rekening mee gehouden…… Ook voor de parochie is het heel onwennig om te beseffen dat hij er niet meer is. Naar een goede traditie van zijn familie was hij een ijverig meewerkende parochianen. Als een van de vrijwillige kosters, niet alleen in de kerk, maar ook in Torendael, vroeger als fotograaf bij allerlei gebeurtenissen in de kerk, de motor van de vakantieschool Licht&Lucht, kortom een man die altijd bereid was te helpen waar hij maar kon.’
Onder Woorden: Johannes de Ziener, van pater Jan Nieuwenhuis o.p., voorganger in de Dominicuskerk in Amsterdam. Deze uitgave is een drieluik van zijn uitleg van de bijbelboeken van Johannes.
juli/augustus:
Amnesty International vraagt deze keer onze aandacht voor het tekort aan opvanghuizen voor vrouwen in Turkije. Zeker een derde van de Turkse vrouwen heeft naar schatting te maken met fysiek geweld binnen de eigen familie.
Afspraken rond liturgie en bereikbaarheid van de parochie tijdens de vakantie van de pastor en het zangkoor: ‘Alle pastorale zorg en kerkelijke vieringen worden verzorgd door mensen uit eigen kring.’
Acht dak- en thuislozen hebben een mooie cd gemaakt. Stichting Partis bracht de muzikanten bij elkaar en maakte zo een leuk project, waarbij de dak- en thuislozen weer het gevoel krijgen mee te tellen en de luisteraar even stilstaat bij de belevingswereld van de dakloze medemens.
In Onder Woorden aandacht voor het boek Mystiek van de dood, van Dorothee Sölle: Zij schrijft over haar eigen confrontatie met de dood. Opvallend is hoe zij met een vurige hartstocht spreekt over het leven dat zelfs in haar laatste momenten niet uitgeblust kan worden.
september:
Nieuws uit het Besturenoverleg dominicaanse parochies over verdergaande samenwerking en onderlinge ondersteuning: ‘Op 6 juni ging de eerste discussie over een notitie van de Utrechtse parochie Antonius/Goede Raad over samenwerking tussen dominicaanse parochies in Nederland. Het idee achter dit scenario is dat wanneer parochies moeten samenwerken, omdat ze steeds kleiner worden, dit wellicht het beste kan met dominicaanse parochies die in dezelfde geest denken. De hoop is dat er een inhoudelijk betere kwaliteit bereikt kan worden waar alle dominicaanse parochies baat bij hebben.’
Thema van de Vredesweek is (Be)wegen naar vrede: ‘Vrede vind je niet in de schappen van de supermarkt. Vrede krijg je niet op een koopje en ook niet als bonus bij jouw andere boodschappen. Gerechtigheid en vrede vormen zowel een belofte als een opdracht. We zullen in beweging moeten komen om de vrede dichterbij te brengen.‘
Aankondiging van zes gespreksavonden, afwisselend in de M. Lutherkerk en de Oranjekerk in De Pijp over geweld, kunst, oud, ontmoeting, geld en natuur.
Bericht van het overlijden van Ria Matto – van der Hart op 20 september. Zij is jarenlang in verschillende functies zeer dienstbaar geweest in onze parochie , waaronder 8 jaar in het parochiebestuur. Zij was altijd zeer opgewekt en blijmoedig. Met veel dankbaarheid gedenken wij haar trouwe betrokkenheid.
Bericht van het overlijden van de provinciaal van de franciscanen, pater Henk Geraerdts ‘Aan hem hebben een aantal parochianen zeer goede herinneringen. In de jaren 1980 en 1981 was hij een van de begeleiders van de cursus Basisoriëntatie in onze parochie. Wij gedenken hem met respect.
Bericht van het overlijden van Louis Tuinder, zo kort na het overlijden van zijn zoon Fons: ‘Ik herinner me Louis als iemand die bij hoog oplopende discussies altijd wist te relativeren. En van zijn familie kreeg ik rondom zijn begrafenis die vredestichtende eigenschap ook weer te horen. De lieve vrede bewaren en bij elkaar blijven was voor onze parochie van groot belang, vond hij.’ Aldus Henk Haverkort.
Aankondiging van een kerkconcert op 3 oktober met Italiaanse en Duitse liturgische barokmuziek.
In Onder Woorden aandacht voor het boek “… Dat ik den ploeg van uw woord mag besturen”, bijdragen aan de uitleg van bijbelverhalen, van de hand van Henk Lensink, voormalig dominee van de Maranathagemeente.
oktober:
Aandacht voor het 25-jarig bestaan van de Aquinocantorij die al die jaren voor ons ‘de Lofzang gaande houdt.’: ‘Op 10 september was het 25 jaar geleden dat onze Aquinocantorij zich heeft gevoegd bij allen, die on onze parochie de koorzang verzorgen en daarmee de vierende gemeenschap van dienst zijn. En sindsdien heeft de cantorij trouw haar aandeel daarin gehad. Daarbij vaak aan het orgel of aan de vleugel begeleid door mevr. To van Waveren-Schreiner. Op gepaste wijze zal op zondag 17 oktober aandacht worden besteed aan dit zilveren jubileum.
Gedachten van dom Cees Tholens over de interreligieuze dialoog: ‘Waarom is in onze huidige wereld de bevordering van een diepgravende ontmoeting tussen christendom en andere godsdiensten zo belangrijk? Het meest gezagvolle antwoord dat ik op deze vraag kan geven, is omdat wij ons rekenschap dienen te geven van een bijna wanhopig wordende vraag van de moderne mens naar de zin van ons bestaan.
november:
De nieuwe bijbelvertaling is verschenen: ‘Waarom moest er zo nodig weer een nieuwe bijbelvertaling komen? Omdat onze taal steeds verandert en omdat er telkens opnieuw van alles wordt ontdekt over de talen van de Bijbel en over het ontstaan van de bijbelboeken. Daarom van tijd tot tijd een nieuwe vertaling, want vertalen betekent ook uitleggen, en juist de uitleg groeit mee met nieuwe inzichten.
Parochiebestuurlijkheden over de nieuwe vorm van parochiebestuur: ‘De nieuw gekozen vorm van beleidsvoering houdt in dat het parochiebestuur zich alleen nog bezig zal houden met de materiële zaken die nodig zijn om het beleid uit te voeren. Het beleid zal bepaald worden door een stuurgroep, bestaande uit acht à negen leden, die samen de verantwoordelijkheid dragen voor het functioneren van de parochie als geheel. Voor de bekende parochiële werkvelden diaconie, liturgie, catechese en publiciteit, of beter gezegd de taken dienen, vieren, leren en communiceren, zullen per werkveld of taakgebied steeds twee mensen de verantwoordelijkheid gaan dragen. Het parochiebestuur heeft de volgende taken: De materiële voorwaarden scheppen voor het functioneren van de werkgroepen en de stuurgroep; het bekrachtigen van het beleid van de stuurgroep. Het parochiebestuur is dus toezichthouder, geen beleidsmaker; het bestuur vertegenwoordigt de parochie in de regio en in de contacten met het bisdom en het besturen overleg van de dominicaanse parochies.
Op de Trefplek-avond van december zal ds. Henk Lensink met de deelnemers spreken over de plaats van de Bijbel in onze samenleving; in ons persoonlijk leven, maar ook in de politiek, in het bedrijfsleven en non-profitorganisaties.
Bericht van het overlijden van twee zeer betrokken parochianen: Ida Krijnen op 9 oktober en Johanna Bartels-Schaefers op 14 oktober.
december:
Amnesty International herdenkt dat op 10 december de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens werd aangenomen door de Verenigde Naties. Amnesty laat zich horen met een oproep aan alle Nederlanders om in actie te komen voor de actie Geweld tegen vrouwen. Geweld tegen vrouwen is een wereldwijd schandaal. Het raakt het dagelijks leven van iedereen. Men kan zijn handtekening zetten op de petitie daarover.
Hoop op vrede is de rode draad in de Wandelingen op Zorgvlied: Zouden er dit jaar nog kerstbestanden komen in landen waar (burger)oorlogen gaande zijn? Misschien bracht zo’n bestand de strijdende partijen tot enig inzicht in wat ze elkaar aandeden…..En nu lijkt bijna iedereen de hoop te hebben opgegeven dat er ooit nog een vredige wereld zal komen…… Is er nog hoop? Is er nog iemand die zwaar tilt aan de vrede?…. Er zijn mensen die niet berusten, die niet geloven dat alles onwrikbaar vastligt. Op hun eigen wijze zijn ze dagelijks bezig met hun talenten om op de plek waar zij leven vrede te brengen in zorg, in aandacht, in hulpverlening, in een luisterend oor; kleine oases in de grote woestijn. Huub Oosterhuis dicht het zo: “Gelezen heb ik wat geschreven staat, mij toevertrouwd aan onbewezen woorden; net voor de afgrond hebt Gij ons gemaakt. Geschreven staat Uw naam: Ik zal er zijn”.’
Jaaroverzicht 2005
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2005
januari:
Nadere toelichting op de aandachtsvelden van de stuurgroep: Parochieopbouw = public relations, website, Thomasklanken, Thomasgids; diaconie = ziekenbezoek, bezoekersgroep, inloop, missie&ontwikkeling; catechese = doopcatechese, bijbelgroep, geloofsgesprek, toerusting&vorming; liturgie = woorddienst, uitvaartliturgie, de koren, lectoren. Van zowel parochiebestuur als stuurgroep is pater Niesen de voorzitter.
Aandacht voor de actie Kerkbalans: ‘Waarom geven, wanneer het eigenlijk steeds slechter gaat? Parochianen die dat denken, hebben het mis. We blijven dus niet met de handen over elkaar zitten en lijdzaam toezien.’
Een gedicht van Yvonne van Emmerik: Wee de rijken: ‘Als we nu op onze lauweren gaan rusten met ons geld in de knip, met ons overgewicht, met onze uitpuilende kleerkasten, met onze wegwerpartikelen, met ons mateloze energieverbruik, met onze zelfgenoegzaamheid, terwijl het overgrote deel van onze zusters en broeders nog crepeert, dan zou het wel eens kunnen gebeuren dat wij in een volgend leven achteraan moeten sluiten. Want wij geloven toch in gerechtigheid?’
Opbrengst Kerstcollecte PCI: € 512,50.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek De weg van Dominicus; predikers in de schijnwerpers, onder redactie van Guus Bary. In vijf bijdragen wordt de weg van Dominicus beschreven, onder meer aan de hand van vermaarde volgelingen: Thomas van Aquino, Meister Eckhart en Edward Schillebeeckx. De slotbijdrage is van Piet Struik o.p.: “In deze wereld van uitsluiting en onrecht dienen we steeds aan de ander het woord te geven”.
februari:
De Vastenactie van dit jaar vraagt aandacht voor een project voor de Maasai in Kenia: schoon drinkwater door het aanleggen van een pijpleiding vanuit de bergen.
Afscheid en welkom van leden van het parochiestructuur. Afscheid van aftredende leden: Mieke Burkunk, Paul van Gessel, Nico van Bakkum, Joop Baay en Arie de Jong. Met name Arie de Jong wordt heel hartelijk dankgezegd voor twee decennia vice-voorzitterschap. Tijd om daar even van bij te komen. Nieuwe leden: Andrew Ottevanger, Mechtild Maes en Ben ter Horst. Trefplek-avond in maart gaat over de vaak gehoorde uitspraak ‘Vroeger was alles beter.’ Het KVG houdt op 15 maart haar jaarlijkse bezinningsdag met een eucharistieviering, waarin deken Joop Stam zal voorgaan. Mevr. A. van Melle, van Vrouwen voor Vrede, zal spreken over het thema: Harmonies leven in een multiculturele samenleving.
maart:
Volgens Kees Kok (op de scheurkalender van de Bijbel) zijn er drie soorten vasten: ‘Eerst het plichtmatig vasten volgens de kalender, waarbij er eigenlijk niets verandert; het gewone leven gaat door. Dan is er het vasten van de vromen: de mens die zich voor God vernedert, zijn hoofd buigt als een rietstengel, zich kleedt in een juten zak en zich wentelt in het as van de boete. De derde wijze van vasten bestaat in het doen van gerechtigheid: onrecht, onderdrukking, knechtschap wegdragen, hongerigen te eten geven, verdrukten bevrijden, gevangenen laten gaan, naakten kleden. Dat vasten is de daadwerkelijke praxis van een religie die midden in deze wereld de kant kiest van de armen en ontrechten.’
De kerkcollecte voor Mensen in Nood is bestemd voor het onderwijs aan vluchtelingen: ‘Veel onderwijzers zijn zelf ook vluchteling en hebben dus extra begrip voor de problemen van hun leerlingen. Cursussen tal, houtbewerking, handarbeid, enz. aan jongeren en volwassenen in vluchtelingenkampen bieden afleiding van de dagelijkse zorgen en geven weer kans zich te richten op de toekomst.’
april:
Op 23 april wordt de vierde kerkendag gehouden in de IJsselhallen in Zwolle onder auspiciën van de Raad van Kerken. Motto is “Uit op zin, festival rond de Bijbel; op een vrolijke en inspirerende manier, op een festival met een buitengewoon gevarieerd programma.“ Tien kinderen doen hun Eerste Heilige Communie op zondag 24 april. Men hoopt met deze tien en met ieder die mee wil vieren op een mooi feest..
Opbrengst Vastenactie 2005: € 2938,69.
Wandelingen op Zorgvlied over recht en rechtssystemen: ‘Met rechtssystemen is het probleem dat zij soms landgrenzen overschrijden en meerdere culturen, waarbinnen verschillende rechtsgevoelens heersen, omvatten. En de vraag daarbij is, wie zich aanpast aan wie, welke cultuur de overhand heeft in het bepalen wat recht is en wat onrecht.’
mei:
We hebben een nieuwe paus, Benedictus XVI. In zijn eerste preek verwees de nieuwe paus opmerkelijk veel naar een van de oudste symbolen van het christendom: de goede herder…… Het thema van de goede herder toont aan dat het christendom al in een vroeg stadium het vermogen had om de eigen grenzen te overschrijden, dat het niet band was voor ideeën uit andere religies en zichzelf durfde aan te passen, wanner de omstandigheden dat vroegen. Als de nieuwe paus blijkt geeft van datzelfde vermogen, zou zijn pontificaat tot verrassingen kunnen leiden. (Jan van Laarhoven in Volzin)
Burgemeester Cohen speldt Lenie Blom het lintje op van de Orde van Oranje Nassau: ‘Zij was voorgedragen door leden van haar werkgroep van Amnesty International, omdat ze al 27 jaar actief is voor deze organisatie. Daarnaast doet zij al 30 jaar vrijwilligerswerk voor de Thomas-parochie.’ (De Echo 4-5-2005)
De Inloopochtend viert haar 20-jarig bestaan met een rondrit door de nieuwe wijken van Amsterdam, een heerlijke uitgebreide lunch en veel gezang. Drijvende kracht achter de Inloopochtend, Lenie Blom, werd hartelijk bedankt.
juni:
Pater Ben Vocking is tijdens het kapittel van de dominicanen gekozen tot Provinciaal Overste. Pater Niesen werd gekozen in de Bestuursraad van de Nederlandse Provincie: ‘Momenteel zijn er nog 95 dominicanen in Nederland en door de hoge leeftijd neemt het aantal snel af. Toch is er op het kapittel gesproken over de toekomst….. Het dominicaanse werk is op eigentijdse en verkondigende wijze bezig met geloof en samenleving, In het cursuswerk, de leerhuizen, in de kloosters en huizen en in de 8 dominicaanse parochies wordt dit werk zichtbaar.’
Een verheugend bericht op Teletekst is aanleiding voor de Wandelingen op Zorgvlied van deze maand: ‘De acht rijkste landen van de wereld en Rusland hebben alle schulden van de 18 armste landen in de wereld kwijtgescholden. Het gaat daarbij om een bedrag van 34 miljard dollar……. Wordt de wereld wijzer? Mogen we op termijn ook verheugende berichten lezen over een grootscheepse, door alle landen ondersteunende aanpak van de vervuiling van onze lucht, aarde en zeeën? Over een halt tegen ontbossing en kaalslag? Over een wereldwijd respect voor alle godsdiensten en levensbeschouwingen? Over een stringente toepassing van de universele verklaring van de rechten van de mens? En van planten en dieren?’
In Onder Woorden aandacht voor het boek Ogen die mij zoeken; afscheid en uitvaart: ‘In “Ogen die mij zoeken” zijn teksten opgenomen die bij afscheid en uitvaart stem kunnen geven aan de sprakeloosheid om het verlies van geliefden.’
juli/augustus:
Aandacht voor de 70-jarige MIVA en voor de Vredesweek met als motto Samen verder. Uit een interview met G.L. Durlacher: ‘Er is een gerechtvaardigde angst voor een grote volksverhuizing. We zullen op een bepaald moment economisch een stap terug moeten doen om alle ontheemden op te vangen, daarvan ben ik overtuigd….. Het geweld neemt toe en de omstandigheden worden slechter. Die spiraal moet worden omgebogen. Eli Wiesel heeft eens gezegd: De grootste doodzonde is de onverschilligheid. Alleen al voor die uitspraak verdient hij de Nobelprijs.’
september:
Gerard van Tillo (De Roerom) over de haken en ogen aan de samenwerking tussen parochies bij het groeiende tekort aan priesters en de afname van het aantal gelovigen: ’Bij de ontwikkelingen doen zich enkele problemen voor. Op de eerste plaats het moeizame proces dat tot structurele samenwerking moet leiden. Een parochie is een zelfstandig rechtspersoon, kent een organisatie die in de Codex duidelijk omschreven is en wordt in de meeste gevallen gedragen door een geloofsgemeenschap die de parochie in stand wil houden. Regio’s en parochieclusters blijven voorlopig juridische vacuüms, waarover bij kerkelijk recht niets is geregeld en waarvoor geen vaste organisatievorm is……. Andere problemen zijn nog de verdunning van de kerkelijke dienstverlening binnen clusters en regio’s, de verschillende aard van de gemeenschappen, die bij elkaar worden geplaatst, de vraag welke parochiekerk als hoofdkerk van de regio gaat functioneren en de geografische afstand tussen de lokale gemeenschappen.’
Tijdens het kapittel van de dominicanen ging het ook over de parochies: ‘Het belangrijkste besluit is dat de broeders bij het werken aan de toekomst van parochies het initiatief in handen leggen van de parochies zelf. Dat betekent niet dat ze zich terugtrekken. Ze voelen zich verbonden met de parochies en blijven graag meedenken, maar de drijvende kracht zal vanaf nu van de parochies zelf moeten uitgaan.’
Oktober Wereldmissiemaand: Deze Wereldmissiemaand wordt onze aandacht gevraagd voor het vredes- en verzoeningswerk van de katholieke kerk in conflictgebieden in de Derde Wereld.
Bericht van overlijden van twee zeer betrokken parochianen. Adrianus de Jong op 2 juli en Jan Nolte op 3 augustus. Jan was gedurende vele jaren in allerlei functies actief binnen de parochie, als penningmeester van het bestuur, als lector tijdens de vieringen en als lid van de uitvaartgroep.
oktober:
Oud-generaal overste van de dominicanen wereldwijd over wat christenen kunnen bijdragen aan de toekomst van Europa: ‘Wij christenen kunnen de rol van het geloof in het leven van andersgelovigen beter begrijpen dan atheïsten. Onze voornaamste bijdrage tot de toekomst van Europa kunnen we leveren door te proberen andere gelovigen zich thuis te laten voelen. Het christendom heeft Europa eerst christelijk gemaakt. Nu staan wij voor de opdracht om Europa te helpen op te bloeien als het huis van vele godsdiensten.’
Aankondiging geloofsgesprek na de viering van 30 oktober: ‘Wat betekent geloven voor ons? Wat betekent het deel uit te maken van een geloofsgemeenschap als de onze? Wat zal dat in de toekomst betekenen, ook voor naderen? Vragen waarover tijdens het geloofsgesprek zal worden nagedacht.
Na vele jaren zonder is er weer een dominicaan tot priester gewijd: René Dinklo zal op 5 november de wijding ontvangen uit handen van hulpbisschop de Korte van Utrecht.
Bericht over de feestelijke en ontroerende opening van het Altzheimercafe Zuid. Het thema van de openingsavond was: Wat is dementie?
november:
Solidaridad vraagt in de adventstijd onze bijdrage voor jongeren in de Braziliaanse sloppenwijken: ‘Jongeren worden meegezogen in criminaliteit en drugsgebruik. Maar steeds meer jongeren stellen zich teweer en putten daarbij hoop uit sport, muziek, dans, gedichten en schilderkunst Tegen de stroom in werken jongeren samen met Solidaridad aan een betere toekomst voor henzelf en hun gemeenschap.’
Wandelingen op Zorgvlied: ‘Op de laatste zondag van oktober ging heel Nederland massaal de deur uit. De hoge temperatuur van zo’n 20◦C lokte velen naar buiten…. Eind oktober is de natuur extra prachtig vanwege de vele kleuren die bomen en struiken tentoonspreiden. En als je zo de natuur beschouwt, lijkt het of er niets aan de hand is. Maar we weten wel beter. De manier waarop we over de hele wereld met de natuur omgaan, doet het ergste vrezen….. Heelheid van de schepping, we hebben het er niet zo vaak meer over als een aantal jaren geleden. De slogan verslijt en daarmee onze aandacht. En dientengevolge onze bijdrage daaraan….. We gaan graag de straat op en de natuur in. Maar moeten we ook niet weer eens de straat op om het behoud van onze natuur? Om de heelheid van de schepping, die nog steeds in gevaar is.’
Zondag 20 november: Concert in de kerk met Winterreise, een liederencyclus van Schubert op gedichten van W . Müller. Toegang gratis.
december:
Overweging van pater Niesen over Kinderen van het licht: ‘Mensen houden van licht. Wij kijken ernaar uit. Wij hebben het nodig, thuis en overal waar we verblijven. In het donker zorgen we voor licht. Soms zoveel licht, dat in ons rijke westen het natuurlijke nachtelijk duister nauwelijks nog bestaat…….. Het is een bekend thema in de Schrift: strijd tegen de duisternis, strijd voor het licht. Blijkbaar hebben mensen altijd geweten: leven in het licht komt ons niet aanwaaien. Oude teksten spreken van strijd. Kinderen van het licht moeten strijd leveren tegen de machten van de duisternis. Soms lijkt het een ongelijke strijd, maar wij hebben een pantser en een helm: geloof, hoop en liefde.’
Zondagmiddag 1 december is er kerstsamenzang met alle koren en sonates van William Croft en Georg Philipp Telemann voor alt blokfluiten. Solisten zijn Marieke Maes en Lizet Penson.
Huub Oosterhuis over de herinnering aan Jezus van Nazareth: ‘Voor velen is zijn naam even leeg als het gangbare woord God. En voor nog vele anderen is zijn naam een bron van ergernis, de kortste samenvatting van hypocriete godsdienstigheid. Jezus, “God bevrijdt”, betekent zijn naam; maar geen naam vol beloften en betekenis en kleuren van vrede, en alle ongelogen of vervaald van lieverlee. Maar wie zonder schamperheid en haat naar deze wereld kijkt, ziet de mensen die, al of niet in zijn naam, doen wat goed is, wat moet gedaan; die bijvoorbeeld vechten voor vreemdelingen in hun midden, om brood en kleding, om werk en huizen en recht van spreken, mensen die elkaar niet laten vallen, die alle pijn en moeite die dat vraagt niet tellen…… Wij zouden in onze kerkelijke bijeenkomsten of waar en hoe dan ook zijn verhaal net meer kunnen aanhoren, als er niet tot op vandaag mensen in deze wereld zouden zijn die op hem lijken. Zoals hij lijkt op God.’
Jaaroverzicht 2006
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2006
januari:
Memisa vraagt onze bijdrage voor de mobiele gezondheidszorg voor nomaden in Kenia. Memisa voorziet vooral in schoon drinkwater, aanleg van riolen, vaccinatieprogramma’s voor kinderen en gezondheidsvoorlichting via mobiele klinieken.
Het Interkerkelijk Vredesberaad en Pax Christi gaan een verregaande samenwerking aan, dat uiteindelijk zal resulteren in de samenvoeging van het overgrote deel van beide organisaties voor eind 2006, onder één directie en één raad van toezicht.
Financieel jaarverslag van de werkgroep MOV heeft over 2005. Er is totaal € 5639,05 ingezameld voor 9 doeleinden.
In de rubriek Onder Woorden wordt het boek Waar hoor je bij; en andere grote vragen van Colet van der Ven besproken. Het is een verslag van gesprekken met bekende mensen over twee vragen. Deel 1 gaat om de vraag: Zeg mij waar je bij hoort en ik zeg je wie ik ben. Deel 2: Stel, God bestaat en je mag hem één vraag stellen. Wat vraag je dan? Geïnterviewden zijn o.a. Karen Armstrong, Dorothee Sölle, Lenette van Dongen, Seth Gaaikema en Mies Bouhuys.
februari:
Verslag Besturenoverleg dominicaanse parochies. Er is gestudeerd op het onderwerp: hoe gaan we om met de ‘spagaat’ die parochies moeten maken bij het zoeken naar nieuwe mogelijkheden van ‘kerk-zijn’. En dit terwijl we toch binnen de regels van de Catholica blijven en ook binnen de regels van het Bisdom. Zelfstandig blijven en rekening houden met de schaalvergroting en de solidariteit met andere parochies.
De Raad van Kerken Amsterdam organiseert op 1 maart een debat over armoede: ‘De kerken in Amsterdam worden geconfronteerd met toenemende armoede in onze stad. Een groeiend aantal voedselbanken, voedselprojecten en steeds meer individuele hulp aan mensen zijn daar de verontrustende signalen van. Onze diaconieën en P.C.I’s doen wat zij kunnen, maar het zwaartepunt van de actie ligt bij de overheid. Daarom willen wij met de gemeentelijke politici van allerlei partijen daarover in gesprek.
Over die armoede schrijft Jürgen Moltmann in zijn boek Kerk in het krachtveld van de Geest, onder meer het volgende: ‘De kerk zal pas arm worden, als ze alles wat ze heeft in dienst stelt van het koninkrijk van God en investeert in haar Messiaanse zending tot de wereld. In een wereld waarin een onrechtvaardige verdeling bestaat tussen rijkdom en armoede, omdat de rijkdom in handen is van een kleine groep en de meeste mensen over niets beschikken, vormt de armoede van de kerk een getuigenis van het Messiaanse koninkrijk. Het probleem van de armoede in de wereld wordt niet opgelost door programma’s, waarmee men de “kerk voor de armen” wil mobiliseren of waarmee men “de armen voor de kerk” wil winnen. Het wordt pas opgelost, wanneer de kerk tot “kerk van armen” wordt.
maart:
Tijdens een geloofsgesprek hebben 4 groepen parochianen een brief geschreven over hoe wij ook in de toekomst christen willen zijn. Uit de derde brief: ‘Wij wensen je een tolerante gemeenschap toe, waar ook mensen van buiten liefdevol worden opgenomen. Waar trouw en verbondenheid de dragers zijn van onze gemeenschap. Dat wij blijven volharden in onze doelstellingen, ook als zaken tegenzitten.’
De Vastenactie gaat weer van start. Het is deze keer voor de Dayak bevolking in West Kalimantan, Indonesië. De Dayaks leven in het oerwoud en leven van rijstbouw, jacht, vissen en van producten die het oerwoud hen levert in harmonie met en respect voor de hen omringende natuur. Halverwege de vorige eeuw kwam daar verandering in. Grootschalige mijnbouw en houtkap en de aanleg van milieu-onvriendelijke palmolieplantages hebben daar de wereld op z’n kop gezet. Vastenactie helpt de Dayaks met het planten van nieuwe bomen op plekken die door brand zijn verwoest. Daarnaast worden landbouwtrainingen gegeven en wordende Dayaks gestimuleerd om verschillende gewassen te verbouwen. En er is een kredietprogramma voor tijden dat de oogsten mislukken.
Overzicht van de data van waken bij de grensgevangenis achter het AMC, waar vluchtelingen huizen in afwachting van de behandeling van hun asielaanvrage.
april:
Op Trefplek ging het in maart over vasten: ‘Sprekend over het vasten krijgt het element bezinning veel aandacht. Vasten kan je helder van geest maken, inzicht geven in je leven, je slechte gewoontes, de sleur van je dagelijkse handelingen en opvattingen. In april gaan we praten over ge- en herdenken; hoe we dat doen en of het nuttig is.’
“Hier aanwezig; een leerdicht van Huub Oosterhuis” wordt aangeprezen in de rubriek Onder Woorden: ‘De figuur van Jezus van Nazareth inspireerde dichter Huub Oosterhuis tot een lang, verhalend gedicht over Jezus’ leven, van aankondiging van zijn geboorte tot en met zijn levenseinde, en wat dat losmaakt bij zijn volgelingen door de eeuwen heen.’
mei:
Er is als opvolger van de parochie-promotor een parochie-coördinator aangesteld die de dominicaanse parochies in Nederland gaat helpen bij het proces van verandering. Het is mevr. Anne Stael uit Arnhem.
De Vastenactie voor de Dayaks heeft € 2799,88 opgebracht.
De zondag voor de Oosterse kerken vraag aandacht voor de Koptische Orthodoxe Kerk in Egypte. Dat is de oorspronkelijke christelijke kerk van Egypte. Zij heeft zich in Egypte ontwikkeld in een moslim-samenleving. De verhouding christen – moslim is vak goed geweest, maar ook was en is er veel spanning. Dit maakt het leven voor met name de Koptische christelijke minderheid zwaar.
Uit Wandelingen op Zorgvlied: ‘Er zijn veel situaties in het dagelijks leven, waartegen je je aanvankelijk innerlijk verzet. Als je flink in de put zit, kun je van alles doen om het te ontkennen, jezelf er overheen praten, zingen, voortdurend afleiding zoeken. Maar dan kom je er niet uit. Accepteren dat het even heel slecht met je gaat, dat goed tot je laten doordringen en er stil bij blijven staan – er dus “ja” tegen zeggen, is de eerste stap op weg uit die put. Je leven en alles wat daarin gebeurt beamen, zegenen, werkt bevrijdend, ook al kost dat soms veel pijn.’
Bericht van het overlijden van ds. Jan Happee op 5 april. Hij was van 1982tot 1997 als luthers predikant verbonden aan het brandpunt Maarten Lutherkerk. Hij was pastor in hart en nieren.
juni:
Uit de preek van pater Niesen: ‘Overal waar verschillen onder mensen worden aanvaard en ruimte krijgen, overal waar mensen oprecht zoeken om in die veelkleurige eenheid in respect samen te wonen, daar mogen wij vertrouwen dat God er woning vindt.’ Dit naar aanleiding van een studiedag voor mensen uit de dominicaanse parochies.
Aankondiging van een splinternieuwe eenjarige vormingscursus van het dekenaat. De cursus is afgestemd op de hedendaagse behoefte van jongere en oudere mensen aan spiritualiteit en meer informatie over geloven. De cursus is opgezet als een reis tijdens welke verbindingen worden gelegd tussen levenservaring die de cursisten meebrengen en de rijkdom van de traditie, die ons wordt aangereikt.
juli/augustus:
Slogan van de Vredesweek: De ander, dat ben jij: ’Nog steeds zijn er incidenten die negatieve vooroordelen oproepen en groepen tegen elkaar opzetten. De commotie rond de Deense cartoons, de campagne van de overheid “Nederland tegen terrorisme”, de aanhoudende berichtgeving over radicale islamitische jongeren of over gedragsregels in de stad, zijn daar voorbeelden van. Waar komen die spanningen vandaan? Een van de mogelijke oorzaken is dat een gebrekkig sociaal-economisch beleid van de overheid uitsluiting veroorzaakt, waardoor groepen mensen zich van de samenleving afkeren. Culturele en religieuze verschillen en de daarbij behorende vraag naar eigen identiteit versterken de spanningen tussen wij en zij.’
Waternet is bezig met het vervangen van de riolering rondom de kerk. Het geeft 2 weken overlast ook omdat er zondags wordt doorgewerkt.
Aandacht voor het Tijdschrift voor Geloof onderweg. Henk Haverkort schrijft: ‘ Het nummer dat nu ter beschikking op de lectuurtafel ligt, gaat over de wonderbare broodvermenigvuldiging, een evangelieverhaal dat ons ook nu nog voldoende voedsel kan verschaffen om met ons geloof onderweg en overeind te blijven.’
september:
De Magister der dominicanen, Carlos Azpiroz Cost o.p., heeft een brief geschreven aan zijn medebroeders en zusters: Gelukkig die voor de vrede werken, want zij zullen kinderen van God worden genoemd: ‘Ik schrijf jullie in een tijd, waarin geweld en de oorlog in het Midden-Oosten steeds erger wordt en de wereld in angst en diepe crisis stort. Duizenden onschuldige personen zijn vermoord of hebben hun huizen verloren. Deze kritieke en onzekere tijd roept ons op om ons geloof in de God van de vrede te verdiepen in de hoop dat vrede terugkomt in dit gebied en in andere gebieden van de wereld, die nu te lijden hebben.’
De magister van de dominicanen zal op 5 oktober te gast zijn in de Rijnstraat 107. Van 30 september t/m 11 oktober zal hij met zijn assistent in ons land verblijven en overal bezoeken afleggen om zo mogelijk met iedereen van de dominicaanse gemeenschap te spreken. Het programma van de magister is overvol, want door gesprekken met velen wil hij graag inzicht krijgen in het dominicaanse leven en werken in ons land.
Aandacht voor het Felicitatieproject Rivierenbuurt dat al 38 jaar bestaat en via vrijwilligers ouderen die vanaf 70 jaar een kroonjaar bereiken te bezoeken met een cadeautje en nuttige informatie. De vrijwilligers brengen ook bezoekjes aan eenzame ouderen en signaleren bij hen waar eventuele zorg nodig is, behoefte aan hulp bij hun administratie, financiële problemen, enz.
Op 1 oktober is er weer een concert in de kerk, deze keer van het Camenae Collective met o.a. werken van Copland en Gershwin.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Gewoon genieten, van Laura Reedijk: ‘En genieten kun je leren, ook als je er niet mee bent opgegroeid. Genieten, dat is even ophouden met rennen en vliegen; even stilstaan bij wat echt belangrijk is.’
oktober:
In zijn Wandelingen op Zorgvlied wijst Rob de Groot op het nut van fitness. Dit naar aanleiding van het fitnesscentrum dat is gekomen op de plaats waar eens de kerk in de Rijnstraat stond. Maar om goed te kunnen functioneren en de diepgang te bevorderen is ook de fitness van de geest noodzakelijk.
De Missie-Zendingskalender voor 2007 bevat afbeeldingen van schilderijen van de Indonesische schilder Wisnu Sasongko met bijpassende teksten. De schilder zegt daarover: ‘Schilderen is laten zien wat je ziet, laten voelen wat je voelt, doen aanraken wat je hebt aangeraakt. Mijn schilderijen vertellen het verhaal van de mens, hoe wij elkaar moeten liefhebben.’
Informatie over het Alzheimer café in Torendael. Het café is elke derde woensdag van de maand geopend. Iedere keer staat een onderwerp rond dementie centraal. En er gelegenheid tot het stellen van vragen en het uitwisselen van ervaringen.
Aankondiging van een concert in onze kerk op 19 november van Musica ad Rhenum; werken ban Bach, Couperin en Händel.
Aandacht voor de beweging ATD- Vierde Wereld, die zich inzet voor de arme gezinnen aan de onderkant van onze welvarende samenleving. Oprichter is pater Joseph Wresinski, zelf in diepe armoede opgegroeid in Frankrijk.
november:
Verslag van de ontmoeting tussen de magister van de dominicanen en vertegenwoordigers van de dominicaanse parochies. Er werden hem symbolische cadeautjes overhandigd. Vanuit de Thomas werd hem een ketting met openschakels gegeven als symbool voor openheid en verbondenheid aan elkaar. De magister gaf zijn visie op vragen over begrippen als democratie, wij/zij-denken, het belang van de dialoog, e.a. De ontmoeting werd door beide zijden erg gewaardeerd.
Op de Trefplek-avond van oktober hebben de deelnemers gesproken over de situatie van de kerken in de Rivierenbuurt: ‘Dat er een moment komt, dat er geen dominee en priester meer beschikbaar en betaalbaar is, kon iedereen beamen. Gemist zal zeker worden de inspiratie die uitgaat van het samen vieren, de verkondiging en de ontmoeting. Een plek om elkaar te ontmoeten vindt iedereen belangrijk.’
Zondag 19 november neemt dominee Hans Günther afscheid van de Maarten Luther Gemeente.
december:
Advent – tijd van verwachting. Pater Jozef Essing o.p. zegt er in het parochieblad van de St. Dominicus parochie te Utrecht onder meer het volgende over: ‘Als niemand meer iets van jou verwacht, ben je bij leven eigenlijk al begraven. Als je niet meer kunt hopen, dat het morgen beter zal gaan dan vandaag, ben je van binnen levend al dood. Als mensen merken dat niemand meer iets van hen verwacht, zakken zij weg. Verlangen (letterlijk je langer maken) verder reiken dan het punt waar je nu bent, is de motor van het leven….. Advent en kersttijd laten ons denken over leven met verwachting. Dat betekent vaak: loslaten van onze eigen ideeën over hoe het zal en moet gaan, en oppakken van de kansen die ter plekke worden geboden. Ook wij kunnen een teken van hoop worden voor de mensen om ons heen die de moed dreigen te verliezen. Als het lijkt dat niemand hen de moeite van het aanzien waard vindt, kunnen wij degenen zijn die in woord en daad voor hen dat beeld bijstellen.’
Over de liefde preekte Huub Oosterhuis ooit: ‘Ik versta onder liefde: die duizenden nuances van vriendelijkheid en vriendschap, van tact en geduld, van bedachtzame eerbied en mededogen, van lange trouw en spontaniteit, van hoofsheid en hartstocht, van goede wil en ontroering, waarmee mensen elkaar bejegenen. Ik versta onder liefde de denkkracht en de intuïtiekracht, de wijsheid en de wetenschap, en alle fantasie en volharding en optimisme, waarmee de aarde wordt opgebouwd, steeds opnieuw tegen alle afbraak in. Alles wat ten goede is, alles wat bijdraagt tot iets meer recht en vrede voor iets meer mensen, noem ik liefde.’
Tijdens een geloofsgesprek kwam deze stelling op tafel: Slechts 17% van de Nederlanders vindt geloof belangrijk in het leven. Hiermee zijn wij het meest geseculariseerde land in Europa. Waar of niet waar? In Nederland gelooft 52% van de bevolking in God. Niet waar dus. Er volgde een goed gesprek Op 10 december was er een Orgel Plus concert met o.a. de rhapsodie voor orgel en saxofoon van Paul Creston.
Jaaroverzicht 2007
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2007
januari:
Presentatie van een nieuwe website www.reliflex.nl, door het Dominicaans Studiecentrum voor Theologie en Samenleving (DSTS) en Zinweb. Op de website wil men de religiositeit van mensen en de veranderingen daarin centraal stellen: ‘Dominicanen hebben maar al te vaak onwrikbare standpunten geformuleerd. Geleidelijk aan hebben ze echter geleerd dat het beter is om in de stroom van de tijd en de dialoog met anderen telkens naar steekhoudende standpunten te zoeken. Ze moeten daarbij voor ogen houden dat hun religiositeit, in kritische confrontatie met kerk en wereld, een hele transformatie heeft doorgemaakt….. Met Edward Schillebeeckx kunnen we bovendien stellen dat Gods scheppende en bevrijdende aanwezigheid zich niet exclusief openbaart in één religie, maar in meerdere…… Een flexibele plek, kortom, om in te oefenen wat op dit moment religieuze waarheid kan betekenen. In de kerk en vooral daarbuiten. Ook en juist voor dominicaanse mensen en dominicaanse parochies.’
De Werkgroep MOV heeft over 2006 voor 8 doeleinden € 4888,98 ingezameld. Daarin het resultaat voor de actie van Solidaridad: € 513,30.
De Trefplek-avond van januari stond in het kader van Driekoningen: Zij volgden een ster. Vraag aan elkaar was: Welke ster(ren) volgen wij. Er kwamen vele ‘kleine’ sterren aan bod: vrienden, familieleden die veel hebben betekend. Maar ook ‘grote’ sterren als Nelson Mandela, Mahatma Gandhi, bisschop Romero. En ook stichtingen als Greenpeace en Amnesty International, die ons steeds wakker houden en attent op het onheil in onze wereld.’
februari:
Vastenactie 2007: Kennis opdoen en toepassen voor boeren in Vietnam: ‘Kennis over het verbeteren van de landbouw- en tuinbouwproductie. Kennis over verbetering van de visserij en de bosbouw. Kennis met name op het gebied van het verkopen van producten en inzicht in de potentiële afzetmarkt.’
In het bijbels leerhuis onder leiding van pater Niesen en Marieke Maes, komt in twee dagen het lijdensverhaal volgens Johannes aan bod. Het Johannesevangelie heeft heel eigen karakteristieken.
Uitleg van de betekenis van de Ramadan bij de iftar-maaltijd in de Catharinaschool door een imam: ‘Wat Ramadan bijzonder maakt onder alle maanden is, dat het naast de getuigenis, het gebed, de bedevaart en de armenbelasting één van de zuilen van de Islam is…. Naar het voorbeeld van de profeet Mohammed wordt in deze maand gedurende de dag gevast en worden veel vrijwillige nachtgebeden verricht…. Het vasten leert de mens zichzelf te bedwingen en kan ons eigenschappen aanleren zoals discipline, uithoudingsvermogen en vooral zelfbeheersing.’
In verband met het ouder worden van parochianen en het slechter ter been worden roept Evert Isken ons op om mee te werken aan een zogenaamde autopool om deze parochianen op zondag op te halen en weer thuis te brengen.
maart:
Afscheid van Simon Smit als lid van de financiële commissie, belast met het onderhoud van het kerkgebouw in de Rijnstraat, de pastorie in de Vechtstraat, Het Kruispunt, de huizen en de winkelpanden in de Rijnstaat. Voor al die taken was de heer Smit sinds 1980 verantwoordelijk. Na meer dan 26 jaar heeft hij afgelopen februari zijn functie neergelegd.
Je eigen geloof verdiepen in de ontmoeting met tochtgenoten: een jaar lang op reis in het land van geloven. Het betreft een cursus die wordt gegeven door Marcel Elsenaar van het dekenaat Amsterdam. Levenservaring van de cursisten en levenservaring van de traditie worden bij elkaar gebracht.
Wandelingen op Zorgvlied: ‘Pasen: verrijzen uit onze apathie, uit onze ‘t-zal-me-een-zorg-zijn-houding, uit onze welvaartsslaap, op weg naar samen delen, samen leven, samen zorgen. En luisteren naar hen die ons in wijsheid en liefde voorgingen. Die ons wegen naar gerechtigheid, vrede en heelheid toonden.’
april:
Opbrengst Vastenactie 2007 € 2550,-.
Henk Haverkort wandelt op het wad van Wieringen en overdenkt zijn zorg over het milieu. Hij citeert uit het Lied van de Aarde (Oosterhuis-Löwenthal): ‘Dat we blijven geloven in mensen, die langzaam maar zeker, bezeten van liefde, de aarde opdelven uit de onderste afgrond.’
Amnesty Internationale vraagt onze aandacht voor discriminatie in Nederland: ‘De aanpak van discriminatie in Nederland is versnipperd. Veel verschillende instanties werken eraan, maar ze werken langs elkaar heen. Amnesty International wil dat iedereen beseft dat discriminatie een hardnekkig en omvangrijk probleem is; wereldwijd, maar ook in Nederland. Het kan alleen worden uitgebannen als iedereen zich ertegen uitspreekt en zelf niet discrimineert.’
mei:
Een droom van pater Jozef Essing o.p.: ‘Ik droom van een kerk die mij niet zozeer beleert, maar veel meer leert om zelf om te gaan met het oude verhaal en te ontdekken hoe het speelt in mijn eigen leven. Een kerk die mij leert daaraan woorden te geven, zodat ik niet sprakeloos ben in deze tijd van mondige mensen.’
Pater Niesen meldt zich afwezig om in Huissen deel te nemen aan ‘n paar dagen Buitengewoon Concilie’ van de dominicanen, een tussentijdse evaluatie. Pater Niesen zal daaraan deelnemen van 3 tot en met 5 juni.
Uit Wandelingen op Zorgvlied: ‘Pinksteren is een moment waarop we zouden kunnen beseffen dat we elkaar niet altijd verstaan. Dat we vastzitten in verstarde beelden en opvattingen. Dat we niet altijd de juiste woorden vinden om onze gedachten aan anderen duidelijk te maken. En dat we de woorden en beelden van anderen niet altijd juist interpreteren, maar er onze eigen draai aan geven.’
Op 9 juni zal Jan van Duijnhoven o.p. tot priester worden gewijd in de St. Antoniuskerk te Utrecht.
juni:
Een nieuwe website: www.geloofskwesties.nl. De website richt zich op mensen die geïnteresseerd zijn in het geloof, maar niet per sé een kerkelijke achtergrond hebben. De site is ingericht als een on line zelfstudie. Bezoekers kunnen vrijblijvend de cursus volgen. Aankondiging van de vakantie van pater Niesen en andere dragende krachten in onze geloofsgemeenschap. Met goede afspraken houden we de “tent van samenkomst’ open en draaiende.
In de rubriek Onder Woorden wordt aandacht gegeven aan het boek Adrianus Kardinaal Simonis; een hart om te denken, van Hans Bouma. Voor het eerst spreekt kardinaal Simonis vrijuit over zaken die hem als bisschop of gelovige aan het hart gaan; zijn roeping, de twijfels, drijfveren en zaken die ertoe doen. Via overwegingen en anekdotes krijgt de lezer zicht op wat Simonis de afgelopen 50 jaar heeft beziggehouden.
juli/augustus:
‘Op zaterdag 6 oktober vieren we in Nederland 800 jaar dominicaanse beweging. De besturen van de dominicaanse geledingen in Nederland nodigen alle dominicaans betrokkenen uit om bij deze herdenking aanwezig te zijn, die vorm krijgt in een studie- en feestdag. Catharina van Siena staat op deze studiedag centraal. Zij is als leek en als vrouw, als mystica en als activiste, gericht op contemplatie en actieve betrokkenheid, de verpersoonlijking van de dominicaanse beweging. U bent van harte welkom.’
Aankondiging van de Vredesweek: Vechten voor vrede: ‘Veertig jaar vechten voor vrede, veertig stenen in de woestijn, ellende, honger, dorst, de gevolgen. Kiest de mens voor hebben of zijn? – Kiezen voor vrede, tegen het onrecht, dichtbij en ver weg. Dan vindt de mus en de zwaluw een woning, is veiligheid een bekroning. – Veertig jaar vechten voor vrede tegen de verdrukking in. Vertrouwen, hoop op de toekomst: eeuwig leven. Gods licht is bij ons en liefde overwint.’
september:
Op 25 Juli overleed op 77-jarige leeftijd Leo Drieman. Ons onmisbare manusje van alles die jarenlang op de pastorie aanwezig was en de boel regelde en in de gaten hield. Een groot verlies voor zijn gezin en onze parochie. Jos Rondeel gedenkt hem.
Impressie van een bijbelse beeldentuin door Trees Drijver en José Verjans. Deze tuin ligt achter de Johannes de Doperkerk in Hoofddorp: ‘De meeste beelden in deze mooi aangelegde tuin zijn gemaakt door kunstenaar Karel Gomes (ook de maker van het beeld van Gandhi op de Churchilllaan). Ze zijn geplaatst in een passende omgeving. Zo staat Eva bij de appelboom, zit Suzanna aan de rand van het water en zien we Job op de mestvaalt. De begroeiing van de tuin kent talloze verwijzingen naar de Bijbel. Zo zijn er de vijgenboom, de wijnstok, de eik, de mierikswortel, de ceder van Libanon, een judasboom en nog vele andere gewassen met symbolische betekenis.’
Onder Woorden bespreekt de brochure Kerk en Ambt, een typisch dominicaanse visie op de toekomst van kerkelijke ambtsdragers: ‘De dominicanen maken zich zorgen over de toekomst van de kerk in Nederland. Ze signaleren dat er een kloof is gegroeid tussen basis en kerkleiding, met name omdat beiden verschillend aankijken tegen het gewijde ambt en de eucharistie. Door het groeiende priestertekort kan op steeds minder plaatsen in ons land de eucharistie worden gevierd. De kerkleiding vindt over het algemeen dat gelovigen dan maar naar een andere kerk moeten gaan waar wel een priester beschikbaar is om eucharistie te vieren….. De dominicanen baseren zich in hun brochure op een kerkbeeld, waarin de kerk allereerst het ‘Volk Gods onderweg’ is, zoals het Tweede Vaticaans Concilie stelde. In die visie, die teruggaat op de oorsprong van de kerk, is de kerkelijke hiërarchie dienstbaar aan de gemeenschap van gelovigen…. De dominicanen pleiten ervoor dat parochies uit hun eigen midden hun voorgangers kiezen die dan – hopelijk – door de bisschop door handoplegging kunnen worden bevestigd.’
oktober:
De laatste viering met de Samenstroom-gemeente in de Maarten Lutherkerk is een feit. 150 Aanwezigen waaronder veel parochianen die voor de laatste keer in deze samenstelling bij elkaar waren. Dit alles vanwege het tot stand komen van de Protestante Kerk Nederland. Met een dankwoord van voorzitter Willeke Zielhuis: ‘Het is de bedoeling dat onze wijkgemeente zich gaat samenvoegen met die van de Oranjekerkgemeente in De Pijp. We hebben met pijn in ons hart moeten besluiten tot deze samenvoeging, maar helaas was er geen andere mogelijkheid. U allen hartelijk dank voor de fijne jaren.’
Rob de Groot schreef zijn Wandelingen op Zorgvlied voor de Samenstroomgemeente: ‘Hoe zit het met het afscheid nemen van je kerk, je gemeente die zoveel jaren een markante plek in je woonbuurt is geweest? Voor velen zal het wrang zijn, omdat de oorzaak voortkomt uit een overmachtssituatie; niemand wilde het eigenlijk. Maar je raakt elkaar misschien wel kwijt. Dit afscheid is hard. Vraag is of er al ergens weer geboorte daagt. Of je je weer kunt verheugen en inzetten. Of je weer liefde en warmte kunt ontmoeten bij andere gemeenteleden. Ik hoop het. Ik wens iedereen veel sterkte toe.’
Op de eerste Trefplek-avond van het seizoen (in oktober) hebben de deelnemers gesproken over de brochure Kerk en Ambt. Er wordt een uitspraak van pater Jill. Klappe aangehaald die zegt dat het juiste woord voor kerk is: Gods volk: ‘Die kerk bestaat uit leken, van wie sommigen bepaalde taken uitvoeren: voorganger, profeet, herder, diaken, enz. Deze mensen houden daarmee niet op leek te zijn, want dan zouden zij door hun ambt tegenover, ja zelfs buiten de kerk komen te staan. Liever zegge men: een kerk van leken heeft vele taken en die kunnen aan bepaalde groepen woorden toevertrouwd, die zich voor die taken hebben bekwaamd.’
november:
In de bergen van noordwest-Guatemala bevindt zich de grootste goed- en zilvermijn van het land: de Marlin mijn. De Canadese eigenaar incasseert het grootste deel van de miljoenenwinst. De Mayabevolking ziet hier nagenoeg niets van terug, maar wordt wel geconfronteerd met de negatieve gevolgen van de mijn, vooral op het gebied van het milieu. Solidaridad stelt de mijn centraal in haar mijnbouwcampagne.
Op 9 december is er een muziekmiddag in onze kerk die in het teken staat van de Advent. Ten gehore worden gebracht werken van Bach, van Eijk en S. Scheidt. Er is samenzang met nieuwe liederen voor de kerstviering.
De Trefplek-vond in november ging over vroeger en nu en de verbanden daartussen. En de actualiteit van sommige zaken uit de jaren zeventig.
Bericht van het overlijden van Anneke Aerts, die veel heeft gedaan voor de kerken in Banja Luka in Bosnië. Zo heeft zij geregeld dat het interieur van onze Thomaskerk die kant is opgegaan. Zij is bij een noodlottig ongeval in Bosnië om het leven gekomen.
december:
Verslag van de bespreking met 25 parochianen over de brochure Kerk en Ambt. Samen meedenken over de nabije toekomst van het nieuwe voorgangerschap in de kerk. Een van de deelnemers zei er dit over: ‘Eucharistie kan, mag en zal zich blijven aandienen, daar waar mensen Het Verhaal ter sprake brengen, bereid zijn om Jezus te volgen en samen onderweg te gaan, elkaar te troosten en te bemoedigen en zo ‘brekend en delend’ elkaar tot zegen zijn. En dan zal er altijd wel iemand zijn waar we Ja, Jij! tegen zeggen en die zich zodoende geroepen voelt om ons daarin voor te gaan.’
Oproep om ruimhartig bij te dragen aan de P.C.I.-collecte.
Jaaroverzicht 2008
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2008
januari:
Gelezen uit het boek Numeri aan het begin van het nieuwe jaar: ‘De zegen uit het boek Numeri heeft: priesterzegen…. Opmerkelijk is: het was geen voorrecht het volk te zegenen, het was een opdracht. En ook: het is geen zegen van de priesters, maar van God zelf. Niet de priesters hebben de zegen bedacht, het is God zelf die met deze woorden van priesters zijn zegen wil toezeggen aan zijn volk. Er staat: Zo zal Ik hen, mijn volk, zegenen, wánneer de priesters zo mijn naam over de Israëlieten uitspreken…… De Heer zegent u, de Heer behoedt u. Geen mogelijkheid, maar een zekerheid.
Uitnodiging aan vrijwilligers en belangstellenden voor een feestelijke parochiemiddag op zondag 27 januari. Het wordt een middag met voor ieder wat wils. Een middag met een feestelijk karakter.
Aankondiging Kerkbalans ende Memisa-collecte ter ondersteuning van een verpleegkundigenschool en een opleidingscentrum voor artsen in Tanzania.
De Trefplek-avond in januari ging over het boek van Klaas Hendrikse: Geloven in een God die niet bestaat.
februari:
Henk Haverkort houdt in een verslag van ons parochiefeest De lofzang gaande: ‘We vierden het patroonsfeest van Thomas van Aquino. We werden weer herinnerd aan de typische dominicaanse spiritualiteit die Thomas predikte. En die ons aanmoedigt te blijven zoeken naar de waarheid die is te vinden in het Grote Verhaal van de Bijbel. Daar hebben we niet alleen elkaar, maar ook een inspirerende voorganger bij nodig. En die hebben we inmiddels al 25 jaar in ons midden. Pater Dolf Niesen o.p. legt ons al die jaren op eigentijdse wijze de Schrift uit. Daarvoor brachten we hem die zondag terecht hulde.’
Anne Stael legt de bedoelingen uit van het nieuwe project van de Thomasparochie: het Plein van Siena: ‘Het Plein van Siena zal zich vestigen aan de Rijnstraat 109. Wij zullen daar een nieuwe plek creëren met een open deur, een lage drempel, met mooie spullen om te verkopen, een gastvrije tafel en cursussen over vragen die te maken hebben met geloof en zingeving.’
Aangeboden worden pastorale aanwezigheid, cursussen, gespreksgroepen, filmvertoning op het gebied van geloven en levensbeschouwing; via de winkel producten als boeken, iconen, religieuze artikelen, kaarsen. En verder wisselende kleine exposities. Omdat er nog veel te doen is aan de realisatie van dit project zal de winkel/cursusruimte in september opengaan.
De Vastenactie: Hulp voor de bevolking in Brazilië die lijdt onder de aanleg van enorme soja-plantages. Voor de aanleg van die plantages worden grote delen van het Amazone woud gekapt. De ontbossing heeft grote gevolgen voor flora en fauna. En ook voor het leef- en werkgebied van de oorspronkelijke bewoners van het woud. Boeren met kleine stukjes grond komen in de verdrukking.
maart:
De Vastenactie wordt afgesloten met een lied van de Braziliaanse landarbeider Miquel: ‘Als het land niet gemaakt is door mensen, als het het werk van God is, zoals de lucht, hoe kan iemand het zich dan toe-eigenen, dit goed dat er voor allen is die moeten eten? Laat men het land dan niet afrasteren en afnemen van de gezinnen die ervan moeten leven…. Maar nu is het nodig te zeggen: de grond is van degene die het bewerkt.’
Amnesty International vraagt in het kader van de Internationale Vrouwendag (8 maart) aandacht voor Iraanse en Braziliaanse vrouwen in onderdrukking; achterstelling, mishandeling, verkrachting.
Op de Trefplek-avond in april zal worden gesproken over de vele verschillende namen van God: Adonai, Heer, Eeuwige, de Ene, Ik ben die ik ben, enz. Dat doen we met deskundige begeleiding van ds. Henk Lensink. ‘Dit alles onder het genot van koffie, thee en frisdrank.’
april:
Bij Witte Donderdag enkele gedachten van Timothy Radcliffe o.p., opgetekend in zijn boek: Waar draait het om, als je christen bent?: ‘Meer dan ooit zijn mensen in onze tijd op zoek naar zin en betekenis. Wij zijn zoekers onderweg, met meer vragen dan antwoorden. Wie zijn we, waar komen we vandaan, waarom doen we alles, waar gaan we heen?…. Het christendom biedt geen wegenkaart, alleen een verhaal. De kern van dat verhaal ligt in deze drie dagen (WD, GV en Pasen), die ons meenemen van het laatste avondmaal naar paasmorgen…… Wat Jezus toen heeft gedaan, dat heeft hij ons gegeven om zelf ook te doen. Om hem te gedenken. Die herinnering maakt ons tot hoopvolle mensen. Zijn gebaar van die avond opent voor ons de ruimte van hoop…. Iedere keer dat wij het avondmaal vieren, beelden wij uit dat het leven en diepste delen is..’
Week van de Nederlandse Missionaris: spiritualiteit in het missiewerk: Spiritualiteit is een belangrijk element in het werk van missionaire werkers. Meer dan puur ontwikkelingswerk leeft het van de geestkracht die te vinden is en zichtbaar wordt in de ontmoeting, de omhelzing en het contact van mens tot mens, van arm en rijk, van noord en zuid. Het is dezelfde kracht ie tijdens Pinksteen centraal staat.’
Op 26 april wordt een concert gehouden in onze kerk door Kopera, een koperensemble van professionals en amateurs: werken van o.a. Gabrieli, Gounod, Verdi en Gershwin. Opbrengst Vastenactie is € 2417,05.
mei:
Bericht van het Plein van Siena i.o.: ‘Het Plein van Siena heeft als motto de dominicaanse uitspraak: Contemplari et contemplata aliis tradere (Overwegen en het overwogene doorgeven aan anderen). Of zoals Thomas van Aquino het ooit zei: “Zoals het beter is te verlichten dan alleen zelf licht te hebben, zo is het ook groter de beschouwende dingen aan anderen door te geven dan alléén te beschouwen.” Men hoopt dat het Plein in november kan starten.’
Ds. Andreas Wöhle is geïnstalleerd als nieuwe dominee van de Maarten Luther-gemeente.
Het motto van de Olympische spelen, Citius, Altius, Fortius, blijkt een dominicaanse oorsprong te hebben, bedacht door Henri Didon o.p. (1840-1900) Hij was de vriend van Pierre De Coubertin, de grondlegger van de Olympische Spelen.
In de Wandeling herdenkt Rob de Groot de doden: ‘Een mooie ondertitel van de naam van een begraafplaats zou kunnen zijn: “Een plek om op te staan”. Het zou kunnen verwijzen naar de jongste dag, als je daar in gelooft. Maar het kan ook verwijzen naar een plek, waar je bij jezelf kunt komen en uit je kleine of grote ellende kunt herrijzen. Een plek om op te staan, je bij je lurven te pakken en je weer re melden bij de levenden. Het waaien van de Geest.’
In Onder Woorden aandacht voor het boek ‘En god viel uit de hemel’; levensverhalen van een generatie (ex)dominicanen: ‘Was er in de jaren vijftig nog een gestage toestroom van jonge mannen en vrouwen die kozen voor een religieuze orde en het priesterschap, tien jaar later was er sprake van een ware exodus. Massaal verlieten religieuzen ambt en klooster en soms keerden ze ook het geloof de rug toe. Colet van der Ven interviewde vijf dominicanen en tien ex-dominicanen over de achtergrond van hun keuze.’
juni:
De Raad van Kerken viert haar 40-jarige jubileum met een jubileumkrant. Het wordt gevierd op 21 juni in de Jacobikerk te Utrecht. Iedereen is hartelijk welkom.
De Stichting Mens en Samenleving biedt in het najaar van 14 tot 20 september en herfstweek aan voor mensen die iets meer diepgang zoeken tijdens hun vakantie en even op adem willen komen. De ander en jezelf ontmoeten zullen daarin centraal staan. Men is vrij om het programma geheel of gedeeltelijk te volgen.
Komisch verhaal van een joods jongetje dat met zijn roomse vriendje naar de H.Mis gaat: ‘Ongelooflijk fader, wat een saak. Ik kom binne. Uitverkocht huis. Geen plekkie meer open. Vooraan een toneel met dreswaar met een kaars erop. Achterin een groot koor met orkest…… Toen die goosers de sente bij mekaar hadde, was de voorstelling afgelope. En toen had die ome sijn petje weer en is ermee weggelope. Maar wij krege onse cente niet meer terug, fader.’
juli/augustus:
Bij gebrek aan opvolging moeten de dominicanen de Rotterdamse parochie Blijdorp teruggeven aan het bisdom: ‘Sinds de stichting van de parochie in 1939 waren er altijd dominicanen actief in het pastoraat…. In de regio Rotterdam zijn nog twee dominicanse parochies: die van Schiedam en Het Steiger… De verwachting is dat door de vergrijzing van zowel kerkvolk als dominicanen in de toekomst meer parochies zullen ophouden dominicaans te zijn.’
Rob de Groot geeft in zijn Wandelingen op Zorgvlied een prominente plaats aan Jan van Kilsdonk. En ook Henk Haverkort gedenkt hem: ‘In de roerige jaren zestig was ik geïnteresseerd en betrokken bij de kerkelijke ontwikkelingen van na het concilie….. Het vele pastorale veldwerk dat uit deze hectische ontwikkelingen voortkwam, was in onze stad in de gezegende handen van o.a. pater van Kilsdonk. Vooral jonge mensen die hun kerkelijke verleden aan het ontgroeien waren, kwamen in geestelijke nood te verkeren. Op die kritieke momenten vonden zij “de Kils” op hun pad. Zij konden op zijn zeer persoonlijke pastorale aandacht rekenen. Deze bijzondere priester is op 1 juli op 91-jarige leeftijd overleden.’
Een monumentaal boek: Gods predikers; genieten van loyale oppositie van binnenuit: ‘Een monument, een titanenwerk, een pracht boek. De complimenten voor Gods predikers waren niet van de lucht. Het boek is geschreven door prof. Marit Monteiro en beschrijft de geschiedenis van de dominicanen in Nederland tussen 1795 en 2000. Niet als een opsomming van gebeurtenissen in de tijd, maar als een verhaal van een groep mannen die zich lange tijd bijna uitverkoren voelden, als geleerde hoeders van het geloof, maar die in de naoorlogse jaren een bijzondere ontwikkeling doormaakten.
september:
Naar aanleiding van de gedenkdag van St. Dominicus preekt pater Niesen op zondag 10 augustus over de stilte: ’ Stilte is van levensbelang. Hoe kunnen wij iets waarmaken van de stilte? Hoe maken wij van onze kerk een ruimte waarin wij elkaar hartelijk ontmoeten en met elkaar vieren, en tegelijk toch een ruimte, waarin wij stilte kunnen vinden om te kunnen bidden? Ook voor ons is stilte van levensbelang. Niet in de storm, niet in de aardbeving, niet in het vuur, maar in het zwijgen van de stilte, daarin kwam het woord van de levende God.’
Wandelingen op Zorgvlied gaat ook over de stilte en verwijst naar de drie uur durende documentaire Into great silence, dat de kijker kennis laat maken met het leven in diepe stilte in het karthuizerklooster in La Grande Chartreuse in Frankrijk. Een ongekende ervaring.
Op 8 augustus is pater Nico Steenstra o.p. toch nog plotseling overleden. Hij was al enige jaren ziek: ‘Nico Steenstra was van 1969 tot 1975 pastor in de Thomasparochie. Velen van ons zullen zich hem herinneren: pater Nico met pruik. Want hij vond dat hij wel erg vroeg kaal werd en dat dat hem zo ouwelijk maakte. Maar hij maakte er ook weer geen heikel punt van. Nico’s lijfspreuk was: “Het lijden in deze tijd weegt niet op tegen de toekomstige heerlijkheid.” Nico was vooral een man van mensen; open, graag gezien, met een ruime belangstelling. En hij genoot van de respons van zijn parochianen. Die had hij ook nodig om geïnspireerd te blijven. Pater Ben Vocking o.p. sprak bij zijn uitvaart: ‘Na vele jaren namen mensen nog met hem contact op, dankbaar voor wat hij voor hen had betekend.’
oktober:
Uitleg joodse feesten onder de titel: Grote ontzagwekkende dagen: ‘Ook de Joden vieren één keer per jaar Nieuwjaar en wel aan het begin van de herfst, op het moment waarop de natuur lijkt te sterven. Enigszins tegendraads. Maar tegelijkertijd is het typerend voor een volk en een godsdienst die de hoop als fundament hebben: juist wanneer de natuur sterft, wordt de hoop op nieuw leven gewekt. Op het Joodse Nieuwjaar volgen tien dagen van inkeer, waarop men bijeenkomst om God vergeving te vragen voor zijn zonden. Deze grote, ontzagwekkende dagen worden afgesloten door het feest van Grote Verzoendag. Daarna is het oude jaar voorbij en het nieuwe begonnen.’
Trefplek-avond in oktober gaat over vergeving: ‘Wat is dat? Hoever gaat dat? Is vergeving altijd mogelijk? Wat zegt ons geloof over vergeving? Wat zijn onze eigen ervaringen hiermee? Uit de inleiding van de avond: ‘Vergeving is erkennen en verkondigen dat je gelooft dat de mens meer is dan zijn schuld en dat er na de schuld die onherroepelijk is, toch nog een nieuwe start gemaakt kan worden.’
november:
Wisseling van de wacht bij het parochiebestuur. De bestuurstermijn van parochiebestuurders Lenie Blom en Jos Rondeel is afgelopen. Zij krijgen eervol ontslag. Benoemd als nieuwe leden worden Mariëtte Blom en Loek de Kruif. En herbenoemd voor nog eens vier jaar zijn Mechtild Maes en Ronald Pellemans, deze laatste als vice-voorzitter van het bestuur.
Jan Brugman en Magda Haverkort hebben de stoelen op het secretariaat vakkundig van nieuwe bekleding voorzien. Ze staan stralend rood en fonkelend nieuw bij.
Onderwerp van de Trefplek-avond in november is: spiritualiteit: ‘Spiritualiteit heeft te maken met de ervaringskant van het geloof en met de manier waarop mensen hun visies met betrekking tot God en hun religieuze overtuigingen vorm proberen te geven. Aldus André Zegveld in zin boek Een plaats om te wonen.’
Henk Haverkort over Samen spelen, samen leven: ‘Die spreuk staat op het kindermonument bij de speeltuin aan de Gaaspstraat. Het herinnert ons aan het wegvoeren van 13000 joodse buurtgenoten in de Tweede Wereld Oorlog…. Bij de jaarlijkse herdenking van dit gruwelijke feit op 3 november speelt groep 8 van de Catharinaschool een belangrijke rol. Zij onderhouden het monument en verzorgen de plechtigheid.’
december:
Ambro Bakker over de os en de ezel en hoe we vanuit het Hebreeuws aan het woord schorriemorrie zijn gekomen: ‘Wist u dat het Hebreeuwse woord voor “ossen” sjoriem is? U begrijpt het al: Amsterdammers hebben dit sjoriem verbasterd tot schorum. Het Hebreeuwse woord voor ezels is “chamoriem”. De uitdrukking “sjoriemwechamoriem” werd later weer door Amsterdammers verbasterd tot schorriemorrie.’
Enkele kerstgedachten in proza en poëzie. Marinus van den Berg: ‘Geen enkele kerst is hetzelfde al kunnen ze op elkaar lijken. Elk aar is hetzelfde kerstverhaal anders, want jij bent anders. Je merkt dat niet altijd op, maar ineens kan je duidelijk worden dat het nooit meer hetzelfde zal zijn… Elk jaar is het kerstverhaal anders, maar wat blijft is het lied van de hoop.
Jaaroverzicht 2009
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2009
januari:
De vice- voorzitter van het parochiebestuur legt uit dat pater Niesen, die nu 75 is, toestemming van bisschop Punt heeft gekregen om zijn functie voorlopig te verlengen: ‘ Graag ben ik bereid zijn aanstelling tijdelijk te verlengen. Graag wissel ik met u dan rond de zomer an gedachten over het vervolg.’ We hopen hem nog lang in ons midden te hebben, maar de bisschop heeft het laatste woord. Aldus vice-voorzitter Ronald Pellemans.
Memisa vraagt onze bijdrage voor de opleiding van verpleegkundigen en gezondheidswerkers in Goase, Ghana.
De penningmeester constateert een teruggang in de opbrengsten van zo’n 10%. Het ontstane tekort over 2008 kon worden opgevangen met de huuropbrengsten van winkelruimten en woningen.
Drie zusters dominicanessen in de Verenigde Staten van Amerika zijn weer vrij. Zij voerden in 2002 actie tegen kernwapens door met hamers een silo kapot te slaan, waarin zich een kernraket bevond. In een open brief bedanken zij alle medestanders en verklaren ze nog steeds toegewijd te zijn aan de vrede
februari:
Met de Vastenactie richten we ons op een project in Kenia: Vaste grond onder de voeten; voor studiebeurzen voor kansarme jongeren in het bisdom Lodwar. Daarnaast wil het project door sociale sponsoring ook blinden en slechtzienden de kans bieden om naar school te gaan.
Informatie over een hongerdoek dat in het kader van de vastentijd in onze kerk zal worden opgehangen: ‘Het bevat allerlei symbolische voorstellingen in vier segmenten gegroepeerd, die onderling verband hebben. Alles cirkelt rond gedachten over het verbond van God met de mensen, de Thora, de zorg en verantwoordelijkheid van de mens voor wereld en schepping, het verval van het milieu en onze hoop op nieuwe toekomst voor de levende Heer. Aldus pater Niesen.
Voor diverse goede dolen heeft de werkgroep MOV € 4.240,79 ontvangen.
Op 8 februari stierf onze parochiane Bep Bijvank, een van de drijvende krachten van het Katholiek Vrouwengilde Amsterdam en zeer gewaardeerde gesprekspartner op de Trefplek-avonden. Rob de Groot herdenkt haar in zijn Wandelingen op Zorgvlied met haar levensmotto: Als liefde niet onze drijfveer is, dan is het leven zinloos: ‘Onze lieve, goede Bep Bijvank had moeite met het woord God. We hebben er op Trefplek-avonden vaak over gesproken, als God rond het onderwerp weer in beeld werd gebracht. De Trefplek-avonden vond zij een ideale vorm van kerk-zijn. Het ging haar om mensen met elkaar, nadenkend over het leven, over wat mensen elkaar aandoen, over de lieve vrede.’
maart:
De eerste coördinator van Plein van Siena stelt zich voor: ’Tineke Kornaat, HBO-theoloog en pastoraal/levensbeschouwelijk werker. Maandag 2 maart ben ik enthousiast aan het werk gegaan om de plannen van de stichting Plein van Siena verder uit te werken en te ontwikkelen. Op niet al te lange termijn hoop ik dat het nieuwe dominicaanse spiritueel centrum gestalte zal krijgen in het mooie pand aan de Rijnstraat 109.’
Aankondiging parochiefeest op zondag 19 april vanwege het feit dat de parochie 10 jaar geleden introk in de Maranathakerk.
april:
Geplukt van de website van de dominicanen: studentenpastor Theo Koster o.p. over Darwin of God, een vals dilemma: ‘Wil ik weten hoe levensvormen in elkaar zitten, dan ben ik bij wetenschappers aan het goede adres. Wil ik weten wat de zin, betekenis en waarde van het leven is, dan wend ik mij tot mensen die van het leven houden en ervan genieten….. De natuur als zodanig zegt niets over de bedoelingen van God. Het scheppingsverhaal vertelt over de betrokkenheid van God op ieder van ons: het is een liefdesverhaal, dat als zodanig gelezen moet worden. Dit is de betekenis van de Bijbel “letterlijk” nemen: het verhaal lezen als verhaal. Darwinwijst daar terecht op.’
Opbrengst Vastenactie 2009: € 2485,42. Weer een mooi resultaat.
Onze nieuwe organiste Una Cintina zoekt een kamer in Amsterdam. Wie zou haar kunnen helpen of en tip geven?
mei:
Verslag parochiefeest van 19 april onder de titel: Wat vliegt de tijd!: ‘We herdachten het feit dat we 10 jaar geleden vanaf onze kerk in de Rijnstraat in processie naar de Maranathakerk trokken. Die ochtend kwamen we met velen samen om dit feit ook liturgisch te vieren….. Tot ieders verrassing meldde zich hoog bezoek in de persoon van een soldate van het Leger des Heils. Zij bleek goed op de hoogte met het wel en wee van de parochie. In een hoogst komische toespraak wist zij ons aan het schateren te brengen. Na enige tijd kwam zij terug als deftige dame uit de provincie. En ook nu weer kreeg zij ons aan het lachen door ons bestaan kritisch te beschouwen. Chapeau voor actrice Riet Karsenbarg…. Op de wijze van ‘Uit vuur en ijzer’ zongen wij op tekst van Jan Brugman (eerste couplet): Op deze dag gedenken wij – tien jaren zijn al weer voorbij. – Dit feest maakt ons niet zorgenvrij! De vraag is: Hoe nu verder? Verdwijnt een bekend gezicht, te weinig wordt een gat gedicht. De taak die straks voor ons ligt: ‘Wat doen wij zonder herder.’
Coördinator van het Plein van Siena, Tineke Cornaat vraagt sterke mannen om wat te klussen, o.a. het overbrengen van een kast en stoelen uit de kerk naar de Rijnstraat.
juni:
Over ontmoetingen van culturen: Joden, christenen en moslims: ‘Onze huidige samenleving vraagt dat we elkaar beter leren kennen om met elkaar te kunnen leven. Religies en culturen zijn verschillend. Daarom is onderling respect vereist. Maar we kunnen leren van het gedachtegoed, dat ieder van ons heeft over eerbied voor het leven en voor de Allerhoogste, God’
Dominee Andreas Wöhle van de M.L.Kerk kijkt dankbaar terug op onze gezamenlijke Pinksterviering en hoopt op verdere samenwerking met de Thomas.
Wandelingen op Zorgvlied: ‘U kent ongetwijfeld de discussie over het glas halfvol of half leeg…. Een halfvol glas verkeert in een situatie, waarin het nog moet worden bijgevuld tot het helemaal vol is. Een halfleeg glas is in de situatie om helemaal te worden leeggedronken. Symbolisch gezien betekent een halfvol glas: vullen, zaaien, investeren, actie ondernemen, optimistisch zijn. Een halfleeg glas ligt dan meer in de lijn van leegmaken, consumeren, oogsten en soms pessimisme, als we ontevreden zijn, omdat we nog maar een half glas hebben….. Als u straks in de mooie avondzon een glaasje wijn drinkt en u zit op de helft, bedenk dan wat u straks gaat doen, als u weer thuis komt en uw gewone leven weer oppakt: halfvol of half leeg.’
juli/augustus:
De MIVA-collecte staat in het teken van drie krachtige vrouwen, zuster Ezeh en zuster Gladys Gbappy in Sierra Leone en zuster Esther Omam in Kameroen. Zij hebben één missie: andere vrouwen helpen. Zij doen dat op hun eigen manier door hen te helpen met concrete middelen als auto, motor of computer.
In Onder Woorden bespreking van het boek Kruip eens in mijn oortje, van Hans Schmidt. De verhalen zijn bijzonder geschikt als uitgangspunt voor filosoferen met kinderen. Ze zijn een aanzet voor leuke gesprekken aan tafel, ‘s avonds in de familiekring, in de klas, in de jeugdbeweging. Ze vertellen over ziek zijn, doodgaan, beroemd willen worden, groter willen zijn dan je bent.’
Ook in de vakantietijd gaat de Inloopochtend gewoon door; iedere donderdagochtend. En nog steeds is iedere vierde zondag van de maand na afloop van de viering zuivere koffie, thee en chocolade te koop van Max Havelaar.
september:
Vredesweek van 19-27 september: Thema is Naar een nieuw klimaat van vrede: ‘Wat is onze verantwoordelijkheid in het creëren van een maatschappelijk klimaat van vrede? Denken we dan alleen aan het indraaien van spaarlampen om het milieu te sparen en zo letterlijk de opwarming van het klimaat tegen te gaan? Of denken we ook aan vrede en veiligheid in onze eigen omgeving of verderop?….. IKV/Pax Christi kan door advies of geld aan een lokale organisatie ter plekke soms net die steun geven om zijn nieuwe klimaat te scheppen. Zo werken we aan vrede tussen Albanesen en Kosovaren, Bosniërs en Serviërs, Israëliërs en Palestijnen, Pakistanen en Indiërs.’
Op 12 oktober start het nieuwe seizoen van Trefplek; deelnemers dragen zelf onderwerpen aan.
Op 19 september hebben Magda en Henk Haverkort-Hiel in een dankviering van woord en gebed in onze kerk hun gouden huwelijksjubileum gevierd
oktober:
November is de maand van de spiritualiteit, initiatief van de KRO, uitgeverij Ten Have en dagblad Trouw. De maand heeft als doelstelling om toegankelijk te zijn voor iedereen met interesse in spiritualiteit in de breedste zin van het woord, ongeacht leeftijd, sekse of religieuze achtergrond.
De Missie-Zendingskalender bevat inspirerende tekeningen van de Indiase kunstenaar Iyoti Sahi. Met zijn schilderkunst laat Iyoti Sahi zien hoe christendom en India zich tot elkaar verhouden.
De Aquinocantorij viert haar 30-jarig bestaan. Al die jaren begeleid door To van Waveren die hiervoor het Erediploma van de sint Gregorius- vereniging ontvangt.
Informatie over de maand van de Spiritualiteit van 1 tot 30 november. – Uitnodiging tot een geloofsgesprek over ‘Wortelschieten’ (Huub Oosterhuis; De bomen hebben wortels, de bomen mogen stevig staan, maar mensen moeten verder gaan.).
november:
Een artikel over Chanoeka, feest van het licht, van 12 t/m 19 december: ‘De Syrische koning Antiochus IV trachtte de eenheid van de volkeren, waaronder Palestina te versterken door in de tempel van Jeruzalem een beeld van de god Zeus te plaatsen. Daarop brak een opstand uit onder leiding van Juda, de Makkabeeër die succesvol verliep; de Tempel werd gereinigd van afgoderij en opnieuw ingewijd. Wat begon als een viering en herdenking van deze overwinning ontwikkelde zich later tot een feest van licht. Met het negende kaarsje van de Chanoeka worden de acht andere kaarsen ontstoken ter herdenking van de her-inwijding van de Tempel. Het echte wonder is hier dat het licht van die menselijke toewijding nooit wordt gedoofd (dr. Max van de Wiel, Katholieke Raad voor Israël)
Na de viering van 22 november zal er weer een geloofsgesprek worden gehouden. In de maand van de spiritualiteit is het thema van het gesprek: Wortel schieten: ‘Zonder wortels kan een plant of boom niet stevig staan. Geldt dat ook voor mensen? Huub Oosterhuis dichtte ooit: De bomen hebben wortels, de bomen mogen stevig staan, maar mensen moeten verder gaan…
Op de Trefplek-avond van deze maand ging het over ieders favoriete kerklied. Wat sprak mensen erin aan? Welke tekst vroeg om nadere uitleg? Welke beelden van geloof en kerk-zijn kwamen er in de liederen naar voren? En er werd ook nog gezongen.
Er is een plan om in december in Plein van Siena een kerststallen-tentoonstelling te houden. Een ieder die nog een ongebruikte stal heeft staan, wordt gevraagd die hiervoor beschikbaar te stellen. En de eerste cursussen van Plein van Siena staan afgedrukt.
Bericht dat de parochie Christus Geboorte in Buitenveldert wordt opgeheven.
In Onder Woorden een imposant boek over de dominicanessen en de Tweede Wereld Oorlog onder de titel Laat ons nu eerst een Te Deum zingen. Regina Mattens doet in de boek verslag van het leven van de dominicanessen in de periode 1939-1946. Ook de belevenissen van de zusters in het klooster aan de Vechtstraat komen uitgebreid aan bod.
december:
Een beetje licht. Anneke Grunder over profeten: ‘Profeten zijn bij uitstek mensen die de donkere feiten van hun tijd onder ogen zien. Ze schrikken er niet voor terug de dingen bij de naam te noemen. Niet om te choqueren, maar om inkeer en omkeer te bewerkstelligen, om hoop en toekomstperspectief te brengen, licht in het donker, een weg om te gaan…. De profeten Maleachi en Johannes: Taal van verlangen zingen ze over een wereld van gerechtigheid en vrede. Woorden die oproepen tot inkeer en omkeer van duister naar licht…. Laten we hun weg maar gaan de komende weken. Dan kiert het licht door in het donker, dan zal de nacht ten einde lopen, de dageraad aanbreken.’
Kerkbalans vraagt onze bijdrage onder het motto: Onze kerk is van blijvende waarde. – Ook de Parochiële Charitas Instelling vraagt onze aandacht.
Op 20 december is er Adventsconcert. Uitgevoerd worden werken van Bach, Händel, Praetorius e.a. voor orgel, blokfluit en zang. Uitgebreide informatie over de vieringen rond en met Kerstmis.
Jaaroverzicht 2010
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2010
januari:
Het nummer opent met een pleidooi voor stilte: ‘Waar geen stilte meer is, krijgt het geluid steeds minder betekenis…. Steeds duidelijker beseffen wij dat ook zwijgen tot de liturgie behoort. De sprekende God antwoorden wij zingend en biddend, maar het grotere geheim dat boven alle woorden uitgaat, roept bij ons ook een zwijgen op.’
In de rubriek ‘Onder Woorden’ aandacht voor het boek ‘Laat ons nu eerst een Te Deum zingen’, over de dominicanessen van Neerbosch en de Tweede Wereldoorlog. De dominicanessen in de Vechtstraat behoorden tot deze zusterorde.
De Vastenactie bestaat 50 jaar: ‘Het past bij het thema van een vijftigste Vastenactie om niet alleen stil te staan bij wat er is gedaan in die voorbije halve eeuw, maar om ook vooruit te blikken naar hoe de wereld eruit zal zien over twintig, dertig of nog eens vijftig jaar.’
Op zondag 31 januari is er een feestelijk orgelconcert in onze kerk, aangeboden door een parochiaan die zijn 65ste verjaardag viert, en uitgevoerd door onze organiste Una Cintina.
Het financieel jaarverslag van de werkgroep Missie&Ontwikkeling laat zien dat de parochie voor € 4361,78 heeft bijgedragen aan diverse goede doelen. Opvalt is de bijdrage voor Solidaridad voor de cacaoboeren in Peru: € 532,68. (€ 394,35 in 2008)
Bericht van overlijden is er van pastor Fons Braam vam de Obrecht-/Agnes-parochie op 15 december 2009.
En van de dominicaan pater Edward Schillebeeckx op 23 december 2009: ‘Zijn werken hebben velen geïnspireerd en zullen dat blijven doen.’ Uitspraak van hem: ‘God is zo rijk aan waarheid dat Hij niet door één bepaalde godsdienst geheel kan worden vertolkt. Van de andere kant is onze kennis van God ook niet te vatten in het beste van alle godsdiensten samen. God is elk ogenblik nieuw en groter dan alle godsdiensten tezamen’.
februari:
In zijn ‘Wandelingen op Zorgvlied’ heeft Rob de Groot het over de scheiding van kerk en staat: ’Betekent scheiding van kerk en staat ook scheiding van geloof en politiek? Geloven en politiek denken en handelen hebben zeer zeker met elkaar te maken. Juist vanuit je geloofsovertuiging kun je, moet je politieke keuzes maken….. Wat geloof ik en welk maatschappijbeeld past daar het beste bij. En dan gaat het niet om de poppetjes, maar om de standpunten, om het handelen van partijen.’
Uitgebreide aandacht voor het Vastenaktieproject van dit jaar: een landbouwproject in Malawi: ‘Dit project is gericht op het aanpassen van de lokale bevolking in Malawi aan de klimaatveranderingen….. De Vastenactie benadert de problematiek van klimaatverandering nadrukkelijk niet als een thema over natuur en milieu, maar als een kwestie die gaat over mensen; klimaatverandering treft ons allemaal, maar niet allemaal gelijk.’
Aandacht voor de actie Kerkbalans en Wereldgebedsdag: Alles wat adem heeft…
maart:
Aandacht voor het komende paasfeest: ‘In verschillende oude culturen gold het ei als een symbool van de vruchtbaarheid. Er werd een magische kracht aan toegekend… Toch is het paasei als symbool van de verrijzenis van Christus meer gangbaar geworden. Reeds in de oude kerk werd de veertigdagen- ofwel vastentijd vóór Pasen ingevoerd. Dit betekende het verbod van vlees, melk en eieren.’
Een uitnodiging tot deelname aan een bezoek aan de dominicaanse parochie De Goorn op 25 april: ‘Hoe meer mensen er uit de andere dominicaanse parochies komen, hoe duidelijker de onderlinge verbondenheid tot uitdrukking komt.
Een kort verslag van de Trefplek-avond van maart. Gesproken is over allerlei politieke gebeurtenissen en hoe daar vanuit je geloof mee om te gaan.
In de Liturgische Kalender informatie over de vieringen in de Goede Week en met Pasen.
april:
Op zondag 21 maart werd het verhaal gelezen van de overspelige vrouw (Joh.8,1-11): ‘Misschien heeft het verhaal te maken met de verhouding tussen de Heer en zijn volk. Misschien kun je de naamloze vrouw zien als het overspelige Jeruzalem. En nu Jezus zich opmaakt om de stad binnen te trekken, als een bruidegom naar zijn bruid, is het goed dit verhaal te horen. Het is een verhaal van barmhartigheid en vergeving.’
Het Vastenactie-project voor Malawi heeft € 2000,- opgebracht.
Henk Haverkort bericht over de vernieuwing van onze liedbundel: ‘Er is veel werk verricht om tot dit eindresultaat te komen. Uit een groot aanbod van liederen moest een verantwoorde keuze worden gemaakt. Dat is met zorgvuldigheid gebeurd.’ En over het censureren door de hulpbisschop van Utrecht van liederen van Huub Oosterhuis en Henk Jongerius o.p: ‘Bekend is dat hulpbisschop Woorts van Utrecht en kanunnik Mennen van Den Bosch als censoren op niet overtuigende gronden bepaalde liederen hebben afgekeurd. Daarom was hun veel bekritiseerde selectie voor ons geen maatstaf.’
mei:
Een verslag van het bezoek aan de dominicaanse parochie De Goorn: ‘Voor de Thomasmensen was het even wennen om weer in houten banken met kaarsrechte ruggen te moeten plaatnemen. En ook het aloude vilten knielkussen moest onder de consecreatie van het haakje worden gehaald……We kwamen ondertussen aan op het land van een bollenkweker. Voor Amsterdammers in het gezelschap was het na 65 jaar de confrontatie met een product dat ons mede door de hongerwinter heeft gesleept: de tulpenbol.’
Henk Haverkort doet verslag van het 25-jarig bestaan van De Inloop (Elke donderdag voor een kop koffie en een praatje) en van het 30-jarig bestaan van de kerkkoren Reinaissance en de Aquinocantorij in een gezamenlijke feestviering. Jan Brugman maakte er mooie liederen over. Het feest werd gevierd met een bustocht door de Amsterdamse haven en met een uitgebreide lunch.
In zijn Wandelingen op Zorgvlied gaat Rob de Groot in op het begrip vrijheid: ‘We hebben vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst. Maar wat houdt die vrijheid precies in? En zijn er grenzen aan die vrijheid?…Vrijheid is een kostbare en kwetsbare zaak. Over vrijheid moeten we regelmatig ernstig nadenken, afwegingen maken over de keuzes die we willen maken, inzien dat we in solidariteit met anderen moeten leven.’
Op 21 mei een concert door het Rijnlands Symfonie Orkest met muziek van Fauré, Ravel en Debussy in onze kerk.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor een eenmalige heruitgave van het boek Johannes de Ziener, van pater Jan nieuwenhuis o.p.: ‘Het is een monumentaal werk, niet alleen door de omvang ervan, maar vooral door de rijkdom. Nieuwenhuis legde er zijn exegetische kennis in, zijn pastorale hart, zijn fijnzinnige gevoel voor taal en het vuur van zijn leven als dominicaan.’
juni:
Een uit het dagblad Trouw (auteur Jan Greven) overgenomen artikel over het boek ‘Een huis voor de ziel; gedachten over de kerk van binnen en buiten’ (Henk de Roest): ‘Ooit is de kerk klein begonnen. In huiskamers. Met een gemeenschappelijke maaltijd. Met rond de tafel enkele mensen die zich door Jezus aangesproken wisten en een rijk van gerechtigheid verwachtten. Ze steunden elkaar en zetten zich in voor vreemden buiten de kerk….. Waar het om gaat is, dat er telkens opnieuw mensen zijn die bij elkaar komen om iets van God te vernemen. In hun samenkomsten is innigheid.’
Op 27 juni een muziekmiddag in onze kerk met werken van Bach, Händel, Purcell, e.a. voor blokfluit, viool, clavecimbel, piano en orgel.
juli/augustus:
Ter gedachtenis aan het overlijden van Piet Struik o.p., oud-provinciaal van de dominicanen hield ordegenoot Martin Vijverberg o.p. een toespraak bij zijn uitvaart: ‘We nemen afscheid van een van Gods predikers, in mijn ogen een rechtgeaarde en betrouwbare volgeling van St. Dominicus. Zijn leven is voltooid.’
Uitnodiging voor een parochiefeest op 19 september, met bijzondere aandacht voor het 50-jarig priesterfeest van pater A. Niesen o.p.: eucharistieviering, concert door parochianen en een aangeklede lunch met een drankje.
Een uitspraak van paus Johannes XXIII in Wandelingen op Zorgvlied: ‘We zijn niet op aarde om een museum te bewaken, maar om een bloeiende tuin van het leven te verzorgen….. De wereld als tuin en niet als museum. Dat geldt natuurlijk ook voor de kerk, die in de wereld staat, net zo goed. De kerk is een tuin, waar allen in werken. En de hoofdtuiniers dragen een grote verantwoordelijkheid, namelijk het besef dat zij leiding moeten geven aan het werk en opvattingen over de inrichting ervan moeten bundelen en coördineren. En dat zij vooral beseffen dat de tuin er is voor allen die erin werken en wonen. In een museum durf je je mond haast niet open te doen, maar in een tuin zing je het uit van vreugde.’
september:
Informatie over het Generaal Kapittel van de dominicanen in Rome. Tot nieuwe Magister van de Orde werd Bruno Cadoré gekozen.
De Vredesweek heeft dit jaar als motto “Buurten voor Vrede”: ‘Gewoon over de heg heen, op het plein, bij de school, in de winkel, het wijkcentrum of de kerk. Met elkaar praten over hoe we ons thuis kunnen voelen in onze buurt, samen! Wie goed om zich heen kijkt, ziet al talloze voorbeelden van mensen die dat doen: buurten van vrede.’
De dominicaanse parochie in Utrecht gaat per 10 oktober op in één nieuwe parochie, samen met vijf andere Utrechtse parochies. Reden om even stil te staan bij de afgelopen 70 jaar, waarin dominicanen hun stempel hebben gedrukt op de parochies en ons geloofsleven hebben geïnspireerd.’
Op zondag 22 augustus heeft onze organiste/pianiste, mevr. To van Waveren afscheid genomen als begeleider van de koor- en volkszang na 31 jaar trouwe dienst. Zij zegde wel toe dat er bij gelegenheid nog een beroep op haar kan worden gedaan. To van Waveren was diep geroerd door het afscheidsfeest: ‘ De mooie en warme woorden van pater Niesen en het applaus na afloop van de mis, hebben mij diep ontroerd. Ik zal dit alles niet gauw vergeten.’
oktober:
Pater Niesen spreekt zijn dankbaarheid uit over de viering van zijn gouden priesterfeest: ‘Zo’n feest is ook een welkome aanleiding om nog eens grote waardering en dank uit te spreken voor het vele dat voor en achter de coulissen gedaan wordt door onze vrijwilligers. Op allerlei gebied. Veel dingen die op het eerste gezicht zo normaal en vanzelfsprekend lijken, moeten allemaal worden bedacht en verzorgd en uitgevoerd en volgehouden door mensen. En dat vaak in hun vrije tijd, die zij evengoed an andere dingen zouden kunnen besteden.’
Verslag van Henk Haverkort van de opening van Plein van Siena in de Rijnstraat 109: ‘Het getuigt van dominicaanse moed en inzicht om zo’n plek voor verdieping en bezinning kans van slagen te geven. Het winkelpand in de Rijnstraat 109 kwam vrij en men is begoonnen om de inrichting aan de passen naar de ideeën die er leefden Er is maandenlang door vele vrijwillige ‘bouwpastores’ met grote inzet gewerkt aan dit project. Bovenal moest het een ruimte worden, waar elke belangstellende buurtbewoner van harte welkom is….. Vanaf nu is iedereen van harte welkom op deze unieke plek in onze Rivierenbuurt.
De Missie-Zendingskalender 2011wordt op zondag 31 oktober voor slechts € 8,- te koop aangeboden.
Aandacht voor een tentoonstelling in het Bijbels Museum van 161 werken door 41 kunstenaars met een verstandelijke beperking. Aan de hand van voorgelezen bijbelverhalen hebben de kunstenaars hun creativiteit de vrije loop geleten.
november:
Aandacht voor de Adventstijd: ‘De eerste zondag van de Advent komt voor velen vaak te vroeg. De tijdsbeleving van de liturgie lijkt niet gelijk te lopen met onze dagelijkse beleving van de tijd. Veel mensen zijn nog volop met Sinterklaas bezig. Moeten we nu al aan Kerstmis gaan denken? Misschien gaat dat gemakkelijker, als wij bedenken dat én het sinterklaasfeest én de Adventstijd in wezen uitdrukking geven aan ons verwachten en hopen.’
En aandacht voor de actie Kerkbalans: ‘Het bijzondere van de Actie Kerkbalans – en dat is ook haar kracht – is dat er geen verplichting wordt opgelegd op het leveren van een bijdrage. Er wordt jaarlijks een beroep gedaan op persoonlijke, bewuste betrokkenheid. Mensen dragen uitsluitend op basis van vrijwilligheid bij.’
In zijn Wandelingen op Zorgvlied besteedt Rob de Groot aandacht aan een open brief van 138 moslimgeleerden aan paus Benedictus. Daarin zetten zij uiteen dat de twee belangrijkste geboden in het christendom overeenkomen met de twee belangrijkste geboden in de Koran: ‘…Niemand van jullie heeft het geloof, als je niet voor je broeder wilt, wat je voor jezelf wilt. (Koran)…. Als moslims en christenen geen vrede kennen, kan de wereld geen vrede kennen. Onze gemeenschappelijke toekomst staat dus op het spel. Laat onze verschillen dus geen haat en onenigheid veroorzaken. Laten we elkaar respecteren, eerlijk, rechtvaardig en vriendelijk zijn voor elkaar en leven in oprechte vrede, harmonie en wederkerige welwillendheid. Aldus de brief. Misschien een gedachte om in de adventstijd te overwegen.’
december:
Over de historie van de kerstboom: De kerstboom heeft niets met het traditionele kerkstfeest te maken. Hij is oorspronkelijk geen christelijk symbool…… Hoewel heidens en profaan wordt er tegenwoordig toch een symboliek aan de kerstboom gegeven. Sinds 1982 wordt er op het Sint Pieterplein te Rome een grote, verlichte kerstboom geplaatst, ieder jaar afkomstig uit een ander land. Het vorig jaar kwam hij uit de Ardennen. In een toespraak bedankte de paus de Belgische pelgrims voor de geweldige boom en noemde hem een getuigenis van het ware licht dat in deze wereld komt, waarmee de geboorte van Jezus wordt bedoeld.
Op 12 december geven de Thomaskoren een kerstconcert in onze kerk met medewerking van het dameskoor, cantorij en kinderkoor van de Johannes de Doper parochie uit Hoofddorp.
En aandacht voor de jaarlijkse actie van de Parochiële Charitas Instelling op 19 december ter ondersteuning van de minder draagkrachtigen onder ons. In de Liturgische Kalender een toelichting op de vieringen rond Kerstmis en de jaarwisseling.
Jaaroverzicht 2011
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2011
Januari:
Van de redactie: ‘Dit jaar bestaat uw vertrouwde parochieblad Thomasklanken vijftig jaar.’ Van een aparte pagina in Sursum Corda via een enkel blaadje weekbericht naar een maandblad vanaf februari 1988. Pater Niesen schreef toen over de start van het maandblad o.a.: ‘Alles wat strekt tot inspiratie en bemoediging, maar ook kritische vragen en kanttekeningen, het kan allemaal een plaats vinden.’
Aandacht voor het overlijden van dichter en theoloog Willem Barnard (pseudoniem Guillaume van der Graft): ‘Ondanks al zijn vragen over geloof en leven bleef hij geboeid door het grote verhaal, het bijbelse woord van Joden en christenen. Dat leerhuis en liturgie, vier- en praathuis elkaar hard nodig hebben, was voor hem evident. Daarin is Willem Barnard een groot leermeester geweest.’
Februari:
Wandelingen op Zorgvlied gaat deze keer over beelden van God: ‘Misschien bestaan er wel net zoveel beelden van God als er mensen zijn, gelovig en ongelovig.’
Wijziging in het parochiebestuur. Door verhuizing naar Maastricht neemt Ronald Pellemans afscheid en wordt Kees Tuinder verwelkomt als nieuw lid. Mariëtte Blom wordt de nieuwe vicevoorzitter.
In de rubriek ‘Onder Woorden’ aandacht voor het boek Compassie van Karen Armstrong: ‘Ieder mens is behept met een vermogen tot compassie, maar dat is niet genoeg: iedereen zou dat vermogen moeten koesteren en ontwikkelen.’
Maart:
Het Vastenaktieproject is deze keer gesitueerd op de Filippijnen: bedreiging van het leefgebied van inheemse bevolkingsgroepen door mijnbouw en ontbossing.
Verslag van Henk Haverkort van een bezoek aan de dominicaanse Johannes de Doperparochie te Schiedam, met een historisch overzicht van de parochie door pater Leo de Jong o.p. Er was ook een bezoek aan het jenevermuseum: ‘In dit “spiritueel centrum” hing nog duidelijk de sfeer van het “geestrijk vocht”.
De eerste bijdrage in de tijdelijke rubriek ‘Thomasklanken toen’, rond haar vijftig jarig bestaan. Pas vanaf 1972 is er informatie in de archieven van dit blad terug te vinden. ‘Toen hadden we nog de beschikking over de bijkerk Het Kruispunt…. De beheerder van dat project was mijnheer Pastoor die ongewijd en niet celibatair samen met zijn vrouw eventueel kon zorgen voor een uitgebreide catering.’
April:
Trefplek kondigt de laatste avond van het seizoen aan. ‘Koffie, thee en frisdrank staan voor u klaar!’
De paaskaars van 2010 wordt verloot. Men kan zich hiervoor inschrijven. De winnaar krijgt bericht. – De liturgische kalender rond de Goede Week en paasvieringen krijgt uitgebreid aandacht.
Mei:
Aankondiging van de maandelijkse viering in onze Maranathakerk van de Stichting Dignity Nederland die als doel heeft de emancipatie en integratie van homoseksuele mensen in de Katholieke Kerk te bevorderen: ‘Wie een open oog heeft voor het reilen en zeilen van, en weet te luisteren naar homoseksuelen, neemt waar dat er in de kerk niet open en eerlijk over seksualiteit en zeker niet over homoseksualiteit gesproken wordt.’
Bericht over de Kerkennacht 2011 op 24 en 25 juni: ‘Kerken laten zien hoe ze betrokken zijn op omwonenden, wat hun inzet is voor de stad en wat de waarde is van hun aanwezigheid.’
De coördinatrice van het Plein van Siena stelt zich voor: José Huijberts: ‘Voor mij is het een buitenkans om bij het Plein van Siena te kunnen werken. Het is een mooi samengaan tussen mijn oude liefde voor een winkel en dingen organiseren voor de mensen, en mijn iets nieuwere liefde voor theologie en de kerk.’
Juni:
Parochies, plaatsen van hoop. In zijn overweging van 29 mei gaat pater Niesen nader in op dit thema van de conferentie van Europese parochies: ‘Als de kerk te veel daarover zwijgt, als kerkmensen vergeten om voor de dag te komen met hun eigen geloof en hun eigen hoop, als parochies niet meer zijn: plaatsen van hoop, als wij niet meer verantwoording durven afleggen van de hoop die in ons leef, dan is de wereld nergens meer. Echt geloven vraagt in het evangelie altijd om getuigenis naar buiten. Dat is werk maken van je geloof.’
Juli/augustus:
Een artikel over een bescheiden kerk van mgr. Jozef De Kesel, bisschop van Brugge: Wij zullen beseffen dat we als kerk niet alles zijn, niet alles weten en niet alles hebben. We zullen nederiger worden, bescheidener, wellicht wat weerlozer, maar waarachtig. We zullen leren beseffen dat we “maar” zijn; maar daardoor juist ook beter beseffen wie of wat we zijn.’ Het artikel eindigt met zijn oproep tot een open kerk in trouw aan het Concilie: ‘Niet een kerk die zich opsluit in haar eigen groot gelijk. Een kerk die aanvaardt dat ze niet meer universeel herkenbaar en verstaanbaar is. ….. Niet veroordelend en defensief, maar solidair met de mensen van deze tijd, met hun hoop en hun vreugde, met hun verdriet en hun angsten. Een kerk die participeert aan het maatschappelijk debat en zich inzet voor een menswaardiger wereld.’
Aankondiging van de Vredesweek (17 t/m 25 september): Elk mens een veilig bestaan.
September:
Aankondiging van de (vijfde) Maand van de Spiritualiteit. Het thema is: Leef!: ‘Doen we in ons leven wat we echt willen? Volgen we ons hart? En wat houdt ons af van de keuze voor onze passie?
Een uitgebreide cursus-agenda van Plein van Siena. St. Dominicus krijgt de nodige aandacht.
Oktober:
Opening van het nieuwe seizoen van het Plein van Siena. Pater Niesen bericht er uitgebreid over: ‘Wij staan voor een nieuwe periode van samen-kerk zijn. Er zal best een en ander op ons pad komen dat zorgt geeft. Maar ook veel kansen en mogelijkheden. Wij bidden dat wij het allemaal aan kunnen onder de zegen en inspiratie van Gods heilige Geest.’
Uit Wandelingen op Zorgvlied: ‘Ik had het geloof altijd beschouwd als een verlichte staat – gelovigen zagen meer dan ik zag. Maar intussen heb ik voor mezelf een andere definitie van geloven gevonden. Het is geen hoger inzicht waaraan de een of andere flits moet voorafgaan. Het is de voortdurende wil om de leer waar te maken. Geloven is een vorm van creativiteit, gemeenschappelijke creativiteit.’ (Frans Kellendonk).
November:
Bericht over een tentoonstelling in de Nieuwe Kerk over Jodendom, een wereld vol verhalen. Een fascinerend overzicht van drieduizend jaar Joodse religie, cultuur, kunst en geschiedenis.
Thomasklanken kijkt over haar eigen parochiegrenzen.
Zo ook met een artikel over de dringende vraag van de Raad van Kerken Nederland om humane behandeling van asielzoekers: Het Gerechtshof in Den Haag heeft eerder dit jaar bepaald dat de Rijksoverheid geen gezinnen met minderjarige kinderen zonder voorzieningen op straat mag zetten. Maar de minister is daartegen in cassatie gegaan. De Raad van Kerken heeft daar moeite mee en wijst op de morele en juridische zorgplicht van de staat, zoals verwoord in internationale verdragen.’
December:
Aankondiging van de (zevende) Landelijke Parochiedag, rond het thema: Van sprakeloosheid naar geloofsoverdracht: ‘Hoe doorbreken we de sprakeloosheid waar zoveel katholieken het moeilijk mee hebben? Wat doen we om weer woorden te vinden voor een eigentijdse geloofsoverdracht?’ Die dag wordt ook de parochie van het jaar gekozen.
Informatie over het boek ‘Het lied van de oprechte mens (rubriek Onder Woorden), naar een nieuw verstaan van het Hooglied’, door Ernst Marijnissen o.p. : Het Hooglied spiegelt ons leven, maar blijkt ook een briljante samenvatting van de Bijbel. ‘Het lied van de oprecht mens’ maakt niet allen het Hooglied zeer toegankelijk. Het kan ook bijdragen tot een beter verstaan van wat de Bijbel als geheel beoogt te vertellen.’
Jaaroverzicht 2012
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2012
Januari:
Een klein verhaaltje over hoe To van Waveren door de trambestuurder van lijn 25 op kerstavond pal voor de deur van de Maranathakerk werd afgezet: ‘Graag gedaan en prettige kerstdagen.’
Bericht over de oproep aan de bisschoppen van Vlaanderen om noodzakelijke kerkhervormingen door te voeren. Mede ondertekent door de oud-provinciaal van de Vlaamse dominicanen, Domien Vaganée. ‘Wij begrijpen niet waarom de leiding van onze plaatselijke gemeenschappen niet wordt toevertrouwd aan een man of vrouw, gehuwd of ongehuwd, beroepskracht of vrijwilliger, die daartoe de nodige vorming heeft gekregen. We hebben toegewijde herders nodig.’
In de rubriek Personalia het overlijdensbericht van rasonderwijzer aan de Catharinaschool: Jaap Deckwitz, geliefd bij leraren en leerlingen.
Februari:
Pater Niesen kondigt aan dat er voortaan drie schriftlezingen op zondag zullen worden gelezen: ‘Voordeel voor het kiezen van twee lezingen is de concentratie van aandacht op datgene wat door de eerste lezing en evangelielezing in hun samenhang wordt aangereikt. Nadeel is dat de aangewezen tweede lezing uit de traditie van de apostelen en het boek Openbaring niet gehoord wordt. En dat bleek steeds meer een groot gemis.’
De rubriek Binnenkant/Buitenkant (op de binnenzijde achterpagina van Thomasklanken) vermeldt een citaat van Maria de Groot: ‘Als je zwijgt op het moment dat je zou moeten spreken, al is het ook maar één keer, dan heb je weer een leegte toegevoegd aan de geschiedeis. In die leegte bloeit de dictatuur.’
Maart:
De Vastenaktie van dit jaar is gelokaliseerd in de sloppenwijken van Addis Abeba, Ethiopië, waar de zusters van de congregatie Daughters of Charity mensen op twee manieren helpen: spaar- en kredietgroepen opzetten, en scholing van jongeren. De boodschap voor ons: Even iets minder. Voor een ander!
De Trefplek-avond van deze maand ging over het vasten; over wat daarover in de Bijbel staat, over de zin ervan, over onze eigen gebruiken van vroeger en nu, over geven en delen.
April:
Artikelen over Pinksteren en Hemelvaart: ‘De aanwezigen werden innerlijk aangeraakt door Gods liefde. Alle harten stonden in vuur en vlam.’
In zijn Wandelingen op Zorgvlied noemt Rob de Groot namen van Joodse kinderen uit onze Rivierenbuurt die in Auschwitz en Sobibor zijn vergast. ‘Herinner je, want voor je het weet draagt de een weer een sabel en de ander een ster.’(citaat Jan van Opbergen)
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek ‘De Bijbel op de Zuidas’. De Zuidas in Amsterdam is een plek waar bankiers, advocaten en consultants elkaar ontmoeten en waar ze soms geconfronteerd worden met een leegte in hun bestaan. Liever dan door naar verre boeddhistische tempels te reizen, zoeken de yuppen de zin van het leven dichter bij huis: in de Amsterdamse Thomaskerk in de Pr. Irenestraat.
Mei:
De laatste Trefplek-avond wordt aangekondigd. De voorbereidingsgroep meldt daarover: ‘Na 12½ jaar is daar nu een einde aan gekomen. Bij de voorbereiding van de laatste avond van het seizoen kwamen we als voorbereidingsgroep tot de slotsom dat we met Trefplek wilden stoppen. Daar zijn enkele redenen voor. Het aantal deelnemers is erg geslonken en nieuwe aanwas is zeer sporadisch. We vonden het ook steeds moeilijker om nog niet besproken onderwerpen te vinden. We stelden vast dat de fut er een beetje uit is en daarom zijn we tot dit besluit gekomen.’
De rubriek Onder Woorden bericht over het nieuwe boek van Huub Oosterhuis, oud-parochiaan: ‘150 Psalmen vrij’, waaraan hij vele jaren heeft gewerkt: ‘De God van de psalmen is in deze vertaling “vriend voor het leven”. Deze bewerkingen komen heel dichtbij in eigentijdse taal en beelden.’
Juni:
Bericht over een nieuwe methode voor doorlopende parochiecatechese voor vierjarigen tot en met jong volwassenen. De methode werkt volgens een cyclische structuur: programmaonderdelen hebben een vaste plaats in het geheel en komen om de drie jaar verdiept terug.
Juli/augustus:
Rob de Groot en Henk Haverkort (op persoonlijke titel) mijmeren over de toekomst van de parochie: ‘Nu er steeds vaker kerkgebouwen noodgedwongen aan de eredienst worden onttrokken en parochies worden opgeheven, raken mensen hun vertrouwde trefplek kwijt. Zij worden verspreid over stad en land en vallen daardoor onder een voor hen vreemde liturgische en pastorale cultuur. Dat kan na enige gewenning goed aflopen, maar gaat in de praktijk ook vaak mis. Men is de eigen sociale context en de vertrouwde plek kwijtgeraakt. Het is te hopen dat wij als Thomasparochie dit niet zullen meemaken. De toekomst is echter zorgelijk.’
September:
Oecumene is de rode draad door dit nummer van Thomasklanken. Een oecumenische bijeenkomst tussen rooms-katholieken en oudkatholieken in het Catharijneconvent in Utrecht. Gepresenteerd wordt het document Kerk en kerkelijke gemeenschap: ‘In het stuk wordt de bestaande onenigheid gezien als een intern katholiek probleem dat de kenmerken vertoont van een familieruzie. Beide partijen verwoorden welke hindernissen nog genomen moeten worden om tot herstel van de volledige gemeenschap te komen.’
En op 6 oktober de Nationale Oecumenische Ontmoetingsdag met als thema: Wij kiezen voor eenheid. Plus op 30 september een oecumenische viering in de Maarten Lutherkerk.
De aankondiging van twee geloofsgesprekken op zondag 23 september en zondag 14 oktober. Voor de lunch wordt weer gezorgd.
Oktober:
Zo af en toe ‘pikt’ de redactie een bericht of artikel van de website van de dominicanen. Deze keer een overweging van André Lascaris o.p. over inspiratie: ‘Inspiratie komt naar boven op momenten of plaatsen waar mensen vrijheid van denken en voelen kennen. Waar alles gezegd en gehoord kan worden. Waar mensen durven dromen van een andere, betere wereld. ‘
De Missie-Zendingskalender 2013 wordt aangeprezen, met prachtige schilderingen van drie Indonesische Balinese kunstenaars. Motto: Kijken met andere ogen. En nog steeds maar € 8,-.
November:
Onder Woorden meldt de verschijning van het boek ‘Ongewone wegen, gesprekken met rondtrekkende predikers’, van Lucette Verboven. Zeventien dominicaanse vrouwen en mannen van over de hele wereld worden daarin ondervraagd over hun leven en roeping. Lucette Verboven slaagt erin om in de gesprekken zowel de eigenheid van deze mensen als hun verbondenheid met de weg van Dominicus aan bod te laten komen. Wat dat is, die verbondenheid, is moeilijk te benoemen. Het heeft ongetwijfeld te maken met de grote vrijheid die vrouwen en mannen in de Orde ervaren om hun eigen stem te vinden en tot uiting te brengen.
December:
Veel muziek in december en januari in de Maranathakerk: een kerstconcert op 8 december, kerstmuziek van ons eigen kerkkoor en het Coenenkoor o.l.v. Pia Merckx op 16 december, op 19 januari een concert met Grieks-orthodoxe gezangen. En in Plein van Siena een lunchconcert op 13 december.
Uiteraard ontbreekt een uitgebreide liturgische kalender rond de kersttijd niet.
Jaaroverzicht 2013
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2013
Januari:
In zijn preek Samen verder, uitgesproken op nieuwjaarsdag, besteedt pater Niesen ook aandacht aan de toekomst van onze parochie, met name de huisvesting. Het is al enige tijd duidelijk dat we om financiële redenen niet meer in de Maranathakerk kunnen kerken: ‘Voor onze parochie zal het geen gemakkelijk jaar worden. Onze brief met toekomstplannen is verstuurd naar onze bisschop. Wij wachten op zijn antwoord. Dat antwoord zal ons komend jaar vorm geven.’
Aandacht voor het boek ‘Dag jongen van licht; toespraken bij het afscheid van homoseksuele mannen’, door pater Jan van Kilsdonk s.j. ‘Pater van Kilsdonk heeft talloze mannen bijgestaan tijdens hun ziekte en stervensproces. Minstens zeventig keer heeft hij vaak uitvoerig gesproken tijdens een afscheidsviering in zo’n situatie.’
Februari:
Een afscheidsbericht van Una Cintina die 4 jaar organist van onze parochie is geweest. ‘Zij heeft het prachtige orgel van de Maranathakerk opnieuw leven in geblazen en ons allemaal geleerd wat orgelmuziek is.’
Aankondiging van het kapittel van de dominicanen in Huissen. Er zal onder meer een nieuwe provinciaal worden gekozen.
Maart:
De Vastenaktie gaat dit jaar over een project in Honduras. Uit de USA teruggestuurde asielzoekers moeten worden opgevangen en een nieuwe toekomst in eigen land zien te krijgen. De zusters Scalabrinianas zetten zich voor hen in met opvang, helpen met een beroepsopleiding, onderwijsondersteuning en sociale integratie.
Amnesty Internaional, groep 333 De Pijp/Rivierenbuurt die in elke Thomasklanken aandacht vraagt voor politieke gevangen, vraagt deze keer aandacht voor bedreigingen van vrouwen in Colombia op de internationale dag van de vrouw.
De Stichting Dignity stopt met haar maandelijkse vieringen in onze kerk (zie Th.kl. mei 2011): ‘Steeds minder mensen voelen de noodzaak om bij de Rooms Katholieke Kerk te horen. Zij kiezen voor eigen verantwoordelijkheid en zoeken op andere wijze voor invulling van hun spiritualiteit.’
April:
Het dominicaans kapittel heeft een nieuwe provinciaal gekozen: René Dinklo. Met zijn 47 jaar is hij de jongste dominicaan in Nederland. – Gemeld wordt het overlijden van Tonny Lundahl. Zij was jaren lang een trouwe hulp in de pastorie voor Annie Bosma.
Mei:
Korte bespreking van het boek ‘Opmaat tot eeuwigheid; beschouwingen van broeder Martinus Muskens’: ‘Dit boek gaat over de dood. Dat wij doodgaan, dat ik dood ga, en dat we het daar zo weinig over hebben. Maar eigenlijk gaat dit boek over God. Dat God bestaat, dat wij met God verbonden zijn, dat wij ons leven en onze dood in die verbondenheid kunnen beleven.’
Juni:
Onder de titel Twee geloven op één kussen bericht Henk Haverkort over de oecumenische viering tijdens Pinksteren. Hoe de tijden zijn veranderd: ‘Mijn goede ouders trokken als trouwe roomsch-katholieke kerkgangers strikt gescheiden op met hun protestantse buurtgenoten. Onze afgedwaalde medechristenen werden gerespecteerd, maar wel op afstand gehouden. En op zondagmorgen volgde ieder zijn eigen route naar de kerk, maar alleen wij gingen de juiste kant op……… Ik dacht hier aan terug tijdens de laatste Pinksterviering. Een volle Maranathakerk met beminde gelovigen van allerlei nominaties……. En als bekroning van dit gelovig samenzijn waren we getuigen van de inzegening van twee mensenlevens die, in de terminologie van voorheen, een ‘gemengd huwelijk’ wensten aan te gaan. Twee geloven op één kussen, daar slaapt de oecumene tussen.’
De Vastenaktie heeft het prachtige bedrag van € 2115,- opgebracht.
Plein van Siena zoekt enkele tuinstoelen om even gezellig buiten te kunnen zitten. Ze werden snel gevonden.
Juli/augustus:
Met het oog op de nabije toekomst organiseert Plein van Siena twee bijeenkomsten over Vieren in een kleine groep. Met Henk Jongerius o.p. op 19 september en Dries van den Akker s.j op 21 oktober.
Rob de Groot gaat in zijn Wandelingen op Zorgvlied ook in op de toekomst van de parochie: ‘Essentieel is de vraag of we er nog in geloven. En waarin dan wel. En waarom dan juist wél in een gemeenschap van gelovende mensen. Zielenheil? Oprechte zorg over de wereld, de stad, de buurt? Inspiratie om te leven opdoen bij elkaar en in het Woord? Breken en delen in en buiten de kerk als bewijs dat het leven in alle opzichten ook goed, ook heel kan zijn?
En Henk Haverkort houdt ons een pauselijke aanmoediging voor, bestemd voor zijn kapelaans, toen hij nog bisschop van Rio de Janeiro was: ‘Ga de buurten in en zoek binnen een straal van 600 meter naar een geschikte plek om met jullie parochianen samen te komen, liturgie te vieren, te bidden en te zingen en de Bijbel ter sprake te brengen. Desnoods in een lege garage.’
September:
Aandacht voor de Vredesweek en Wereldmissiemaand (oktober). Steun wordt gevraagd voor kleine christelijke gemeenschappen in Tanzania: ‘In kleine groepen van zo’n 10 à 15 gezinnen komen mensen bij elkaar om te bidden, Gods Woord te delen en te praten over hun zorgen. Als het nodig is, legt de groep een beetje geld bij elkaar, zodat een zieke de juiste behandeling krijgt of er voor een kind schoolspullen kunnen worden gekocht.’
Oktober:
Verslag van de avond met Henk Jongerius over Vieren in kleine groep, rond onze verhuizing naar Rijnstraat 109. ‘Dat woord verhuizing is eigenlijk niet goed. Hij maakte ons duidelijk dat het niet een kwestie van ‘spullenpakken en wegwezen’ is, maar veel meer een mogelijkheid om ons te herbezinnen op ons gelovig samen-kerk zijn. En vooral de vorm is die we daaraan willen geven. Wat is goed te behouden en wat past beter in onze nieuwe situatie?’ Er is ook een plattegrond van het pand Rijnstraat 109 bij afgedrukt, zodat iedereen zich een beetje op de nieuwe behuizing kan oriënteren.
November:
Naar aanleiding van het thema van Wereldmissiedag over kleine christelijke gemeenschappen schrijft pater Niesen het volgende: ’Voor de toekomst van onze geloofsgemeenschap zouden we eens kunnen kijken naar de Small Christian Communities. …. Wij hebben een eigen geschiedenis, wij hebben een eigen ontwikkeling doorgemaakt. Maar toch. Wij zouden van hen kunnen leren. Want als je nadenkt over een toekomst in ons pand Rijnstraat 109, dan snapt iedereen: dat zal daar anders zijn dan in de Maranathakerk. Als wij daar onze thuisbasis mogen vinden, dan zal het leven van onze geloofsgemeenschap wel eens kunnen gaan lijken op zo’n Small Christian Community. Nieuwe kansen en uitdagingen kunnen zich dan aandienen. Misschien zal het ons dichter tot de kern van alles kunnen brengen: een hecht samenzijn rond het woord van de Schrift, de overweging en het gebed.’
December:
De laatste Kerstmis vieringen in de Maranathakerk. En op zondag 12 januari de allerlaatste viering aldaar. Pater Niesen schrijft: ‘Ons centrum en presentieplek aan de Rijnstraat 109 zal door ons verder kunnen worden ontwikkeld. Voorlopig nog onder auspiciën van de Thomas van Aquino parochie, in de toekomst in het kader van een nieuw te vormen bestuurlijke parochie-eenheid in Regio Zuid….. Hoe wij in onze nieuwe situatie verder gaan is volop onderwerp van overdenking en gesprek. Voor de Thomas van Aquino parochie is het in ieder geval een belangrijke stap naar de toekomst.’
Jaaroverzicht 2014
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2014
Januari:
Een oproep om gul bij te dragen aan de actie Kerkbalans onder het motto: Wat is de kerk u waard?
In zijn Wandelingen op Zorgvlied refereert Rob de Groot aan het tv-programma Het Familiediner, waarin gepoogd wordt om familieleden die elkaar jaren niet hebben gezien vanwege een grote of kleine ruzie met veel kinnesinne, weer bij elkaar te brengen: ‘Het is altijd de ander zijn schuld. Hij of zij heeft toen dat gezegd, enz…. Bij Mattheüs staat een fenomenale tekst: “Als gij uw gave komt brengen naar het altaar en daar schiet u te binnen dat uw broeder iets tegen u heeft, laat dan uw gave voor het altaar achter, ga u eerst met uw broeder verzoenen en kom dan terug om uw gave aan te bieden”.’
Februari:
De wekelijkse Inloopochtend wordt verplaatst van de donderdag naar de woensdag.
Op de pagina Binnenkant/Buitenkant een citaat van Colet van der Ven: Het enige waar religie over gaat: over de keuze tussen overgave of afwijzing, tussen een ja voor of een nee tegen het leven. Kies je voor overgave, dan wordt dat de bron van zowel uitdaging als troost.
Maart:
Afgedrukt staat de preek van zondag 9 februari: Jullie zijn het zout. Pater Niesen zegt daarin o.a.: ‘Dus sluit jezelf niet op in de eigen knusse geloofsgemeenschap. Sluit jezelf niet op in “ons kent ons”. Blijf ramen en deuren openzetten. Wij hebben een zending naar anderen. Het blijft niet onopgemerkt, als wij ons inzetten voor waarden die verloren dreigen te gaan in onze samenleving. Het blijft niet onopgemerkt als wij ons inzetten voor rechtelozen en verschoppelingen. Laat zien waar je voor staat.’
De Vastenaktie gaat dit jaar hulp bieden in Sierra Leone, een land dat tientallen jaren werd verscheurd door burgeroorlogen en dat weer in vele opzichten moet worden opgebouwd.
April:
Een dominicaanse studiedag wordt aangekondigd; zaterdag 3 mei in Citykerk Het Steiger in Rotterdam. Het thema is: Dominicaanse leken en prediking, met als titel “Dromen en visioenen”. ‘Dominicaanse leken prediken en geven vorm aan de getuigenis vanuit de bijzondere plaats die zij binnen de kerk, de maatschappij en in de Orde innemen.’
Uitgebreide liturgische agenda rond Pasen.
Mei:
Aandacht voor de Hulpactie Caritas Syrië en de Week van de Nederlandse Missionaris.
En wat te zeggen van de liefde waarover het Nieuwe Testament vertelt? In deze tijd lijkt de liefde vooral een vorm van hebzucht te zijn, de hebzucht naar de enige en ware levenspartner, waar ieder ander vervolgens vanaf moet blijven. Dat is de liefde waar de liedjes, de boeken en de films vooral over gaan. De liefde waar de wijzen over spreken, gaat over iets anders. Die liefde gaat over de kwaliteit van hoe u en ik ons tot elkaar verhouden.’ (Fragment uit de VolZin-lezing door Arjo Klamer).
Juni:
De opbrengst van de Vastenakie is dit jaar € 1571,-.
In Kerk op vakantie….? wordt bericht hoe een en ander liturgisch en pastoraal is geregeld tijdens de vakantie van de pastor en het kerkkoor.
Juli/augustus:
Pater Niesen bericht over de nieuwe altaartafel in de ruimte, waar zondags de liturgie wordt gevierd. ‘Het nieuwe altaar is mobiel, speciaal ontworpen voor deze ruimte. Michel Jacobs heeft het bedacht, Jan Geert van Diepen heeft het gemaakt naar een Hollands antiek meubelstuk. Aan deze tafel vieren we voortaan het avondmaal van de Heer. Van deze tafel ontvangen wij Zijn gaven. Met de vernieuwde kruisgroep en de lezenaar met het bijbelboek is het altaar voortaan centrum van ons vieren.’
De slachtoffers van de ramp met de MH17 worden herdacht met een door Annemiek Schrijver tijdens de landelijke herdenkingsdienst uitgesproken klaagzang, gebaseerd op psalm 22. Tekst: Kees Waaijman.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek ‘Verlangen als antwoord; mijn weg met de dominicaanse traditie’, van Holkje van der Veer o.p: Een eigenzinnige manier van kloosterleven (bijna 800 jaar oud) blijkt volgens haar verrassend modern.
September:
De redactie meldt het volgende: ‘U zult het vanaf nu wel merken. Thomasklanken wordt dunner. Op verzoek van het parochiebestuur moeten we het aantal pagina’s van elk nummer beperken tot 16. Dat heeft te maken met de porti-kosten. Bij meer dan 16 pagina’s komt het gewicht boven de 20 gram en geeft dat een verhoging van de verzendkosten. Bijna de helft van de oplage (360 stuks) wordt per post verstuurd, omdat er geen vrijwilligers meer zijn om deze rond te brengen.’
Oktober:
Uit een interview met onze oud-pastor Jan Wenting op de website van de dominicanen: ‘Ik kwam in Amsterdam (de Rijn-/Vechtstraat). Do Oorsprong was er pastoor, een pastoraal bewogen man die me in de eerste gesprekken al zei – het was 1964: “Jan, er is van alles aan de hand en er zal nog meer gebeuren, maar ik snap het niet meer. Ik krijg geen greep op wat mensen beweegt nu, wat er moet gebeuren”. Hij gaf mij cart blanche. Hij had zo’n vertrouwen in mij, dat ik het af en toe wat beangstigend vond. Na een paar jaar nam hij ontslag als pastoor. Ik ben tien jaar in Amsterdam gebleven. ‘
November:
Aandacht voor de Adventsactie 2014: Wat in stilte bloeit in de luwte van tuinen onder de hete zon, op de akker, heeft Hij bestemd voor de tafel der armen (Huub Oosterhuis).
December:
Thomasklanken geeft een overzicht van interessante website die praktische en inspirerende informatie geven over geloof en samenleving.
Amnesty International vraagt aandacht voor jaarlijkse groetenactie die altijd rond Kerstmis plaatsvindt; het sturen van kaarten aan gevangenen die om hun politieke overtuiging overal ter wereld vastzitten. Voor deze mensen kan een nieuwjaarsgroet een heel klein lichtpuntje zijn in hun vaak uitzichtloze situatie.
Kerst bij de buren. Henk Haverkort heeft de Catharinaschool gevraagd hoe men daar het kerstfeest viert. ‘We geven samen met de medewerkers, ouders en de buurt vorm en inhoud aan de levensbeschouwelijke identiteit van de school. Dit gebeurt o.a. door aandacht te schenken aan vieringen, symbolen, rituelen en verhalen uit de christelijke traditie en die te vergelijken met die uit de islamitische, joodse, hindoeïstische en boeddhistische traditie…. We denken dat niet de verschillen, maar de overeenkomsten mensen samenbinden.’
Aankondiging van het 800-jarig bestaan van de dominicanen en wat daar aan activiteiten voor zijn bedacht. De opening van het jubileum vindt plaats op 7 november 2015 en de afsluiting geschiedt op 21 januari 2017.
Jaaroverzicht 2015
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2015
Januari:
In zijn nieuwjaarsoverweging verwijst pater Niesen naar het boek Numeri, waar het gaat over zegenen: ‘De zegen is een verbond. Dus wie van God een zegen ontvangt, kan die niet voor zichzelf behouden, maar moet die doorgeven aan anderen. Gezegend als je bent, moet je ook de zegen uitspreken over anderen. En vooral: je moet anderen zegenend behandelen.’
Aandacht van Amnestie International groep De Pijp/Rivierenbuurt voor de in werking treding van het Internationale Wapenhandelverdrag: ‘Het is het eerste verdrag waarin is vastgelegd dat de gevolgen voor de mensenrechten bij elke wapentransactie moet worden meegenomen. Het verdrag is wettelijk bindend.’
Februari:
Het vastenaktieproject van dit jaar is voor het jongerenwerk in Sri Lanka: Door middel van een groot aanbod aan trainingen en workshops worden kinderen en jongeren gestimuleerd hun schoolopleiding af te maken en een voorbeeldfunctie in de samenleving te vervullen.
Aankondiging van de geheel vernieuwde website van onze parochie.
De dames M. Blom en M. Maes, en de heren C. Tuinder en A. de Kruif zijn door het bisdom herbenoemd als parochiebestuursleden.
Maart:
Informatie over een studiedag van de dominicaanse familie ( in het kader van het 800-jarig bestaan van de orde) over vrij en waarachtig spreken en over wat ons heilig is: ‘Waarheid, vrijheid en zeggen wat ons heilig is horen onafscheidelijk bij elkaar. Het heeft te maken met alles wat mensen onvrij maakt en roept ons op tot een handelen en spreken dat mensen bevrijdt en hun hun menselijke waardigheid teruggeeft. Het opdelven van het ware menselijke en het echt goddelijke liggen immers vlak naast elkaar.’
Aankondiging van de muzikale theatervoorstelling De Omdenkers: ‘De voorstelling is gemaakt en wordt gespeeld door mensen die in armoede leven of dakloos zijn geweest.’
Het parochiebestuur bericht dat zij namens de parochie de bouw van een nieuwe kerk in Almere financieel wil steunen door een deel van het onroerend goed van de parochie te verkopen.
April:
In zijn Wandelingen op Zorgvlied gaat Rob de Groot in op de vele titels die wij God geven: ‘Als we zeggen: Barmhartige God, bedoelen we dan eigenlijk niet te zeggen: God die wij barmhartig noemen, omdat wij zelf zo vaak niet barmhartig kunnen of durven zijn? Is God niet de hoop, waarop wij al onze onmacht gooien? Laat hij het maar uitzoeken, wij komen er niet uit. Terwijl we weten dat Gods barmhartigheid enkel en alleen door mensen tot stand kan komen.’
Mei:
Een aankondiging van een gemeenschappelijke ziekenzalving (op 25 juni a.s.): ‘De ziekenzalving wordt steeds meer gezien en beleefd als een ritueel, waarin een gelovige die te maken heeft met een periode van serieuze ziekte of van afnemende krachten door ouderdom, zichzelf in deze moeilijke levensfase vertrouwvol aan de Heer toewijdt en waarbij de geloofsgemeenschap de zieke in gebed de handen oplegt. Zo heeft de ziekenzalving juist als gemeenschapsviering een andere plaats gekregen in de persoonlijke geloofsbeleving van de christen.
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Verbinden en Verdiepen, over de Dominicuskerk in de Spuistraat: kerk in beweging: een inspirerend handboek voor iedereen die geïnteresseerd is in het vitaliseren van de kerk.
Juni:
In Onder Woorden aandacht voor het boek Het andere gezicht van de kerk; de Acht Mei Beweging 1985-2003: ‘Zo kwamen op 8 mei 1985 duizenden bijeen op het Haagse Malieveld. Zij lieten ‘het andere gezicht van de kerk’ zien en getuigden van een gelovig elan en van vertrouwen in de toekomst van hun dierbare kerk.’
Informatie over de vakantieperiode van de pastor en het koor. – Voor de winkel in Plein van Siena worden enthousiaste helpers gevraagd.
Juli/augustus:
Korte impressie van de gemeenschappelijke viering rond ziekenzalving op 25 juni j.l.: ‘En we lieten ons leiden door Jacobus 15: Is iemand van u ziek? Laat hij de oudsten van de gemeente roepen. Zij moeten een gebed over hem uitspreken en hem met olie zalven in de naam van de Heer. En het gelovige gebed zal de zieke redden en de Heer zal hem oprichten.’
Bericht over de koninklijke onderscheiding voor pater Jan Wenting die tien jaar pastor van onze parochie is geweest in de turbulente jaren zestig en zeventig. – De opbrengst van de vastenaktie 2015 was voor onze parochie € 2130,–. Een prachtig resultaat.
September:
Zo kort na zijn koninklijke onderscheiding overleed Jan Wenting o.p. op 9 augustus j.l. Het In Memoriam dat bij zijn begrafenis werd uitgesproken, werd in dit nummer van Thomasklanken afgedrukt. Aangehaald werd een uitspraak van Jan van Kilsdonk over Jan Wenting: ‘Je boeide mij altijd door een ontzaglijke werklust, een grote menselijke zorgvuldigheid en administratieve accuratesse en boven alles een heldere theologische geest.’
Oktober:
Terugblik op de viering van zondag 13 september, waarin koordirigente Pia Mercx haar 40 jarig jubileum vierde.
Aankondiging van het openingsfeest van de jubileumviering van de dominicanen op 7 november in de Dominicuskerk in Utrecht, met inleidingen van Erik Borgman en Jozef Wissink. Iedereen is van harte welkom.
November:
De Adventsactie is dit jaar voor huisvesting en onderwijs voor kansarme kinderen in Cambodja.
Henk Haverkort laat zijn gedachten gaan over het leeglopen van de kerken en het verdwijnen daarvan en het geluk dat wij nog steeds over een kerkelijke ruimte beschikken: ‘Het is een voorrecht zo’n plek van samenkomst nog te bezitten om te luisteren naar de Schrift, te bidden en te zingen, om ons geloof te kunnen vieren. Een plek om ons leven te toetsen aan het Evangelie en aan elkaar. Tot troost en bemoediging.’
Een citaat uit de encycliek Pacem in Terris van paus Johannes XXIII (1963) in het kader van de politieke vluchtelingen die ons land binnenstromen: ‘Graag maken wij van deze gelegenheid gebruik om openlijk een woord van waardering en lof uit te spreken voor alle initiatieven die geïnspireerd worden door de principes van broederlijke solidariteit of christelijke liefde en tot doel hebben het leed van hen, die uit hun vaderland naar elders moesten verhuizen, te verzachten.’
Ook alvast aandacht voor de jaarlijkse P.C.I-collecte voor noden in onze eigen parochie.
December:
Diverse artikelen rond de viering van het kerstfeest.
Aankondiging van het Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016. Paus Franciscus zei in het kader daarvan onder meer: ‘Niet oordelen en niet veroordelen betekent in positieve zin alles wat er aan goeds is in een persoon, weten te zien en niet toestaan dat hij te lijden heeft door ons gedeeltelijke oordeel en onze pretentie alles te weten. Maar dat is nog niet voldoende om de barmhartigheid tot uitdrukking te brengen. Jezus vraagt ook te vergeven en te geven.’
Op 10 december is de jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International. Dit jaar in Plein van Siena op 10 december.
Rob de Groot gaat in zijn Wandelingen op Zorgvlied in op het begrip aanbidden, waarmee je twee kanten uit kan: ‘Aanbidden is je nederigheid betuigen, knielen voor wie je aanbidt. Het is iemand groter achten dan jezelf, zonder jezelf te minachten. Je wordt juist geïnspireerd door wie je aanbidt. Maar als aanbidden wordt gezien en ervaren als verafgoden, dwepen met iemand of iets, zit er een luchtje aan.’
Een kort In Memoriam bij het overlijden van Jan Brugman die in zin leven veel heeft betekent voor onze parochie: ‘Hij was een aandachtig luisteraar en een goed causeur. Jan was iemand die zijn leeservaringen graag deelde met mensen met wie hij zich verbonden voelde. Ook kon men op hem rekenen als er klusjes waren te doen. Met zijn handigheid en technisch inzicht heeft hij menig ‘kerkprobleem’ opgelost.
Jaaroverzicht 2016
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2016
Januari:
Vanaf dit nummer bestaat de mogelijkheid om Thomasklanken ook per e-mail te ontvangen. Ruim dertig abonnees melden zich aan.
Het bericht van het overlijden van Leny Blom-Driessen. Zij heeft op haar bescheiden wijze met volle inzet heel veel betekent voor de parochie. In dit nummer haar laatste overweging tijdens de woorddienst op 1 november 2015. Zij eindigt haar overweging met de woorden van een lied: ‘Die nu rusten van hun werken, zij spreken en getuigen nog om ons geloof te sterken. Dat wij de weg ten einde lopen, verbonden met dat éne heilige volk dat verder trekt in liefde en in hope. Komt, zingen wij tezamen met alle heiligen.’
Februari:
Het jaar 2016 is de negentigste verjaardag van onze parochie en de vijfenvijftigste van het parochieblad Thomasklanken. Ook viert de orde der dominicanen haar 800-jarig bestaan.
Het Vastenactieproject van dit jaar is gesitueerd in Oeganda; door extreme weersomstandigheden lijden mensen in het district Teso honger, omdat de landbouwopbrengsten veel te laag zijn.
Een artikel van Bert Stolwijk over stiltemomenten in de liturgische vieringen, met suggesties.
Maart:
Uit de preek van pater Niesen o.p. op weg naar Pasen: ‘Wij zullen af en toe ook de berg op moeten. Om weer te kunnen zien. Om moed te vatten voor een nieuw begin. Telkens opnieuw. Wees een beginner elke morgen opnieuw.’
Een verslag van het bezoek van de contactgroep dominicaanse geloofsgemeenschappen aan onze parochie: ‘….Er is nog een andere kwetsbaarheid. De Thomas bestaat tot nu toe als laatste volwaardige dominicaanse parochie die niet aanleunt tegen een klooster. Maar wat, als er geen dominicaan meer is? Hoe gaat de parochie dan verder? Hoe gaat Plein van Siena door?’
In de boekenrubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Waar blijft de kerk, gedachten over opbouw in tijden van afbraak, van Erik Borgman: ‘…Want één ding is zeker: we kunnen niet ophouden kerk te zijn.’
April:
Aandacht voor de Week Nederlandse Missionaris. En de campagne Hoop voor de kerken in Syrië en Irak.
In de rubriek Personalia het bericht van het overlijden van de oudste parochiane, Truus van Muijen-Klaasen: ‘Zij was haar lange leven de parochie zeer toegedaan, meelevend en naar vermogen actief betrokken op allerlei gebied’.
Mei:
Informatie over het 800-jarig jubileum van de orde der dominicanen; een landelijke viering op 28 mei in het dominicanenklooster te Zwolle.
In ‘Psalmen op Het Plein’ mijmert Henk Haverkort naar aanleiding van de cursus over het boek ‘Altijd hetzelfde lied’ van en onder leiding van Gerard Swüste, over de plaats van de psalmen bij zijn gereformeerde vriendje tijdens zijn jeugdjaren: ‘Wat op mij altijd indruk maakte was de prominente plaats dat het harmonium innam. Daar lagen ook altijd een paar dikke psalmenboeken bij. En als pa plechtstatig achter het klavier plaatsnam, werd het huis gevuld met die typisch trage akkoorden van het protestantse zangrepertoire. Terwijl moeder voluit vibrerend meezong, bleef ik beteuterd staan luisteren in de wetenschap dat er hier iets heel on-katholieks aan de orde was.’
Juni:
Pater Niesen schrijft over vieringen met stille overweging: ‘Stilte is een schaars goed in ons samenleven. Ruimte maken voor persoonlijke stille overweging zou daarop kunnen aansluiten. Deze vorm van liturgievieren willen wij nu en dan met elkaar eens uitproberen.’
Informatie over de vakantieperiode van pastor en koor.
In zijn Wandelingen op Zorgvlied schrijft Rob de Groot over een psalm die hem altijd heeft geraakt: psalm 139 (In de hertaling van Huub Oosterhuis: Mijn God, Gij peilt mijn hart en Gij kent mij). ‘ ..… “En dan nog weet ik altijd nog niets van u.” Niemand zal ooit de juiste woorden, beelden vinden van God. Godsonmogelijk. Daarom is het ook volstrekt zinloos om elkaar met onze godsbeelden om de oren te slaan en te zeggen: Mijn God is de ware God. Daarom zijn oorlogen, gebaseerd op godsdienstige overtuigingen, volkomen nutteloos en brengen ze alleen maar een grote ellende met zich.’
Juli/augustus:
Uitvaart vieren. Omdat we nu zo klein zijn behuisd, kunnen we geen uitvaarten meer vieren in onze kerkruimte. Hoe dan wel? Daarover schrijft pater Niesen, mede namens de stuurgroep van de parochie.
Aandacht voor de MIVA-collecte voor hulp aan terminaal zieken in India.
September:
Aandacht voor de Vredesweek onder het motto Vrede verbindt: ‘Wij beseffen steeds meer dat dit ook in onze eigen samenleving van belang is. Ook hier wordt het steeds moeilijker om open te staan voor elkaars verschillen en standpunten. Maar ook bij ons zijn er steeds mensen die de moed hebben om bruggen te slaan en zo de vrede een stapje dichterbij te brengen.’
Uitgebreide informatie over de Wereldmissiemaand (oktober) rond armoede op de Filipijnen.
Twee dingen zijn Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied de laatste tijd opgevallen: de pokemon-rage en de vele reclames voor brillen en gehoorapparaten: ‘Misschien denken de brillen en gehoorapparatenfirma’s dat zij deze mensen weer terug kunnen brengen in de werkelijkheid, anders dan de virtuele. Maar ik heb er een hard hoofd in. De ‘schuifglaasjes-rage’ is nog niet uitgewoed….. Op Zorgvlied zie je ze niet. En ook niet in de kerk. Daar praten en zingen en luisteren de mensen nog met elkaar. En dat moest maar zo blijven.’
Oktober:
In zijn preek Signalen van de heilige Geest zegt pater Niesen o.a.: ‘Je kunt ook het moede hoofd in de schoot leggen. Dat zou heel begrijpelijk zijn. Wonder dat zoiets niet veel meer gebeurt. Maar je zou de berichten over krimp en negatieve vooruitzichten over afbraak ook kunnen bekijken als een list van de heilige Geest.’
In de rubriek Binnenkant/Buitenkant een uitspraak van Loesje: ‘Pinksterverspilling: de geest krijgen en er niets mee doen.’
November:
Een bericht over het nieuwe Onze Vader: ‘De Nederlandse en Vlaamse vertaling van het Onze Vader is vernieuwd in opdracht van de wereldkerk. Nederland en Vlaanderen gebruiken dezelfde taal, maar hebben verschillende vertalingen van het Gebed des Heren. Aan de Vlaamse en Nederlandse bisschoppen is het verzoek gedaan om via een gemengde commissie tot een gezamenlijke vertaling te komen.
De Wandeling op Zorgvlied gaat over de stilte: ‘Vol is vol is misschien een relatief begrip. Je kunt mensen tellen, je kunt auto’s tellen, wegen, gebouwen tellen. Maar misschien kun je ook een het lawaai ‘tellen’. Want de wereld is vol lawaai van diezelfde mensen, auto’s , machinerieën, reclamegeschreeuw, knetterende actie- en geweldseries op tv, schreeuwende krantenkoppen, rekken vol aandacht vragende tijdschriften die op hun manier lawaai maken, enz. Maar daar, waar stilte heerst, lijkt het ineens minder vol te zijn.’
December:
Wat zongen de engelen? Ze zongen natuurlijk ‘Ere zij God’. In zijn artikel hierover laat Jan de Jongh (Rond de langste nacht. Liturgie maken in herfst en winter) zien hoeveel verschillende variaties zijn gemaakt op Ere zij God: ‘Zingen in de nacht: verandert daar iets door in de wereld? Wijzelf veranderen erdoor en grijpen misschien moed op te staan ter willen van hen, voor wie God een zwak heeft.’
Aankondiging van de Groetenactie van Amnesty International voor de vele politiek gevangenen in de wereld op 10 december in onze parochiegebouw.
Afsluiting van het jubileumjaar 800 jaar dominicanen op 27 januari 2017.
Verzoek om gul bij te dragen aan de P.C.I.-collecte op 18 december.
En de nachtmis op 24 december wordt een uurtje vervroegd: van 22.00 u naar 21.00 u.
Jaaroverzicht 2017
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2017
Januari:
Aandacht voor de jaarlijkse actie Kerkbalans: ‘In een maatschappij waarin steeds meer verwijdering lijkt te ontstaan, mogen wij als kerk de eenheid blijven zoeken. Daar waar steeds meer mensen eenzaam zijn, strekken wij onze handen naar hen uit. Zo verbinden we ons aan de maatschappij, aan elkaar en daarmee aan God.’
Op zaterdag 21 januari 2017 wordt het jubileumjaar 800 jaar dominicanen feestelijk afgesloten. Verder aandacht voor de Week van Gebed: De gebedsweek zal in het teken staan van verzoening en terugblikken op 500 jaar Reformatie. Met de slogan ‘Jouw hand, mijn glimlach’ maken de organisaties het thema concreet.
Februari:
Over Aswoensdag schrijft pastor Niesen ons:
‘Aswoensdag roept ons op tot soberheid, terugkeer naar de weg van God. Wij worden dan getekend met de as als symbool van alles wat niet blijvend is. Maar as betekent ook vruchtbare grond, waarin nieuw leven kan ontkiemen. Een heilzame en vitale tijd ligt voor ons. We kunnen nieuwe geestelijke energie ontvangen. We kunnen ons leven intenser beleven. We kunnen loskomen uit een zekere gewenning en sleur. Tegenwoordig heet dat ook wel: het lijf ontslakken, de geest onthaasten. Vastentijd wil een gezonde hygiëne zijn voor lichaam en ziel. Een rustige tijd, die stapsgewijs voortgaat.’
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor twee boeken over Dominicus: ‘St. Dominicus en de orde der predikheren’ van Richard Finn en ‘Dominicus ontmoeten’ van Paul D. Hellmeier.
Maart:
Het Vastenactieproject van dit jaar is gesitueerd in El Salvador: ‘De zusters van de Beschermengel hebben in Popotlan een jeugdhuis opgericht. Iedereen weet dat dit jeugdhuis van de zusters is en de kinderen kunnen hier dus veilig komen om te spelen en om lessen te volgen. Dat varieert van dansen en muziek tot sporten, maar de kinderen leren er ook hoe ze ruzies en meningsverschillen kunnen oplossen zonder met elkaar te vechten of te schelden. De zusters willen het jeugdhuis graag uitbreiden met extra activiteiten, maar daar is geld voor nodig. Daarom vragen ze onze hulp!’
Amnesty International vraagt in het kader van internationale Vrouwendag aandacht voor vrouwen die werken in de palmolieproductie in Indonesië: ‘Op en rond Internationale Vrouwendag op 8 maart vragen we Unilever om vrouwen op palmolieplantages te beschermen. De omstandigheden waarin vrouwen werken op de Indonesische palmolieplantages van Wilmar zijn mensonterend.’
Aankondiging van het vierjaarlijkse kapittel van de dominicanen, van 14 t/m 22 maart. Er wordt beleid gemaakt voor de vier komende jaren. Ook worden provinciaal en andere bestuurders gekozen.
April:
Op maandag 24 april a.s. zal een studiemiddag plaatsvinden tussen een aantal Protestantse en Katholieke theologen over Eucharistie en Avondmaal: Is samen vieren mogelijk? Wat geloven we precies en hoe beleven we dit sacrament? De uiteindelijke vraag zal zijn: welke beletselen staan er (nog) in de weg voor PKN en de R.K. voor een gezamenlijke viering in onze kerken in Nederland ?
In zijn Wandelingen op Zorgvlied besteedt Rob de Groot aandacht aan verrassende ontdekkingen: ‘Wij mensen komen jarenlang op ons bekende plekken, gaan jarenlang om met vaste vrienden, kennissen, collega’s en toch… Plotseling ontdekken we iets nieuws: een huis, een pleintje dat we nog nooit hebben gezien. En in die ons overbekende mensen ontdekken we ineens een bijzondere eigenschap, een bijzonder talent. Zulke ontdekkingen bieden misschien ook wel eens een uitweg uit een vastgeroeste relatie of vriendschap. Elkaar weer opnieuw bezien, attent zijn op misschien wel meer verborgenheden bij elkaar.’
Mei:
In deze Thomasklanken de pinksteroverweging van paus Franciscus. Over parochies schrijft hij: ‘De parochie is geen achterhaald instituut; juist omdat ze ontzettend flexibel is kan ze verschillende vormen aannemen, afhankelijk van de openheid en missionaire creativiteit van de gehele gemeenschap. Hoewel het zeker niet het enige evangeliserende instituut is, blijft ze, als ze in staat blijkt tot zelfvernieuwing en constante aanpassing, de Kerk zelf die leeft te midden van de huizen van haar zonen en dochters. Dit veronderstelt dat de parochie in contact is met de huizen en levens van haar mensen, en niet een nutteloze structuur wordt die geen voeling heeft met mensen, of een zelfingenomen cluster van een paar verkozen enkelingen. De parochie is de aanwezigheid van de Kerk in een bepaald gebied, een omgeving voor het horen van Gods woord, om te groeien in het christelijk leven, voor dialoog, verkondiging, liefdadigheid, eredienst en vieren .’
Verder aandacht voor de Week van de Nederlandse Missionaris en de Zondag van de Oosterse Kerken.
Juni:
Naar aanleiding van Sacramentsdag schrijft pastor Niesen o.a.: …..Maar in de loop van de tijd verschuift de beleving. Er wordt meer nadruk gelegd op het gemeenschappelijke vieren zelf, minder op de verering van het teken. De gemeenschap verzamelt zich rond de tafel van de Heer. Er zijn allerlei taken en functies in de viering. Er wordt werkelijk met elkaar gebeden en gezongen. Er wordt samen brood gebroken en de beker gaat rond. Daarmee wordt Sacramentsdag anders gevierd. Minder triomfantelijk en feestelijk, maar niet minder intens en betrokken.’
Uit Wandelingen op Zorgvlied: ‘Als je jong bent en nog een hele toekomst voor je hebt, kun je soms een soort eeuwigheidsgevoel krijgen, alsof je heer en meester bent van je tijd en je je niet kunt voorstellen dat het ooit anders zal worden. Midden in het leven, druk met van alles en nog wat.
Als je ouder wordt en je verleden langer is dan je toekomst, leer je dat heel veel van je gedoe maar betrekkelijk is. Maar mag je hopen dat iets van wat je hebt bereikt op welk gebied dan ook, in je nageslacht mag voortleven.’
Juli/augustus:
Een toch wel schokkend bericht vanuit het bisdom: ‘Aan p. A. Niesen o.p. is op meest eervolle wijze ontslag verleend als pastoor per 1-7-17. Hij is daarmee ontheven van zijn verantwoordelijkheid van pastoor. Hij is welkom om in de parochie als priester te blijven assisteren. Hulpbisschop Mgr. Hendriks is per 1-7-2017 benoemd als administrator van de parochie ( = eindverantwoordelijke pastoor).’
Ook het parochiebestuur wordt geheel vervangen door mensen vanuit het bisdom. De reden van deze wijziging van bestuur: ‘De situatie van de parochies in Zuid werd gecompliceerd genoemd. De regio Zuid is achtergebleven in groei naar samenwerking. Om dat nu eens goed aan te kunnen pakken werd het nieuwe zakenbestuur in de Thomasparochie noodzakelijk geacht: een breekijzer in Zuid.’
In Onder Woorden aandacht voor het boek De waterdruppel, Weg van God van Ernst Marijnissen o.p. : ‘Alle godsbeelden sneuvelden totdat Johannes, begenadigd catecheet en evangelist, me bij de hand nam en leerde: niemand heeft ooit God gezien, maar wie Jezus van Nazareth ziet, heeft de Vader gezien. Vertaal bijbel met menswording, beschouw leven als een waterdruppel, langzaam naar het einde reikend, en je bent weg van God.’
September:
De Vredesweek heeft dit jaar het thema: De kracht van de verbeelding. ‘Verbeeldingskracht stelt je in staat om te dromen, om grenzen te verleggen, om samen te zoeken naar wat je bindt met anderen in plaats van verdeelt. Het stelt je in staat om je te laten inspireren door moedige vredesactivisten in conflictgebieden die blijven geloven in vrede. ‘De kracht van verbeelding’ biedt hoop op een betere wereld. Een wereld waarin plaats is voor iedereen.’
In de Wereldmissiemaand oktober besteedt Missio Pauselijke Missiewerken dit jaar aandacht aan de katholieke gelovigen in Burkina Faso. ‘Het West-Afrikaanse land is relatief vreedzaam, maar zeer arm. De katholieke Kerk blijft niet aan de zijlijn staan. Missiezondag is vooral het feest van de solidariteit. We vieren dat we deel zijn van een wereldwijde gemeenschap van mensen die verantwoordelijkheid voor elkaar neemt. Het laat ons niet onverschillig dat meisjes in Burkina Faso slachtoffer worden van een gedwongen huwelijk of dat vrouwen als heks vervolgd worden.’
Oktober:
Bij het begin van het nieuwe werkjaar schrijft pastor Niesen ons o.a. het volgende: ‘Op het laatst gehouden kapittel van de Nederlandse dominicanen is ook nagedacht over onze zending. Er werd gezegd, dat gezonden zijn in de geest van Dominicus niet betekent, dat wij zo maar een neutrale boodschap objectief doorgeven. Ons leven zelf is eigenlijk al verkondiging. Daarvoor is nodig dat wij persoonlijk en samen zoeken naar een ontvankelijke houding van luisteren, bidden, studeren en nadenken. De boodschap van het evangelie is de weg die Jezus ons heeft gewezen. En die weg gaat door ons persoonlijk geloofsleven heen. Zo krijgt die boodschap kleur en aantrekkingskracht in iedere levensfase. De boodschap van het evangelie wordt door ons verder gedragen, als wij in gesprek blijven met de omstandigheden waarin wij leven. En zeker, als wij in gesprek blijven met de anderen met wie wij leven en samenwerken en ouder worden.’
Stilteplek op Allerzielendag: ‘Op donderdag 2 november kan ieder vanaf 14.00u. tot 18.00u. binnenlopen op Rijnstraat 109 om in stilte een lichtje aan te steken tot gedachtenis van eigen overleden dierbaren. Daarvoor is een stilteplek ingericht. Ieder is daar welkom om wat te blijven bidden, gedenken, lezen of zomaar wat stil te zijn.’
November:
Claartje Kruijff, theoloog des Vaderlands, schrijft in dagblad Trouw over het belang van de kerk als plaats van ontmoeting en inspiratie: ‘Ik hoor van mensen, dat zij niet naar de kerk gaan, maar het toch fijn vinden dat die kerk er is. Een kerk als huis van contemplatie en troost, als huis voor de ziel. Een heilige plaats waar mensen al eeuwenlang komen om hun leven te kunnen plaatsen. Ik ga naar de kerk omdat ik het nodig heb. Het gaat er over mij, maar het draait niet allemaal om mij. Ik mag er kwetsbaar zijn en mijn verwarring laten klinken. Als ik me verdrietig voel, steek ik er een kaars op. Het is balsem voor mijn ziel, maar ook bevrijding uit mijn ego. Ik hoor over opdracht en bestemming, zingeving aan mijn dagelijkse bestaan.’
En verder: ‘Wist u dat je óók welkom bent in onze winkel op Rijnstraat 109, als Plein van Siena daar geen programma heeft? Gewoon in de middaguren als onze winkel open is, kun je daar binnenlopen voor een goed gesprek, een kop thee of koffie. Je kunt daar een boek komen lezen of je eigen krant. Je kunt er misschien wat schrijven of studeren, zo je wilt.
Of zo maar wat stilte zoeken om op adem te komen. Misschien kom je er wel tot een stil gebed… Onze winkel is een bijzondere winkel: je hoeft er niet per se iets te kopen. Je kunt er ook binnenlopen als je met een vraag zit, of als je zin hebt om eens met iemand te praten. Onze winkel is een plek van gesprek en ontmoeting. Dus: welkom, tot ziens!’
December:
Over het oude kerstlied (o.a. Herders, Hij is geboren) schrijft Klaas Koelewijn in het Gemeenteblad Evangelisch-Lutherse Gemeente, onder meer: ‘De liederen waren niet bedoeld om in de kerk te zingen. Men zong ze vooral tijdens de zogenaamde kerstspelen. Dit was een laat middeleeuwse traditie waarbij men in de openlucht het kerstverhaal ging naspelen. Met kostuums, decor en diverse personages werd het kerstverhaal opgevoerd. Hoewel de katholieke kerk officieel geen rol had in de organisatie, verleende het wel lange tijd de goedkeuring eraan. Het stimuleerde immers de volksdevotie. ….Na de zeventiende eeuw zijn er nog vele prachtige kerstliederen geschreven, maar de eenvoud en tederheid van deze volkspoëzie is nadien zelden meer geëvenaard, laat staan overtroffen.’
Een visie van Erik Borgman over De toekomst van de kerk.
Aankondiging van de jaarlijkse Adventsactie en de P.C.I.-collecte. En de schrijfmarathon kerstgroeten van Amnesty International in onze kerkruimte.
Jaaroverzicht 2018
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2018
januari:
In zijn artikel Nieuwjaar 2018 haalt pater Niesen een wens van paus Franciscus aan: ‘De werkgroep Migranten en Vluchtelingen van het Vaticaan heeft 20 actiepunten opgenoemd als concrete richtlijnen voor het verwezenlijken van deze vier werkwoorden. Deze zouden moeten doorwerken in de houding en het handelen van de christelijke gemeenschappen, maar ook in de openbare politiek, vindt paus Franciscus. Hij spreekt het verlangen uit dat de manier van denken over migranten en vluchtelingen waar de Kerk voor staat zal doorwerken in internationale verdragen om zo voor hen als leden van de ene menselijke familie, de vrede dichterbij te brengen.
‘Recht door zee’ is het thema voor de Week van Gebed voor de eenheid van christenen 2018: Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van de Raad van Kerken: “De reddende daad van God die vrijheid brengt, is een samenbindende ervaring. Daarom is het lied van Mozes en Mirjam (Exodus 15 vers 1 – 21) een voor de hand liggende keus voor het thema van de Week van Gebed 2018. Het is een lied van de overwinning op de onderdrukking. De tekst nodigt uit om verder na te denken over de manier hoe mensen het evangelie verstaan in deze tijd.” Een citaat van Huub Oosterhuis: Het is noodzakelijk steeds opnieuw de Naam van de bijbelse god uit te leggen en met elkaar af te spreken dat wij met ‘God’ bedoelen: die ene die het kermen van mensen hoort en niet harden kan dat zij vernederde, geknechte, verlaten en verachtelijke wezens zijn en daarom iemand, jou, mij, stuurt naar hen toe om ze te bevrijden uit de macht van hun onderdrukkers.
februari:
Paus Franciscus over de veertigdagen: “Door het hand over hand toenemen van de zonde zal de liefde van de meesten verkoelen” (Mat. 24, 12). Dit is de titel van de boodschap van paus Franciscus voor de Veertigdagentijd. De paus waarschuwt voor het uitdoven van “de liefde die het middelpunt is van heel het evangelie” en hoopt dat we in de paasnacht opnieuw beleven dat het licht de duisternis verdrijft.
Het Vastenactieproject voor 2018 is gesitueerd in Zambia.. Het project richt zich op het Households in Distress-programma (HID-programma) van de zusters in de stad Mbala in het noorden van Zambia. Het Households in distress (HID) programma houdt ondermeer in: hulp aan weeskinderen en kwetsbare kinderen, ondersteuning van aids-patiënten, opleiding en opvang van gehandicapte kinderen en volwassenen, armoede bestrijdingsprogramma’s, bewustwordingsprogramma’s.
In zijn Wandelingen op Zorgvlied bericht Rob de Groot over de reünie van het koor Te Elfder Ure: ‘Nu, na bijna 40 jaar houdt het koor op 10 maart a.s. haar eerste reünie. Naar verwachting komen er zo’n 70 leden om elkaar te ontmoeten. Heel spannend, want je loopt toch met het beeld van de koorleden van 40 jaar geleden; nog jong en een hele toekomst voor je met wensen, plannen, ideeën. Jong van hart en fris van de lever. Zullen we elkaar onmiddellijk herkennen? Hoe heeft iedereen die koorjaren ervaren? Wat is er blijven hangen en hebben ze invloed gehad op ons verdere leven?
Het zal mij benieuwen.’
maart:
Op 19 mei bestaat Plein van Siena 10 jaar. Op deze dag willen wij dit heuglijk feit vieren. Iedereen is van harte welkom van 15:00-18:30. Op deze dag zullen wij aan de bezoekers vragen wat zij verder in de komende jaren verwachten van Plein van Siena. Iedereen wordt uitgenodigd om zijn/ haar ideeën kenbaar te maken.
Aankondiging: Mgr. dr. J.W.M. Hendriks, hulpbisschop van het bisdom Haarlem- Amsterdam is sinds 1 juli aangesteld als administrator van onze parochie. In die hoedanigheid is hij voorzitter van ons nieuwe parochiebestuur. Al eerder heeft hij te kennen gegeven graag eens bij ons te willen voorgaan in een zondagsviering. In overleg heeft hij gekozen voor zondag 22 april a.s. Die zondag wordt gevierd als de vierde zondag van Pasen, zondag van de Goede Herder, ook wel roepingenzondag.
april:
Over de Week Nederlandse Missionaris: ‘Dit jaar staan pater Bert Hagendoorn o.f.m., missionaris in Indonesië, en Inge Kuiphuis, missionair werker in Guatemala centraal in de campagne. Zij zetten zich in voor de ander, net als honderden missionarissen en missionair werkers wereldwijd. Vanuit hun geloof gaan zij de strijd aan tegen armoede en onrecht. Samen gaan zij op zoek naar perspectief en hoop, op weg naar een betere toekomst en een wereld waarin iedere mens meetelt.’
Bij de komende herdenking van 4 en 5 mei een citaat van Hans van Mierlo: ‘Oorlog is niet één drama van miljoenen, oorlog is miljoenen malen het drama van één.’
mei:
Nu het zeventig jaar geleden is dat de Wereldraad van Kerken werd opgericht, grijpt de Wereldraad deze gelegenheid aan om te vieren wat er in zeventig jaar tot stand is gekomen en om vooruit te blikken op waar kansen liggen op de weg van gerechtigheid en vrede. In Nederland geven we daar op bijzondere wijze gestalte aan. Na het palet aan activiteiten in de week die aan 23 augustus voorafgaat, vindt op de jubileum dag een viering plaats in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Net als in 1948 gaan de deuren van deze kerk open om het feest van verbondenheid over grenzen heen te vieren.
Wereldcommunicatiedag: zondag 13 mei l.l. Bij gelegenheid van wereldcommunicatiedag, op 13 mei l.l., waarop de pers centraal stond, had Paus Franciscus deze boodschap voor journalisten en allen die zich aangesproken voelen: ‘……Daarom wil ik uitnodigen om een journalistiek van de vrede te bevorderen; met deze uitdrukking bedoel ik niet een “brave” journalistiek die het bestaan van ernstige problemen negeert en een zoetsappige toon aanslaat. Ik bedoel daarentegen een journalistiek zonder geveins, vijandig ten opzichte van onwaarheden, van slogans die gericht zijn op effect, en bombastische verklaringen; een journalistiek die bestaat uit ware boodschappen van mensen voor mensen en die verstaan wordt als een dienst aan alle mensen, vooral voor diegenen – en dat is de meerderheid in de wereld – die geen stem hebben.’
‘Al jarenlang vieren wij in onze geloofsgemeenschap elke 4e zondag van de maand een Woord-gebeds- of een Woord-communiedienst. Een werkgroep van parochianen bereidt deze liturgie zorgvuldig voor en één van hen leidt de viering. Deze praktijk heeft inmiddels een vertrouwde plek gevonden in onze zondagse diensten.’ Aldus Henk Haverkort. Hij schrijft verder: ‘Zondag 6 mei stond De Liefde centraal. Levenslang probeert men aan dit geladen woord steeds opnieuw zin en betekenis te geven; zoekend, verlangend, poëtisch, romantiserend, blozend of vrijelijk… Dit alles speelt zich dagelijks hartstochtelijk af tussen ons mensen. Zondag 6 mei jl. lazen we bij Johannes (15, 9-17): “Je blijft in mijn liefde als je je aan mijn geboden houdt”. Om ons hierin te bemoedigen en er richting aan te geven zongen we: “Waar vriendschap is en liefde daar is God”, over een vindplaats die vaak dichterbij is dan we denken…’
juni:
Eind juni neemt de oude dominicaanse communiteit van Rotterdam afscheid van haar plek in het hart van de stad. In augustus komt er een nieuwe communiteit. Dominicanen Ben Vocking, Martin Vijverberg, Leo de Jong, Jan Vijverberg en Jan van Duijnhoven vormen de communiteit die eind juni wordt opgeheven. Wat hebben zij gedaan als predikers in het hart van Rotterdam? Hoe hebben zij de stad zien ontwikkelen? En wat wensen ze hun opvolgers toe? Ben Vocking schrijft: ‘Dominicaan-zijn heeft alles te maken met het naar voren brengen én beleven van de Blijde Boodschap van Jezus: de vermenselijking van deze wereld. Ik vond het voor de hand liggen om als dominicaan te proberen dicht bij mensen te staan, en een poging te ondernemen om iets bij te dragen aan gerechtigheid.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over het komende wereldkampioenschap voetbal: ‘ We gaan als voetballiefhebber vast genieten van mooie acties, snelle combinaties en magistrale goals van de godenzonen in het voetbal. Van harte gegund. Maar heeft ónze godenzoon ook niet ooit iets magistraals gedaan?’
juli/augustus:
MIVA vraagt onze aandacht voor de meest kwetsbaren van Zimbabwe Tawanda (37) werkt voor het afgelegen Silobela ziekenhuis diep in het binnenland van Zimbabwe. Zijn team spoort kinderen en jongeren met een beperking op en geeft ze de juiste zorg. De bevolking heeft hier geen geld om de busrit naar het ziekenhuis te betalen. Uren lopen als je ziek bent of een beperking hebt is onmogelijk.” Daarom trekt Tawanda de meest afgelegen dorpen in. Aankondiging van de Walk of Peace in Amsterdam (op 23 augustus) van de Wereldraad van Kerken in het kader van haar 70-jarig bestaan.
Henk Haverkort over een thomastuin?: ‘Rondom ons heen is er in al die jaren veel veranderd. In de beneden huizen zijn jonge mensen komen wonen. Het fraaie groen is door hen vervangen door bestrating. Men heeft immers geen tijd meer om tuinonderhoud te verrichten en dan is die verstening heel praktisch. Maar het tuinieren is hiermee tot een minimum teruggedrongen. Hark en schoffel zijn buiten gebruik en vervangen door de barbecue. Ik vraag mij af: “Willen we nou meer of minder groen in Nederland? Achter onze Kerkruimte aan de Rijnstraat hebben ook wij zo’n versteende plek. Onze ”Thomasplaats’’ (50m2) is bestraat met 350 straattegels en nogal rigoureus aan de natuur onttrokken. Zou het een goed idee zijn om deze plek te ontstenen en er een groene, milieuvriendelijke Thomastuin van te maken?’
september:
In het kader van de Vredesweek 2018: ‘Iedere generatie heeft zijn eigen uitdagingen het hoofd te bieden en zoekt naar eigen wegen om in alle vrijheid vorm te geven aan het verlangen naar vrede en recht. In deze Vredesweek zoeken we naar verbinding en solidariteit tussen de verschillende generaties. Om van elkaar te leren, elkaar te bemoedigen en samen op te trekken op de weg van vrede.’‘
Plein van Siena bericht: ‘Op zaterdag 22 september a.s. om 15.30 u. openen we het nieuwe seizoen van Plein van Siena. U krijgt een inkijk in het programma van het komende najaar en er is een muzikaal intermezzo. We sluiten feestelijk af met een hapje en een drankje. Van harte welkom.
Een citaat van Annemiek Schrijver: ‘Een wijze leraar zei ooit dat we, voordat we onze mening geven, ons drie dingen moeten afvragen. Ten eerste: is het nodig wat ik ga zeggen? Ten tweede: is het waar wat ik ga zeggen? Ten derde: kan ik het in liefde zeggen? ‘
oktober:
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de geschriften van de diverse godsdiensten en wat daarmee in de loop der tijd is gebeurd: ‘Of je nu leest in de geschriften die staan aan de bron van het jodendom, het christendom, de Islam, het Boeddhisme of welke godsdienst dan ook, allen roepen op tot vrede, liefde, gerechtigheid, onthechting, zorg voor je naaste, voor armen en zieken, voor alle levende wezens. En zie, wat we er in de loop der eeuwen van hebben gemaakt. En zie hoe we omgaan met hen die proberen de heilige woorden uit die geschriften in de praktijk te brengen.
Ze worden verketterd, niet voor vol aangezien. De inhoud en betekenis van al die heilige boeken en geschriften is in de loop der tijd vervuild geraakt door wat mensen ermee hebben gedaan. Mensen die macht over anderen probeerden te verwerven. Mensen die eruit op pikten wat van hun gading was en dat anderen probeerden op te dringen. Wat is in deze belangrijk, wezenlijk? Het steeds opnieuw terugkeren naar de bron; het steeds opnieuw lezen en verstaan van die geschriften. En doorzien wat er is misgegaan en nog steeds gaat. En je niet laten verleiden door schreeuwers die je in hun straatje lokken.’
Sinds enige tijd is er een open spreekuur in onze winkel op Rijnstraat 109. Bij wijze van proef. Onze winkel is vóór alles ook een ontmoetingsplaats, waar je welkom bent voor een goed gesprek. In dat kader zou er zeker ook gelegenheid moeten zijn voor een persoonlijk gesprek met de pastor.
november:
Aandacht voor de Adventstijd. Pater Niesen schrijft: ‘De adventstijd heeft een tweevoudig karakter: het is de tijd van voorbereiding op het hoogfeest van kerstmis, waarop de komst van Gods Zoon onder de mensen wordt herdacht en gevierd. Maar het is ook de tijd waarin door deze vierende herdenking de aandacht wordt gericht op de verwachting van de tweede komst van Christus aan het einde der tijden. Om deze beide redenen is de advent de tijd van gelovige en blije verwachting.
De Vredesparochie (buurtparochie) bestaat 100 jaar en nodigt ons uit om dat mee te komen vieren op 9 december.’Om 11 uur begint de feestmis, waarin onze bisschop Jozef Punt zal voorgaan en die wordt opgeluisterd door onze drie koren. Aansluitend gaat het feest verder op informele wijze.’
Op zaterdag 17 november zal broeder Stefan Mangnus o.p. de diakenwijding en broeder Richard Steenvoorde o.p. de priesterwijding ontvangen door handoplegging van Mgr. J.H.J. van den Hende, bisschop van Rotterdam. De wijding vindt plaats tijdens de eucharistieviering om 14.30u. in de St Dominicuskerk (Het Steiger), Hang 18 in Rotterdam.
Zaterdag 8 december tussen 12 en 17 u. schrijfactie voor Amnesty International: kerstgroeten aan politieke gevangenen.
december:
Het thema van de adventsdiensten is ‘Hoop doet leven’. Het gedicht van Vaclav Havel eindigt met deze zin: Hoop is niet hetzelfde als optimisme, evenmin de overtuiging dat iets goed zal aflopen. Wel de zekerheid dat iets zinvol is, afgezien van de afloop, het resultaat.
Gerefereerd wordt aan de successen van de jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International. Op 5 april 2018 kwam Tadjadine Mahamat Babouri – beter bekend als Mahadine – vrij. De mensenrechtenverdediger was op 30 september 2016 opgepakt, nadat hij de regering van Tsjaad had bekritiseerd vanwege haar economische wanbeleid. Hij had een levenslange gevangenisstraf kunnen krijgen.
Tijdens de Schrijfmarathon werden meer dan 690.000 brieven, kaartjes en petitieoproepen voor hem geschreven. ‘Ik wil mijn dankbaarheid aan iedereen overbrengen. Ik waardeer jullie, ik houd van jullie, ik respecteer jullie’, liet Mahadine weten.
Aandacht is er voor de jaarlijkse P.C.I.-collecte en de Adventsactie.
Jaaroverzicht 2019
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2019
januari:
Citaat uit de preek van pater Niesen op 1 januari over de betekenis van het kerstfeest: ‘Deze dag zegt ons dat wij ons als zijn kinderen gezegend mogen weten in de glans van Zijn gelaat. Mogen wij vervuld worden van dit geheim. En mogen wij omwille van hem omzien naar elkaar, zoals Maria en Jozef omzagen naar het kind dat hun was toevertrouwd.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de voortgaande terugloop van kerkgangers: ‘De enorme terugloop leidt intussen wel naar een afbraak van kerken en parochies; financieel is het vaak niet meer haalbaar om kerk en parochie in stand te houden. Wat dat betreft hebben wij als kleine gemeenschap daar een oplossing voor gevonden; een kleine, warme ruimte waarde zondagse viering gevierd kan worden en het onderling gesprek gaande blijft.’
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek Bij tij en ontij, preken op hoop van zegen, van Jan Nieuwenhuis o.p., ruim vijftig jaar verbonden aan de Dominicuskerk in Amsterdam.
februari:
De Vastenactie heeft als thema ‘Schoon water verandert alles’ en vraagt onze aandacht voor diverse projecten in Niger, Congo, Indonesië en Nicaragua.
In Wandelingen op Zorgvlied gaat het over het loslaten van ons voortdurende denken in de hoop alles te kunnen regelen en naar onze hand te zetten: ‘Maar misschien heeft u ook wel eens die ervaring van loslaten, overgeven, zien wat het leven geeft. En hopelijk heeft u dan ervaren hoeveel vrede en rust dat geeft. En dat de dingen er niet slechter op worden. Dat de wereld er niet van instort. En dat we vanuit die overgave juist heel gerichte actie kunnen ondernemen waar en op het moment dat dat nodig is. En we niet ons leven vergallen met nodeloos gepieker. Want je kunt de dood niet voor zijn, niet met driftig denken’
Het voorjaarsprogramma van Plein van Siena staat vermeld.
In Binnenkant/buitenkant een uitspraak van Jan van Kilsdonk: ‘Als wij op deze aarde zoveel vrouwen en vrouwen en mannen en mannen gadeslaan die zelfs in een bedreigende cultuur niet ophouden een eigen liefdesaanleg met ontroerende ernst en bloei te handhaven, dan kan een gelovige niet anders begrijpen: deze behoefte en deze kunst om te beminnen en om bemind te worden, is niet zomaar een toeval, nog minder een ongeval. Zij is een vondst, een ontwerp van de Schepper. Zij is een gave én opgave. Net zoals zon, maan en sterren dat zijn, of zwart, bruin of blank, of man en vrouw als paar.’
maart:
De boodschap van paus Franciscus voor de veertigdagen tijd: ‘Als iemand verzaakt aan Gods wet van de liefde, dan wint de wet van de sterkste het van de zwakste. De zonde in het mensenhart neemt de gedaante aan van hebzucht en ongeremd najagen van het eigen comfort. Dat gaat ten koste van zorg voor het welzijn van anderen en vaak van onszelf. Dat leidt tot exploitatie van schepping, mens en milieu. Dat komt door de onverzadigbare hebzucht, die elke begeerte als een recht beschouwt en die vroeg of laat alles vernietigt’
Bericht over een bijzondere kruisweg in de vastentijd: ‘Zeven Nederlandse en zeven internationale kunstenaars verbeelden het lijden van Jezus en van mensen in onze tijd. Langs de kunstwerken loopt een pelgrimsroute, een kruiswegstatie, van Aswoensdag (6 maart) tot Pasen (22 april). Deze internationale Art Stations of the Cross vindt – na edities in Londen, Washington DC en New York – plaats in het hart van Amsterdam’
Amnesty International vraagt aandacht voor de internationale vrouwendag: ‘Op vrijdag 8 maart, Internationale Vrouwendag, zet Amnesty International zich in voor vrouwenrechten en activisten die daarvoor strijden. Vrouwelijke activisten lopen vaak meer risico’s dan hun mannelijke collega’s. Zij krijgen zeer geregeld te maken met seksueel geweld, lastercampagnes en druk vanuit familie en hun gemeenschap’
In Wandelingen op Zorgvlied denkt Rob de Groot na over de betekenis van symbolen: ‘Symbolen geven accent aan (aspecten van) ons leven. Dat is goed en nodig. En daar heb ik niets op tegen. Maar soms bekruipt me het gevoel dat al onze symboliek, al ons symbolisch handelen dient ter vervanging van ons daadwerkelijk handelen. Symbolen dienen mijns inziens echter als verduidelijking, als inspiratie; als verbinding.’
Een chassidisch verhaal in de rubriek Binnenkant/buitenkant: ‘In een droom liep ik een winkel binnen. Ik vroeg: ‘Wat verkoopt u hier?’ ‘Alles wat u maar wilt’, zei de engel. ‘O, echt waar? Dan wil ik graag vrede op aarde, opheffing van de onderdrukking, geen honger meer, een huis voor alle vluchtelingen….’ ‘Wacht even’, zei de engel, ‘U begrijpt me verkeerd. We verkopen hier geen vruchten, enkel zaden….’
april:
Vijf jaar geleden werd pater Frans van der Lugt vermoord in Syrië. Ook in Thomasklanken wordt hij herdacht met een boodschap voor ons allen: ‘De dood van Frans 5 jaar geleden was een groot verlies voor zoveel mensen die uit waren op een rechtvaardige wereld met plek voor iedereen. Wat 5 jaar geleden gold, geldt nog steeds; niet voor niets wordt de plaats waar hij begraven is nog met grote regelmaat bezocht. Zijn dood is dramatisch voor zo veel jonge Syriërs die hij heeft geïnspireerd om samen te bouwen aan een gedeelde toekomst. Frans was een baken van hoop voor hen. Daarom kon hij ook niet weg. Laten wij er alles aan doen dat de jonge mensen – de generatie van en met toekomst – niet met lege handen staan, maar in staat zijn om die droom van Syrië weer vlees en bloed te geven.
Mag Syrië letterlijk en figuurlijk weer opgebouwd worden om uit de puinhopen te verrijzen. Laten we Frans in herinnering houden en daarmee Syrië niet vergeten.’
mei:
Aandacht voor de jaarlijkse Pinksteractie, deze keer voor de Maya’s in Chiapas, Mexico: ‘Daarom werkt Jet Nauta bij de vredesorganisatie Sipaz (Servicio Internacional para la Paz) in San Cristobal de las Casas in de zuidelijke deelstaat Chiapas. Het is een van de armste gebieden in Mexico, maar met zeer rijke bodemschatten. Sipaz maakt zich sterk voor de inheemse bevolking, begeleidt kwetsbare groepen, stuurt waarnemers naar de gebieden zodat de Mayabewoners veilig zijn. Want zij wonen op land dat interessant is voor overheden en grote organisaties vanwege de bodemschatten die er liggen. De Maya’s worden bedreigd, van hun land verjaagd, ontvoerd of, nog erger, vermoord.’
Aankondiging van de Open Kloosterdag op 19 mei. En een bericht over de priesterwijding van Stefan Mangnus o.p.
In Onder Woorden: Dit is mijn verhaal, Jonge christenen over geloof, hoop en inspiratie, van Janneke Stegeman. Verhalen vol hoop en inspiratie, geloof en twijfel, traditie en moderniteit. Dit is het boek bij de gelijknamige expositie van het Bijbels Museum over jonge christenen, met foto’s, korte audiodocumentaires en video’s.
juni:
Jan Nieuwenhuis o.p. over zijn betekenis van Pinksteren: ‘….. Ik vind dat het pinksterverhaal geen droom is, maar geschiedenis, onze geschiedenis. Geschiedenis is nooit: wat gebeurd is, maar wat mensen willen. Dat wij, na 2000 jaar christendom en ondanks dat, na ik-weet-niet-hoeveel jaar mensengeschiedenis en ondanks dat, het nog altijd niet verleerd hebben om samen te komen en het over gemeenschap te hebben, – dat is ongehoord en ongelofelijk. Dat gaat tegen alle geschiedenis in.’
En uit een gedicht van Christian Pirenne, trappist: ‘En waaien blijft de Geest over de grenzen heen, dat wij elkaar verstaan, de taal der liefde spreken tot eenheid, broederschap en vrede.’ Bericht over de vakantietijd en verzorging van de liturgie in die periode.
In Onder Woorden: Zorgen voor de ziel van Timothy Radcliffe o.p.: ‘Als je zorgt voor je ziel, doe je je best om te leven. En juist dan ontdek je dat je niet heel bent. Je hebt altijd de ander nodig om te zorgen voor je ziel. Je bent onvolledig zonder de ander, zonder de vreemdeling, zonder God. Oppervlakkigheid schaadt je ziel en zit de honger naar meer betekenis en waarheid in de weg. Want zorgen voor je ziel betekent dat je je eigen gevoel voor waarheid aanscherpt. En zonder de kunst van vriendschap gaat het niet: de kunst om dicht bij mensen te komen en hen toch vrij te laten.’
juli/augustus:
Pieter van de Ven over de betekenis van vakantie: ‘In ieder geval heb je tijdens je vakantie weer eens tijd voor elkaar; aan liefde en vriendschap kun je weer eens een nieuwe inhoud geven of je kunt merken dat je erg drijft op gewoonte en sleur en gebrek aan beter. Leren zien met nieuwe ogen: dat betreft niet alleen de mooie dingen. Opnieuw luisteren: dat betreft niet alleen de stem van je hart, maar vooral die van je naaste. Mensen kunnen in den vreemde elkaar weer ontdekken. Dáár kun je merken hoezeer je thuis kunt zijn bij elkaar, tot je eigen verrassing misschien.’
Op het generaal kapittel van de dominicanen in Bien Hoa, Vietnam, is op 13 juli de Filippijn Gerard Francisco Timoner (51) gekozen tot nieuwe magister van de Orde der Predikers. Gerard Timoner is de opvolger van de Fransman Bruno Cadoré en de 88e magister sinds Dominicus. Het is voor het eerst dat er een Aziatische magister-generaal is gekozen en voor de tweede keer dat een niet-Europeaan de functie vervult.
In Binnenkant/buitenkant een citaat van Abel Herzberg: ‘Ik was acht of negen jaar. We zaten aan tafel, er werd gebeld. Een man kwam vragen of hij geld kon krijgen voor een treinkaartje naar Antwerpen. Die man had ooit mijn moeder beledigd. Mijn vader stond op en gaf hem wat hij verlangde. Toen de man weg was, zei hij tegen mij: ‘Als die man die ons heeft beledigd, bij ons moet aankloppen om hulp, dan is hij door God gestraft. En dat is genoeg’.
september:
Over de Vredesweek 2019: ‘In tijden dat de Amerikaanse president Trump praat over het bouwen van een grensmuur en Europa de buitengrenzen steeds meer sluit voor vluchtelingen, kiest PAX als thema van de Vredesweek 2019: ’Vrede verbindt over grenzen’.
Het thema nodigt uit om de grenzen op te zoeken en te onderzoeken. Want aan de andere kant van de grens wacht vaak een wereld aan ontmoetingen en mogelijkheden. Veel mensen leven steeds meer in de eigen bubbel, en spreken steeds minder mensen uit andere bubbels. Polarisatie ligt dan op de loer. En dat terwijl vreedzaam samenleven met mensen uit andere bubbels en verschillende culturen goed mogelijk is.’
Aankondiging van de Wereldmissiemaand in oktober: ‘Talrijke religieuze gemeenschappen zijn in de regio werkzaam. Steeds meer priesters en religieuzen komen uit de regio zelf.
Dat is een positieve ontwikkeling. Zij zijn vanwege hun afkomst vertrouwd met de cultuur. De katholieke kerk ziet het hier als haar missie om zich in te zetten voor de bescherming van de waardigheid en de rechten van de mensen en voor de bescherming van de schepping en de inheemse bevolking te begeleiden in een samenleving die verandert.
Wandelingen op Zorgvlied staat stil bij het overlijden van Jan Nieuwenhuis o.p. Uit een eerder interview met hem (2012): ‘Dus als je mij vraagt: er zal een dag aanbreken, dat dit lijf zegt: daag… Ik zou zeggen: drink allemaal een lekker glaasje…, maar ik ben niet dood. Een mens is veel meer dan die machine, dan dit.’
oktober:
Pater Niesen bij het begin van een nieuw werkjaar: ‘Je hoort ze zeggen: Geloven hoort thuis achter de voordeur. Thuis achter de voordeur mag je zelf weten wat je doet, maar kom je naar buiten, de samenleving in, laat je geloof dan a.u.b. thuis. Maar hoe moet het dan met vragen over zingeving en waarden in het leven? Zingeving en waarden in het maatschappelijke leven hebben toch alles te maken met geloof en traditie.’
In Onder Woorden: Als God een vraag is; Mijmeringen in Mokum van André F. Troost ‘Als God een vraag is’ is een populair-theologisch boek waarin André F. Troost geloofsvragen stelt, terwijl hij door Amsterdam wandelt. Hij wordt vergezeld door zijn kleinzoon Floris, een puber vol nieuwsgierige en kritische vragen over het geloof. Dit boek is de weerslag van hun gesprekken in Mokum. Doordrenkt van typisch Amsterdamse humor, maar soms ook bloedserieus. Alle grote thema’s waarmee André Troost zich al zijn leven lang bezighoudt, komen voorbij.’
november:
Informatie over de adventsactie 2019: ‘Jaarlijks voeren we campagne tijdens de vier weken voor Kerstmis: de adventsperiode. Centraal in de Adventsactie-campagne staan moeders en kinderen. Slechte economische omstandigheden, oorlogen en klimaat- verandering veroorzaken problemen die vooral vrouwen en kinderen treffen. Daarom steunt Adventsactie dit jaar vier projecten die zich richten op hulp aan deze kwetsbare groepen: Aanpak moeder- en kindersterfte El Salvador, Venezolaanse vluchtelingen kinderen in Peru, Verbeteren geboortezorg in Somalië, Toegankelijke gezondheidszorg in Niger.’
Aankondiging van de jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International op zaterdag 7 december. En van de diakenwijding van Michael-Dominique Magielse o.p. in Rotterdam.
En een nieuwe tentoonstelling van Janneke Viegers in Plein van Siena. In Binnenkant/buitenkant een citaat van Joke Forceville-van Rossum: ‘Het is moeilijk te zeggen of er werkelijk zoiets als hoop bestaat. Het is met de hoop als met de wegen op het platteland. Er was nooit een weg. Maar als mensen dezelfde richting op lopen, ontstaat de weg vanzelf.’
december:
Beate Rose, geestelijk verzorger in ouderen- en hospicezorg: ‘Ik sta graag in het centrum van de aandacht. Maar in het kribje sta je niet, je ligt. Hulpeloos, overgeleverd. Mij niet gezien. Liever ben ik bezig. Liever heb ik de touwtjes in handen. En bovendien het is nogal wat, wat dat kindje te wachten staat. Een voederbak als wiegje, een kruis als sterfbed. Hoe welkom was hij eigenlijk? Wat hij moest doorstaan en heeft opgebracht, dat doet geen mens hem na. Die kribbe leeg, dat heeft wel iets. Het zet aan tot mijmeren over waar het met kerst nu echt om draait. Dat iemand het heeft aangedurfd om zo weerloos en weergaloos onder ons te zijn. Hoe kostbaar dat is en ook uitnodigend. Eventjes proberen misschien? Even kijken wat je ziet als je mensen vanuit de kribbe aankijkt.
Naar aanleiding van de tentoonstelling van Janneke Viegers: Hemelingen, mijmert pater Niesen: ‘Je kunt wel eens denken: moderne mensen hebben moeite met onbevangen kijken. Ze gunnen zich geen tijd. Moderne mensen zijn ongeduldig. Over museumbezoek is onderzoek gedaan: men kijkt over het algemeen maar een beperkt aantal seconden naar een schilderij. Dan gaat men weer verder naar het volgende werk. Maar eigenlijk zou ik moeten stilstaan. Of erbij gaan zitten. Rustig kijken en op mij laten inwerken. Wat voel ik, wat komt er in mij op, wat ervaar ikzelf? Welke gevoelens, welke gedachten komen in mij op: wat gebeurt er met mij?
Je kunt schilderijen mooi vinden of lelijk, ze spreken je aan of niet. Maar hoe dan ook: met enig kijken gebeurt er altijd iets met mij. Ik reageer op het werk. Gun je de tijd. En als het nu niet lukt, kom nog eens terug. Om te leren kijken.’
In Binnenkant/buitenkant een franciscaanse zegenbede: ‘ En moge God ons zegenen met zoveel dwaasheid dat we geloven een verschil te maken in de wereld. Zodat we kunnen doen waarvan anderen zeggen dat het onmogelijk is.’
Jaaroverzicht 2020
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2020
januari:
Op 5 december 2019 is mede-redactielid Henk Haverkort overleden na een kort ziekbed. Op woensdag 11 december hebben zijn familie, vrienden en parochianen hem ten grave gedragen op begraafplaats Zorgvlied. Rob de Groot gedenkt hem in zijn Wandelingen op Zorgvlied: ‘Op 5 december j.l. is mijn mederedacteur van Thomasklanken, maar vooral mijn zeer goede en inspirerende vriend, Henk Haverkort, gestorven na een korte ziekteperiode. Het afscheid moeten nemen van het leven vond hij het zwaarste van doodgaan. Want hij leefde nog graag, nieuwsgierig naar het doen en laten van zijn (klein)kinderen en naar het kerk- en wereldgebeuren.
Een groot verlies voor zijn allernaasten, zijn vrienden en onze parochie. Henk heeft binnen onze parochie vele activiteiten ontplooid. In enkele daarvan heb ik met hem samengewerkt: Pastoraal Café eind jaren zeventig, medewerking aan de Open Huizen met Kerstmis, de Vastenacties, aan de tentoonstelling bij ons 60-jarig bestaan, Trefplek en redactie Thomasklanken. Maar Henk nam ook deel aan de Woorddienstgroep, de Uitvaartgroep en was samen met zijn vrouw Magda intensief betrokken bij de Vormselprojecten in de jaren tachtig. Henk heeft ook zijn – o.a. grafische – medewerking gegeven bij de opstartfase van het Wijkcentrum. En hij was vele jaren redacteur van de bladen Doorgeven (bisdom Haarlem) en het Tijdschrift voor Geloof Onderweg (dominicanen). In al die activiteiten toonde Henk zich als een mensen-mens; open, vriendelijk, geïnteresseerd, kritisch. Oprecht in wat hij deed. We zullen Henk nooit vergeten en ons inspireren aan de herinneringen die wij van hem hebben.’
De Actie Kerkbalans heeft dit jaar als thema: Samen van betekenis. De uitkomsten van een peiling over de Actie Kerkbalans werden op 17 januari gepresenteerd in het Museum Catharijne Convent: ‘We vroegen wat mensen belangrijke waarden vinden. Van herkenbare kernwaarden als vieren van sacramenten en inspirerende vieringen, tot de meer sociale aspecten van kerk-zijn als naar elkaar omzien en gastvrijheid. De uitkomsten zijn verrassend en interessant voor parochies en gemeenten en leveren mogelijk nieuwe inzichten voor beleid’.
februari:
De campagne van Vastenactie in de veertigdagentijd 2020 staat in het teken van beroepsonderwijs en ondernemerschap in ontwikkelingslanden. Een gedegen opleiding stelt mensen namelijk beter in staat een redelijk inkomen te verdienen en eventueel een eigen bedrijf op te zetten.
Aankondiging van de Stille Omgang in de nacht van 21 op 22 maart. Vanwege de groeiende omvang van besmettingen door het coronavirus kon deze echter niet doorgaan.
Rob de Groot herdenkt mederedacteur Henk Haverkort nog eenmaal: ‘Voor Henk was de wereldkerk als instituut met dogma’s en wetten niet waar het hem om ging; de pompa en pracht en praal zeiden hem niet zoveel. Maar uitsluiting van groepen in kerk en samenleving – vrouwen, homoseksuelen, gehuwden als priester – vond hij ergerlijk en niet van deze tijd. Zeker niet binnen een kerk waar de Liefde centraal zou moeten staan.
Bij hem ging het meer om de plaatselijke gemeenschap van mensen die hun leven wilden laten inspireren op woorden en daden van Jezus van Nazareth.’
maart:
Gerard Francisco P. Timoner III O.P., de nieuwe magister van de orde der dominicanen schrijft een brief aan alle broeders en zusters van de dominicaanse familie: ‘In deze tijd van quarantaine en de veertigdagentijd worden we uitgenodigd om tijd te nemen om na te denken over de nabijheid van God. Als de openbare eredienst wordt opgeschort voor het welzijn van gelovigen, worden we ons des te meer bewust van het belang van een geestelijke gemeenschap. Op al deze plaatsen lijkt het alsof de mensen een langdurige ‘paaszaterdag’ ervaren, wanneer de kerk zich onthoudt van de eucharistieviering om het lijden van de Heer te overwegen, in afwachting van zijn opstanding Zo worden we herinnerd aan het uitzien naar de Eucharistie van onze broeders en zusters die in afgelegen gebieden slechts één of twee keer per jaar de Eucharistie kunnen vieren. Nu, meer dan ooit, moeten we manieren vinden om isolement te doorbreken en het Evangelie van liefde en gemeenschap te prediken, zelfs in het ‘digitale continent’. We moeten onze mensen eraan herinneren dat Jezus dichtbij ons blijft, zelfs als we hongeren naar het Brood des Levens.’
Ook een brief van paus Franciscus aan alle gelovigen ter gelegenheid van Pasen: ‘Ook vandaag is het belangrijk de mensen van goede wil te herinneren aan het delen van het eigen bezit met de meest behoeftigen. Aalmoezen geven is een vorm van persoonlijke deelname aan de opbouw van een rechtvaardigere wereld. In liefde delen maakt de mens menselijker; vergaren dreigt hem minder menselijk te maken en sluit hem op in zijn eigen egoïsme. Wij kunnen en moeten ook verder gaan bij het overwegen van de structurele dimensies van de economie. Zoals de Kerk meermalen heeft onderstreept, is politiek een uitstekende vorm van naastenliefde. Dit kan ook als je werkt aan een economie in evangelische geest, dat is de geest van de zaligsprekingen.’
Het open spreekuur op de dinsdagmiddag komt vanwege de coronacrisis te vervallen.
Dat virus heeft ook consequenties voor de zondagse vieringen. Daarbij kunnen slechts enkele mensen aanwezig zijn die zich aan de door de overheid dringend geadviseerde maatregelen dienen te houden. Plein van Siena zegt alle cursussen af.
april:
Pater Niesen citeert in zijn preek op Pasen de Duitse theoloog Dietrich Bonhoeffer: ‘Er is geen gemeenschap met Christus of deze neemt ons onmiddellijk in zijn dienst. Daarom staat er ook: Zoals de Vader mij gezonden heeft, zo zend ik u. Alleen door Hem te dienen wordt de gemeenschap met Jezus vervuld. Jezus legt zijn eigen dienstwerk in handen van zijn leerlingen. Hijzelf zal naar de Vader gaan. De leerlingen zetten zijn dienstwerk voort.
De vrede die aan zijn leerlingen is geschonken, die moet nu de krachtbron van hun dienen zijn. Daarom zegt Jezus nogmaals tot hen: Vrede zij met u!’
In het blad VolZin van oktober 2010 een citaat uit een interview met oud-parochiaan Huub Oosterhuis (in het kader van de komende 4 en 5 mei herdenking): ‘Maar er was de Thomaskerk – van de dominicanen, en pastoor Dickmann, een reus van Godswege, die de moed erin hield en zeker wist dat het vrede zou worden, en die de Jodenvervolging/-vernietiging aanklaagde. En dan opgepakt werd. En weer vrijgelaten omdat wij rozenhoedjes voor hem baden. In die kerk was het al vrede. En het dagelijks bezoek aan die kerk verblijdde mijn met onbegrepen noodlot beladen jeugd. Nog wortel ik in die gelukkige roomse jeugd.
Pas veel later in mijn leven, leerde ik begrijpen dat de diepste laag van die roomse traditie niet het Vaticaans dogmatische tijdgebonden, streng devotionele katholicisme was, maar het grote Bijbelse verhaal, het aloude en altijd weer gloednieuwe testament – het verhaal over Abraham, Mozes, Elia en Jezus, dat in vele eeuwen overlevering verfomfaaid tot geheimtaal, na 1945, in de schaamte om de Jodenvervolging opnieuw ontdekt, doorlicht en verkondigd werd. ‘
En uit: Gods predikers, dominicanen in Nederland (1795-2000), Marit Monteiro: ‘Vier dagen na de capitulatie zat de kerk aan de Amsterdamse Rijnstraat stampvol “met ernstig, dringend biddende mensen…. met zorgelijke hoofden”. Toen de priester die de mis opdroeg de zegen had uitgesproken, heerste er een diepe stilte. Daarop zette de organist met volle registers het Wilhelmus in: “Alle mensen staan als één man recht en horen snikkend het volkslied aan. Geen verlichting is gekomen nu de wapenen zijn neergelegd. Spookbeelden dagen op van komende verschrikking, beelden die tot stikkens toe benauwen.’
De Vastenactie heeft € 230,- opgebracht.
mei:
Ter gelegenheid van Pinksteren preekt pater Niesen: ‘Uit het Johannesevangelie horen wij afscheidswoorden van Jezus. Hij zegt ze op die laatste gedenkwaardige avond. De dreiging zindert al in de lucht. Hij geeft zijn leerlingen goede raad: hoe het met hen verder moet, als hij er niet meer zal zijn. Je moet reëel zijn: houd straks de liefde vast. Doe verder in de geest zoals je van mij hebt geleerd. Blijf geloven, en onze Vader zal je een andere helper geven. – Jezus verzekert: Ik zal je niet verweesd achterlaten, de Geest van waarheid, die zal komen, zij zal in je blijven en met je gaan.
Let wel: de wereld ziet er niets in: wat is een Geest? Jullie mogen er wel iets in zien: hij of zij (wie zal het zeggen) zal voor jullie een helper zijn: een parakleet: iemand die erbij geroepen is, een soort advocaat, een bemiddelaar, die je in de arm kunt nemen als het moeilijk wordt. Die helper, die zal je moed geven en je inspiratie om onverdroten voort te gaan op de weg die je hebt ingeslagen.’
Informatie over een tentoonstelling in Museum Catharijneconvent over wonderen: ‘Wonderen spelen sinds het begin van de mensheid een rol in het leven van alledag.
Ook kunstenaars laten zich er al eeuwenlang door inspireren. Het weergeven van wat er zich tussen hemel en aarde afspeelt, vraagt van hen hun allergrootste verbeeldingsvermogen. Die uitdaging heeft de meest spannende en ontroerende kunst opgeleverd. Van Rembrandt tot Mondriaan en Abramovic, voor deze tentoonstelling heeft het museum de mooiste en verrassendste werken uit internationale collecties samengebracht.’
Het Open Spreekuur op de dinsdagmiddag kan vanaf 2 juni weer doorgang vinden.
juni:
Mgr. J. Hendriks is de nieuwe bisschop van het bisdom Haarlem-Amsterdam. Hij volgt mgr. J. Punt als zodanig op. Uit een brief van hem aan alle parochianen: ‘Wij zijn ‘Samen Kerk’. Dat is niet alleen de naam van ons Bisdomblad, maar vooral een belangrijke werkelijkheid: wij moeten en mogen het samen doen. Wij staan als gedoopte en gevormde christenen samen voor dezelfde opdracht, we hebben de roeping elkaar te inspireren en te bemoedigen en concreet onze verbondenheid te beleven. Dat doen we met eerbied en respect voor de verschillende charisma’s, talenten en vormen van spiritualiteit die er in onze katholieke Kerk zijn. Daarbij denk ik aan de vele vrijwilligers die in onze parochies actief zijn. In ons bisdom beleven we de verbondenheid met gelovigen van alle nationaliteiten, met jongeren en ouderen: wij zijn samen dat lichaam van Christus dat de Kerk is, wij vormen samen één gemeenschap.’
juli/augustus:
Naar aanleiding van de evangelietekst over een zaaier die uitgaat om te zaaien, preekt pater Niesen onder meer: ‘….Maar de parabel van de zaaier vertelt ook over eindeloos geduld dat nodig is. Het verhaal van de zaaier vertelt over de moed en het vertrouwen van de oorspronkelijke Zaaier. En van zijn latere verkondigers die als maar bleven doorgaan met zaaien. Ook zonder direct resultaat te kunnen zien. Geduld en vertrouwen zijn vaak zoek in onze tijd. Alles moet snel en efficiënt. Wij zouden niets liever dan ook het groeiproces in de hand te hebben en te kunnen beïnvloeden. Het is een hele toer om geduld aan te leren en vertrouwen. Het is een hele toer om het maar uit handen te geven. Te erkennen, dat wij maar gewone zaaiers zijn, afhankelijk van de tijdgeest en van de bereidwilligheid en ontvankelijkheid van de mensen. Vraag maar om eindeloos geduld. Vraag maar om wijsheid en vertrouwen. Vraag om hoop in toekomst. De grote wereld hebben wij niet zo maar in onze zak. Wat wij kunnen is stapje voor stapje verder gaan. En maar zaaien en vertrouwen hebben in de kracht van het zaad.’
Bericht over de priesterwijding van Michael-Dominique Magielse o.p. op 8 augustus in Rotterdam door mgr. Van den Hende.
Over de zinsnede Om zout en zoet en zuur te zijn, uit het bruiloftslied, mijmert Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied: ‘In de tijd dat ik nog op een kantoor op de Dam werkte, wandelde ik in de pauze regelmatig naar Joop Triest. Joop had een ouderwetse handkar met haring en zure bommen en stond net voorbij het Beursgebouw aan het water. Hij begon rond 11.00 u. En als z’n harington leeg was, liep het tegen drieën en ging hij naar huis. Hij had voortreffelijke haring, niet te zout, stevig en moddervet…… En als de haring was schoongemaakt, legde hij hem in een bak met uien met de woorden: ‘Zo hard als een plank’. Je moest de haring wel voorzichtig eten en beslist niet boven de uienbak gaan hangen met het gevaar dat er uitjes in terug vielen. Een keer deed een niets vermoedende Amerikaanse toeriste dat wel en die kreeg gelijk de wind van voren. Na m’n harinkje stak ik het Damrak over, de steeg door en linksaf naar bonbonnerie en ijssalon van der Linde om daar een super heerlijk slagroomijsje te halen, dat wonderwel harmonieerde met de smaak van de zoute haring van Joop. Zout en zoet en zuur.’
september:
Aandacht voor de Vredesweek: Vrede verbindt verschil: ‘De groeiende diversiteit in Nederland roept veel reacties op. Nieuwsgierigheid en vreugde, maar ook racisme en angst voor het onbekende. De Vredesweek 2020 gaat over het omgaan met die verschillen. Verschillen in cultuur, gebruiken, huidskleur en religie. Verschillen in morele opvattingen en de spanningen die dit oproept met de vrijheid van meningsuiting en de fundamentele gelijkheid van mensen. In de Vredesweek gaat het over hoe belangrijk het is om het verhaal van de ander te leren kennen, in plaats van te blijven hangen in het eigen gelijk. ‘
Aandacht ook voor de Wereldmissiemaand (oktober): Hulp voor vrouwen in Maradi, Niger: ‘In Niger lijden mensen al lange tijd onder armoede, droogte en islamitische terreur. Zuster Marie Catherine Kingbo heeft zich met haar kleine gemeenschap van zusters gewijd aan het ondersteunen van vrouwen en meisjes in de dorpen van de Sahel. De zusters strijden tegen kindhuwelijken, besnijdenis van meisjes en ondervoeding. De coronapandemie betekent voor iedereen nieuwe uitdagingen. Hongersnoden leiden tot sociale onrust en een ineenstorting van veel structuren. Omdat de grenzen gesloten zijn, komen er geen goederen het land meer in. De prijzen exploderen en er is geen werk meer.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over dictatoriale machthebbers: ‘Maar als die gezagsdragers nu eens andersom zouden denken en handelen. Zich inspannen om hun volk ter wille te zijn, te luisteren naar de wensen van de mensen over wie zij heersen.
Wat meer liefde en wat minder haat. Het zou een ander wereldbeeld geven, tevredener mensen, meer solidariteit. Het klinkt bijna logisch.’
Plein van Siena opent haar nieuwe seizoen op 19 september met o.a. een celloconcert door Charlotte Gulikers.
oktober:
Feest in de parochie. Pater Niesen viert zijn 60-jarig priesterjubileum en Pia Mercx haar 45-jarig dirigentschap. Helaas vanwege het coronavirus in kleine kring. ‘Feestvieren en niet samen mogen zingen. En zingen is nog wel het fundament van de muziek, las ik laatst.
Van harte elkaar gelukwensen, maar liever je handen thuishouden. Feestelijk samenkomen, maar elkaar niks aanbieden. Want je weet maar nooit. Van alle kanten elkaar opzoeken, maar liefst zonder echte toenadering. Dat is feesten in coronatijd. Dat is ook kerken in coronatijd. Een opmerkelijke opgave, waar wij vandaag voor staan. We moeten het er mee doen. ‘ Aldus pater Niesen in zijn preek op de feestzondag. Hij krijgt als cadeau een heerlijke leunstoel.
Op 25 oktober geeft oud-parochieorganist Una Cintina een orgelconcert in onze parochieruimte.
november:
Aandacht voor de nieuwe encycliek van paus Franciscus: ‘De nieuwe encycliek heet: Fratelli tutti. Opnieuw een citaat van Sint Franciscus. Franciscus spoort mensen aan te kiezen voor een evangelisch leven in navolging van Jezus, zoals schapen hun herder volgen. Daarvoor spreekt Franciscus de mensen aan met: Fratelli tutti. De paus citeert met name een zinnetje van Franciscus waarin die allen zalig prijst die hun zusters en broeders evenzeer liefhebben als zij ver weg zijn als wanneer zij dichtbij zijn. Dit is een van centrale boodschappen van de nieuwe encycliek: dat wij ons tegenover alles en iedereen moeten gedragen als tegenover zusters en broeders.’
De Adventsactie gaat weer van start: ‘Adventsactie wil vrouwen en kinderen helpen ontsnappen aan die vicieuze cirkel van armoede en ondervoeding. We steunen dit jaar diverse projecten die ervoor zorgen dat gezinnen zelf groente, granen en fruit kunnen verbouwen en op die manier beschikken over gezond en gevarieerd voedsel.’
‘Kerkelijk leven op anderhalve meter’, het wordt haast een vaste rubriek, in ieder geval zolang we in de coronacrisis zitten. Het gaat om maatregelen rond de zondagse vieringen. ‘Volg de aanwijzingen voor een zitplaats, voor veilige loop heen en na afloop weer terug. Houd altijd anderhalve meter afstand van elkaar. Verplaats uw stoel niet. Uw mondkapje kan af, als u zit. ‘
december:
Het vieren van kerstmis wordt anders dan andere jaren. De coronacrisis legt veel beperkingen op: ‘Zeker voor mensen die noodgedwongen of voor alle zekerheid thuis moeten of willen blijven zullen de kerstdagen niet makkelijk worden. Zij kunnen in ieder geval rekenen op ons meeleven en gebed. In onze diensten zullen wij zeer bewust in de geest met elkaar verbonden zijn. In deze moeilijke tijd wensen wij elkaar een hoopvolle advent en gezegende kerstdagen!’ Aldus pater Niesen.
Een en ander heeft ook consequenties voor de jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International. Die kan niet in onze kerkruimte plaatsvinden, maar er is een alternatief bedacht: ‘U kunt op 12 december van 12.30 – 15.30 uur een schrijfpakket afhalen in de Rijnstraat 109, deze thuis beschrijven en tot 19 december de geschreven brieven weer bij het Plein inleveren. Wij zorgen dan voor de verzending.’
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor het boek ‘Godsverbondenheid’ van Stephan van Erp: ‘De dominicaanse spiritualiteit is doordrongen van een sterke verbondenheid met God. Die verbondenheid krijgt gestalte in het leven van dominicanen, in hun filosofie, prediking en gebed, en in hun vreugde en hoop. Over deze godsverbondenheid hebben dominicaanse denkers in de 13de en 14de eeuw uitvoerig nagedacht.’
Een ieder wordt gezegende kerstdagen en een voorspoedig 2021 gewenst.
Jaaroverzicht 2021
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2021
januari:
Dit jaar bestaat Thomasklanken 60 jaar. Begonnen als een pagina in het toenmalige kerkelijk blad Sursum Corda via een enkelbladig weekbericht, mee te nemen van achter in de kerk, gegroeid naar een maandblad, bezorgd bij alle parochianen, sinds kort ook via de mail, indien gewenst.
Pastor Niesen opent het nieuwe jaar Op weg in 2021: ‘Echt luisteren. Een geestelijke zoeker zegt het zo: De enige manier om God te leren kennen is luisteren. De enige manier om iemand anders te leren kennen is: luisteren. Luisteren is als het ware je hand uitsteken naar de onbekende ander. Luisteren vraagt om de geluiddichte muurtjes om je heen af te breken. Luisteren vraagt om de geluiddichte muurtjes die anderen om zich heen hebben gebouwd geduldig te doorbreken. Luisteren is het begin van leren begrijpen. En mensen leren begrijpen is de eerste stap op de weg van de liefde. Geen enkele lock down kan ons verhinderen om open mensen te worden en te blijven. Mensen die ondanks alles proberen te luisteren naar de stem van God en naar de vele stemmen om ons heen.’
Een mededeling vanuit het bisdom Amsterdam-Haarlem over de geschiedenis van de Vrouwe van Alle Volkeren, het schilderij dat enige jaren in de Thomaskerk heeft gehangen: ‘De devotie tot Maria als Vrouwe en Moeder van alle Volkeren is goed en waardevol, maar moet gescheiden blijven van de boodschappen en verschijningen. Deze zijn niet erkend door de Congregatie voor de Geloofsleer. Dat is de kern van de verheldering die in afstemming met de Congregatie tot stand is gekomen nadat de laatste tijd in binnen- en buitenland allerlei berichten over de devotie waren verschenen……. Het gebruik van de afbeelding en het gebed – altijd in de vorm die door de Congregatie voor de Geloofsleer in 2005 werd goedgekeurd – is toegestaan. Ook gebedsdagen ter ere van Maria als Vrouwe van alle Volkeren kunnen plaatsvinden maar zonder verwijzing naar de verschijningen en boodschappen, die niet erkend zijn.’
De voorbeeldbrief voor de maandelijkse actie van Amnesty International wordt in verband met de beperkingen door de corona-crisis voortaan in Thomasklanken afgedrukt. Dat betreft ook de afspraken rond het bezoeken van de zondagse viering.
februari:
Van de redactie: ‘Ere wie ere toekomt. Op 18 februari is Truus Neeling verhuisd naar een nieuwe woning in Zuid-Scharwoude. Truus is vanaf de verschijning van Thomasklanken als maandblad – februari 1988 – betrokken geweest bij de postverwerking; inleggen en verzendklaar maken, in de eerste jaren zo’n 1250 exemplaren. Dat heeft ze gedaan tot onlangs…..Truus is al in de negentig. De laatste jaren waarin ik meehelp met de postverwerking, heb ik genoten van haar vrolijkheid en optimisme. En ze kon ook zo heerlijk vertellen over haar ‘handbal carrière’. Truus, bedankt voor al je bijdragen voor de parochie en nog heel veel plezierige jaren in je nieuwe huis. We blijven je Thomasklanken toesturen.’
De Actie Kerkbalans vraagt onze aandacht en bijdrage: ‘Meer dan andere jaren is vanwege corona tijd de actie kerkbalans voor de kerken een onmisbare bron van inkomsten. Door de lock down is het normale kerkbezoek aanzienlijk verminderd en daarmee zijn ook de collecte-inkomsten flink teruggelopen.’
Eveneens de Vastenactie: ‘In 2020 en 2021 is het Vastenactiethema ‘Werken aan je toekomst’. We laten zien hoe belangrijk het is dat kinderen niet alleen naar de basisschool kunnen, maar ook een vervolgopleiding krijgen om een vak leren. Dat vergroot hun kansen op werk, waarmee ze een redelijk inkomen kunnen verdienen.’
De Lock down ten gevolge van de corona-crisis zet mensen aan tot hulpverlening: ‘Zit je thuis en komen de muren op je af en wil je een praatje maken? Of heb je hulp nodig? Klop dan aan bij Voor Elkaar in Amsterdam! Wij luisteren naar je of zorgen dat je hulp krijgt. Elke werkdag van tien tot vier kun je ons bellen. Wil je liever niet bellen? Vul dan het formulier in op onze website of stuur een e-mail.’
In zijn Wandelingen op Zorgvlied gaat Rob de Groot in op de veranderingen in onze Rivierenbuurt in de loop der jaren: ‘Maar onze buurt is veranderd. Steeds meer buurtwinkels zijn verdwenen en zijn veranderd in kantoortjes of praktijkruimtes of zelfs in woningen; opgegeten door de grootgrutters. Want we willen onze boodschappen snel in huis en zo goedkoop mogelijk. Dus stappen we naar deze anonieme opslagplaatsen, waar je wel mensen ziet, maar niemand ontmoet. Waar je koopt, wat de grootgrutter je aanprijst in plaats van wat je echt nodig hebt. Even keuvelen in de gangpaden is er niet bij; die zijn te smal en er moet zoveel mogelijk worden uitgestald en zoveel mogelijk worden verdiend. Maar de mens leeft niet van geld alleen! Misschien is wel de grootste verandering in onze buurt, dat ze anoniemer is geworden.’
maart:
Het vieren van de Goede Week en Pasen staat dit jaar in het teken van de corona-crisis. Pastor Niesen schrijft: ‘Alle corona maatregelen brengen veel beperkingen met zich mee, thuis in ons dagelijkse leven maar ook bij ons vieren. Goede Week en Pasen zullen anders worden dan wij gewend waren. De steun van een grotere groep mee vierenden valt weg.
Het samen zingen zullen wij zeker erg missen. Zonder zang zal heel de liturgiebeleving anders worden. Het meditatieve karakter van de liturgie zal misschien sterker naar voor komen. Liederen die normaal samen gezongen worden veranderen in gezegde gebeden of meditaties. De vormgeving van de viering zal moeten worden aangepast of vereenvoudigd.’
Een bericht over het vierjaarlijkse kapittel van de dominicanen in Nederland. Pater Niesen zal daar aan deelnemen. Maar in verband met corona is uitgesteld tot september in de hoop dat de situatie in Nederland is verbeterd.
april:
Bij de viering van Pasen schrijft de voorzitter van de Konferentie Nederlandse Religieuzen: ‘De viering van Pasen staat vol met zegeningen. De zegen van het nieuwe vuur, van de paaskaars, de zegening van het water waarin wij zijn herboren door de doop, de zegening van brood en wijn, vruchten van de aarde, de zegen van het volk in de vreugde van Pasen.
De ervaring van Pasen is een en al zegen. Het laatste zichtbare gebaar dat Jezus hier op aarde achterlaat is zijn zegen. Zo worden wij opgeroepen om op tocht te gaan en vrucht te dragen, elkaar tot zegen te zijn (Gen. 12,2).’
Aandacht voor de jaarlijkse 4 en 5 mei viering met een gedicht van Marion Bloem: ‘…. Maar staat het mij misschien wel vrij om iets van mijn riante vrijheid – met wederzijds goedvinden natuurlijk – tijdelijk of voor langere duur af te staan om jou van mijn verstikkende vrijheid te bevrijden.’
Liefde is het thema van de Wandelingen op Zorgvlied voor deze maand: ‘Als wij het in onze taal van alle dag hebben over de liefde, gaat het vaak over wat wij verlangen, wat wij van iemand anders nodig hebben. Onze liefde is een verlangen naar warmte, omhelzing, lijf aan lijf. Naar zorg en aandacht, naar je gelukkig voelen. Liefde is krijgen en ontvangen. Nodig hebben vooral. Sommige mensen denken dat er pas sprake is van liefde als het om tenminste twee mensen gaat. Maar Paulus laat zien, dat de liefde ín mensen zit en dat je die kunt geven aan anderen, op vele verschillende manieren. Liefde is geven en de weerklank ervan ontvang je terug.’
Geloven in de ander; samen één missie’ is het thema van de Pinksteractie in 2021. De Vastenactie heeft € 377,- opgebracht.
mei:
Zorg voor ons gemeenschappelijk huis: de aarde. De voorzitter van de Raad van Kerken in Nederland schrijft onder meer: ‘In diezelfde lijn staat de veelbesproken en geprezen encycliek Laudato Si (2015) van paus Franciscus, waarin de ernst van de klimaatproblematiek uiteengezet wordt. Voor paus Franciscus is de zorg voor de schepping meer dan een politieke of technologische kwestie. De zorg voor de schepping raakt direct aan onze verhouding tot God, Schepper, en aan onze vrijheid en verantwoordelijkheid in de omgang met de schepping. Vertrouwend op Gods barmhartigheid, die een mens optilt en bevrijdt van doodlopende wegen, stelde de paus in 2016 voor om naast de zeven werken van barmhartigheid voortaan ook de zorg voor ons gemeenschappelijk huis tot de werken van barmhartigheid te rekenen.’ In het kader van Pinksteren een woord van Dick Groeneboer: De werkverdeling van de Geest: ‘Je bent dus als één lichaam, waaraan vele ledematen zijn te onderscheiden. En geen enkel lichaam blijft in beweging wanneer die ledematen elkaar hun plaats en hun gewicht ontzeggen. Ze kunnen elkaar nooit meer missen. Het oog kan niet zeggen tegen de hand: Jou heb ik niet nodig! Of ook het hoofd tegen de voeten: Wat ben je platvloers!
Wel moet je bedenken: juist de zwakste ledematen moeten aan bod kunnen komen. Je weet immers: een lichaamsdeel dat gewoonlijk angstvallig wordt verborgen, vervult in werkelijkheid een zeer gewichtige functie en verricht niet minder dan een nieuwe scheppingsdaad. Welnu, in de eenheid van het lichaam houdt God dan ook in ere wat het minste aanzien heeft.’
En een van Huub Oosterhuis: ‘De heilige Geest is niet de levensadem in ons lichaam, de lucht in onze longen, waarmee we spreken en zingen, hijgen en piepen. De heilige Geest is de hartstocht voor gerechtigheid en vrede, gloed van ontferming – dat je het hijgen en piepen en gesmoorde schreeuwen van ouderloze en in zichzelf begraven kinderen nog hoort; dat is heilige Geest.’
juni:
Met als titel ‘Kerk in de marge?’ schrijft pastor Niesen onder meer: ‘De kerk van nu lijkt een beetje op de kerk aan het begin van de vierde eeuw. Toen bekeerde keizer Constantijn zich. De Kerk werd staatsgodsdienst. Maar voor die tijd had de kerk puur op eigen kracht zo’n tien procent van de bevolking bereikt. Ook in onze dagen is iedere staatsondersteuning van de Kerk weggevallen. Misschien gaan wij ook terug naar een situatie dat 10% van de bevolking christen is. Dat betekent in ons land zo’n kleine twee miljoen mensen. Een kleine minderheid. Maar als die minderheid vitaal is, kan zij van betekenis zijn voor de gehele samenleving.’
Over het maken van keuzes in het leven haalt Rob de Groot de dominicaan André Lascaris aan: ‘Centrale vraag is hoe mensen hun keuzes maken. Is het hard tegen hard?
Van je vijand houden, dat is ongewoon, zei André Lascaris. Maar wat betekent dat: van je vijand houden? Lascaris: “Houden van je vijand is niet hem aardig vinden, is evenmin hem zoveel mogelijk leed berokkenen. Het is er diep van doordrongen zijn dat hij een mens is zoals jij. Dat hij verlangens heeft zoals jij, hoop koestert, een lichaam heeft dat kan genieten en dat pijn kan lijden zoals jij. Hij kan goed doen zoals jij. Jij kunt het kwade doen zoals hij. Kortom hij is een mens zoals jij. En zoals jij voor jezelf opkomt, probeer hem zo te benaderen dat hij het kwaad ziet dat hij aanricht en dat herstelt.’
Pater Niesen meldt ons zijn vakantieperiode. Zoals gebruikelijk worden de vieringen waargenomen door de Woorddienstgroep en is het pastoraat bereikbaar.
juli/augustus:
Aandacht voor de Vredesweek met als thema: inclusief denken: ‘Iedereen kent wel het gevoel er even niet bij te horen en te worden uitgesloten. Sommigen ervaren dat ze stelselmatig niet gehoord worden en dat ze geen onderdeel uitmaken van een groter geheel. Deze uitsluiting ligt diep verankerd in onze maatschappij. Er is pas sprake van vrede als er recht wordt gedaan aan iedereen. Voor 2021 kiest PAX ‘inclusief samenleven’ als thema van de Vredesweek.’
Op zaterdag 25 september is er een bijeenkomst in de Mozes en Aäronkerk met als thema ‘Naar een steeds groter wij. ’De katholieke kerk viert elk jaar op de laatste zondag van september de Werelddag voor Migranten en Vluchtelingen. Naar aanleiding van deze dag organiseren het Bisdom Haarlem-Amsterdam, Cordaid, Sant’Egidio en de Vastenactie op zaterdag 25 september 2021 een bijzondere bijeenkomst in de Mozes en Aäronkerk in hartje Amsterdam. Dit event staat in het teken van het thema ‘Naar een steeds groter wij’, dat paus Franciscus heeft gekozen voor de 107e editie van deze Werelddag.’
Plein van Siena meldt de opening van het nieuwe seizoen op 18 september a.s. Veel cursussen zijn het afgelopen jaar niet doorgegaan vanwege de corona maatregelen van de overheid.
september:
Naar aanleiding van Wereldgebedsdag pleit paus Franciscus voor het kiezen voor een duurzame levensstijl: ‘Laten we nadenken over de manier waarop we eten, consumeren, reizen, of de manier waarop we water, energie, plastic en vele andere materiële goederen gebruiken en hoe dit alles vaak schadelijk is voor de aarde. Laten we ervoor kiezen om te veranderen! Laten we met jonge mensen een stap voorwaarts zetten en kiezen voor een levensstijl die eenvoudiger is en meer respect heeft voor het milieu.’
Aandacht voor Wereldmissie maand: ‘Het thema van Wereldmissie dag van dit jaar ziet de paus als ‘een uitnodiging aan ieder van ons om “ons moeite te getroosten” en wat wij in ons hart dragen, bekend te maken. Deze zending is de identiteit van de Kerk en is dat altijd geweest: “Zij bestaat om te evangeliseren” (de heilige Paulus VI, apostolische exhortatie Evangelii nuntiandi, 14).’ De paus schrijft dat christenen van nu zich kunnen laten inspireren door het voorbeeld van degenen die in staat zijn geweest op weg te gaan, land en familie achter te laten, om het evangelie zonder uitstel en zonder angst naar de uithoeken van volken en steden te brengen.’
In Wandelingen op Zorgvlied gaat het over godsdiensten in de loop der eeuwen: ‘Godsdiensten zijn eigenlijk in de loop der eeuwen een soort lappendeken geworden. Er zijn mooie lappen bij van goedheid, naastenliefde, compassie. Maar er zijn ook veel lappen van corruptie, machtsmisbruik, knechting, misleiding, zelfverrijking ten koste van de armen.
De oorspronkelijke boodschap van de betreffende godsdienst – eert God en heb uw naaste, ja zelfs uw vijand, lief – is nog maar nauwelijks zichtbaar in deze lappendeken.’
De afspraken rond het bezoeken van de zondagse vieringen zijn nog steeds van kracht.
oktober:
Over afbraak en opbouw naar aanleiding van een expositie in Plein van Siena schrijft pastor Niesen ‘Wij zijn kinderen van God, kinderen die mogen hopen en verwachten. Kinderen met toekomst! Dat was uiteindelijk toch ook de reden waarom Plein van Siena ooit hier is gesticht. Toen veel ons uit handen was genomen. Toen onze mogelijkheden klein en onbeduidend waren, toen is Plein van Siena opgebouwd. Zogezegd: vanuit het puin herrezen. Ruimte voor iets nieuws. En sindsdien is Plein van Siena hier ons aller “atelier”. Atelier, waar de hoop gaande wordt gehouden. Atelier van mensen die zichzelf en anderen willen verstaan als kinderen van de levende God. Plein van Siena: ons atelier, onze werkvloer voor verkondiging van Gods blijde boodschap.’
Plein van Siena heeft een prijsvraag uitgezet met als onderwerp De nieuwe stad: ‘Als we denken aan een goede en inspirerende stad: wat moet er dan in de plaats komen als een gevangenis, kerk of ziekenhuis wordt afgebroken? Wat moet er met deze ruimte gebeuren? Welke bestemming moet de nieuwe ruimte krijgen?’
november:
Uitgebreide informatie over het Synodale proces dat op 10 oktober door paus Franciscus werd geopend: ‘Het gaat om drie begrippen: Communio – participatio – missio: Hoe kunnen we de communio – de gemeenschap van de kerk – versterken? Hoe kunnen we de samenhang van de gemeenschap vergroten? Hoe kunnen we de participatie in het kerkelijk leven vergroten en de betrokkenheid bij het kerkelijk gebeuren? En hoe kunnen we bevorderen dat alle leden van de Kerk bijdragen aan haar zending en missionair worden?
En wat zou dat in kunnen houden?’ Via gespreksbijeenkomsten kan iedereen daar aan deelnemen: ‘In het bisdom Haarlem-Amsterdam is met de dekens afgesproken dat die in ieder dekenaat (minstens) een gespreksbijeenkomst zullen organiseren. Daardoor zullen er verspreid over het bisdom tien bijeenkomsten plaatsvinden. In ieder dekenaat wordt bekend gemaakt, ook via de parochies, waar en wanneer de gespreksbijeenkomst wordt gehouden.’
Aankondiging van de schrijfactie van Amnesty International voor politieke en gewetens gevangenen in de wereld op zaterdag 11 december in onze kerkruimte. Zoals altijd van harte aanbevolen.
december:
Ook dit jaar gooien de maatregelen rond het covid 19 virus roet in het eten rond de viering van Kerstmis: ‘Zeker kerstmis vieren wij met elkaar om iets van het mysterie van God- met- ons te gaan beseffen. Maar juist in dat ontmoeten van elkaar worden wij dit jaar weer zeer gehinderd. Door de coronamaatregelen van de kerken kunnen wij maar één viering per dag houden, en wel alleen overdag. Vanaf 17.00u. moet alles gesloten zijn.’ Aldus pastor Niesen. De nachtmis vervalt, maar op 2e kerstdag wordt een zelfde dienst gehouden als op 1ste kerstdag.
Rob de Groot gaat in zijn Wandelingen op Zorgvlied in op het begrip vrijheid dat dezer dagen onder druk staat: ‘Er is dezer dagen veel geroep om vrijheid. Vrij zijn om je niet te laten vaccineren. Vrijheid om te demonstreren. Vrijheid van meningsuiting overal en wanneer men maar wil. Dat soort vrijheid mag en moet er zijn in ons ‘vrije’ land. Maar hoe vrij is vrijheid, als het anderen dwingt met geweld en bedreigingen om hun vrijheden op te geven? Kun je, mag je anderen jouw vrijheid van mening dwingend opleggen? Ik geloof dat de vrijheid eruit bestaat dat je alle mogelijkheden hebt om in vrijheid keuzes te maken in je leven. Maar dan wel met alle consequenties van dien. Als ik ergens voor kies, zal ik ook de gevolgen voor mijzelf en anderen moeten incalculeren.’
Aandacht voor de jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International.
De redactie wenst iedereen een zalig kerstmis en een voorspoedig 2022.
Jaaroverzicht 2022
SAMENVATTING THOMASKLANKEN – 2022
januari:
Pater Niesen bespreekt het boek ‘Leven van wat komt’ van lekendominicaan Erik Borgman: ‘Beleidsmakers en bestuurders hebben het graag over: ‘een stip op de horizon’. Er moet beleid worden gemaakt en dat beleid moet worden uitgevoerd. Er moet een tijdpad worden vastgesteld en er moet een budget worden bewaakt. Maar vaak genoeg wordt in de praktijk ondervonden dat de toekomst zich niet laat vangen. Het pakt vaak anders uit dan je zou verwachten. Er gebeuren dingen die niemand in de hand had. …… Dat kan heel frustrerend zijn. Het kan zelfs voelen als mislukking. Weer een doel gemist. Denk dan eens aan de titel van dat boek: Leven van wat komt. Leven van wat komt betekent niet dat we nooit meer plannen zouden kunnen maken. Leven van wat komt betekent niet dat je niets meer zou kunnen kiezen, als het erom gaat welke weg we zouden moeten inslaan. Als we maar onthouden dat de toekomst niet valt dicht te regelen. De toekomst achterhaalt zich zelf. Daarom is het beter om wat ruimte te bewaren. Leven van wat komt betekent: vertrouwen bewaren. ‘
Bericht van het overlijden van parochiaan Paul van Gessel: ‘Voor onze geloofs- gemeenschap is Paul op allerlei gebied dienstbaar geweest. Naast zijn betrokken aanwezigheid heeft Paul vooral veel betekend door zijn doen: voor MOV-groep, voor allerlei acties, voor divers dienstwerk op liturgisch gebied, etc.’
Nog volop maatregelen rond de eucharistievieringen ten gevolge van de corona epidemie. Wijze woorden van paus Franciscus in de rubriek Binnenkant/Buitenkant: ‘Als we deze kerk van nabijheid niet worden met een houding van mededogen en tedere liefde, zullen we niet de kerk van de Heer zijn. Niet alleen met woorden, maar met een aanwezigheid die grotere vriendschapsbanden met de samenleving en de wereld kan weven.’
februari:
De aankondiging van het proces van de Synodale kerk door paus Franciscus: ‘De kerk is door paus Franciscus in een synode bijeengeroepen onder het motto: ‘Voor een synodale kerk: gemeenschap, participatie en zending.” Daarmee wordt gezegd dat synodaliteit een weg is, een geschenk én een opgave. Door samen op weg te gaan leert de kerk van wat zij onderweg ervaart. Wat helpt haar de gemeenschap te beleven? Wat doet haar de participatie van mensen in de kerk te bevorderen? Hoe stelt zij zich meer open voor de zending? Zo realiseert de kerk zichzelf als pelgrimerend en missionair volk van God.’ ‘
De eerste fase van de komende synode is een fase van gebed en gesprek. Daarvoor wordt iedereen uitgenodigd. Ons wordt gevraagd hoe in onze eigen geloofsgemeenschappen vorm wordt gegeven aan die genoemde gemeenschap, participatie en zending. Hoe mogen wij groeien tot een echt synodale kerk? Wij worden uitgenodigd om dat te beluisteren door horen naar elkaar en naar alles wat onszelf mogelijk wordt ingegeven.’
In de rubriek Onder Woorden aandacht voor de inspiratie van de eerste dominicaanse theologen: ‘Wat is dominicaanse spiritualiteit? Van de stichter van de orde der predikbroeders, de Heilige Dominicus, zijn nauwelijks geschriften bewaard gebleven.
Over zijn leven weten we meer. Het is tot op vandaag een belangrijke inspiratiebron voor wie zich aansloten bij de dominicaanse traditie. In de geschiedenis die zij samen vormen, is het antwoord te vinden op de vraag naar hun spiritualiteit, hun drijfveren en hun verwachtingen. De dominicaanse spiritualiteit is doordrongen van een sterke verbondenheid met God.’ Een oproep om de zondagse collectebijdrage te gireren, omdat de beperkende coronamaatregelen het aantal kerkgangers op die dagen ernstig beperkt.
maart:
Rob de Groot gaat in op de komende vastentijd ter voorbereiding op het paasfeest: ‘Vasten: een zekere luxe in onze welvarende samenleving, als je het tenminste afzet tegen de samenleving waarin de mensen voor wie de Vastenactie al jaren lang opkomt. Mensen die lijden, voortdurend honger hebben, moeten leven van nog geen euro per dag. Deze mensen vasten het hele jaar. Noodgedwongen. Zou het wat zijn als de welvarenden ervoor zouden kunnen zorgen dat deze mensen zes weken per jaar in onze luxe zouden kunnen leven? Een grappige gedachte, maar het zou geen zoden aan de dijk zetten. Het toont alleen maar aan dat het evenwicht in de wereld nog steeds behoorlijk scheef ligt en dat er andere dingen moeten gebeuren.’
De Vastenactie heeft als motto: ‘Je land is je leven’. Projecten in Guatemala, Libanon en Brazilië.
Een uitnodiging van stadsdiaken Colm Dekker: ‘In het kader van de Synodale Weg, waarbij wij met elkaar in gesprek mogen gaan, nodigt Colm verschillende personen uit de betreffende kerkgemeenschappen uit: Bestuur, PCI, en betrokken parochianen, om aanwezig te zijn bij de bijeenkomst op zaterdag 2 april. Doel is kennismaken met elkaar.’
Een wijsheid van Socrates: ‘Als je iets wil vertellen over een ander vraag jezelf dan eerst af of je zeker weet dat het waar is, wat je gaat vertellen. Vraag vervolgens jezelf af of het iets goeds is, wat je over die ander wil gaan zeggen. En overweeg ten slotte of het echt noodzakelijk is, dat je het doorvertelt. Als het niet waar, niet goed en niet noodzakelijk is, wat je gaat vertellen, vergeet het dan en belast een ander er niet mee.’
Aankondiging van versoepelingen van de coronamaatregelen tijdens de eucharistieviering. En een voorbede vanuit de kerken in Nederland voor de slachtoffers in Oekraïne: ‘Voor vrede en gerechtigheid in de Oekraïne: dat partijen de weg van dialoog en onderhandelingen kiezen in plaats van oorlog en geweld, dat mensen- rechten steeds gerespecteerd worden, burgers beschermd worden en slachtoffers worden opgevangen, dat met de stuwkracht van de heilige Geest onvermoeibaar gewerkt wordt aan verzoening en samenwerking in Europa.’
april:
Pasen. Over de opstanding schreef Huub Oosterhuis ooit: ‘Het verhaal over de opstanding van Jezus is de meest radicale verbeelding van het recht van de zwaksten; van allen die het visioen gedragen hebben als wonden in hun lichaam – die het geleden hebben; die gestorven zijn en het geen werkelijkheid zagen worden, maar toch niet bezweken zijn voor de ‘verzoeking’ te denken dat het een hersenschim is. Geen hersenschim, maar een belofte – ‘Ik zal er zijn’. Er zal toekomst zijn. Die God, van Abraham en van Jezus, is ‘toekomst’.
Niet een dode is het einde, maar een levende. Niet een god van doden is hij, maar van levenden. Want allen leven voor hem’ (Lucas 20: 39).
Afscheid van parochiesecretaresse Iko Baars: ‘De parochie heeft afscheid genomen van haar parochiesecretaresse, Iko Baars. Zij en haar geliefde man Jan waren ook jarenlang betrokken bij de verzending van Thomasklanken, Iko tot het eind toe. Jan en Iko zijn verhuisd naar een seniorenwoning in Baarn, heerlijk tussen het groen. Dat zij daar nog lang van het leven mogen genieten.’
Een oproep van de Nederlandse bisschoppen om vluchtelingen uit Oekraïne op te vangen: ‘Solidariteit is niet een beroep op het gevoel of sentiment van mededogen of medelijden, maar is een erkenning van de essentiële waardigheid van iedere mens.’
Vervolg van het synodale proces: ‘Waar staan wij? Wat betekent de kerk voor ons?
Genoemd zijn: Inspiratie, vieren, gemeenschap, saamhorigheid en verbondenheid, verkondiging (leren), het Evangelie, steun. Deze zaken betekenen veel, willen we bewaren en eraan bijdragen. We merken daarbij op dat het vaak door regels en praktijken van de RK Kerk zelf is dat deze zaken belemmerd worden. Er is een kloof tussen de moderne tijd en de leer van de kerk. Genoemd worden: de ambtstheologie, het verplichte priestercelibaat, de plaats van de vrouw in de kerk, de visies op LHBTI, regels met betrekking tot levensbegin en einde (euthanasie.) We missen hier ruimte. Op weg zijn is naar ons aanvoelen ook: willen veranderen, groeien, dialoog voeren.’
mei:
Aandacht voor de zondag van de Oosterse kerken en de heilig verklaring van Titus Brandsma: ‘Op 19 januari 1942 werd hij door de Gestapo gearresteerd en beschuldigd van sabotageactiviteiten. Er volgden enige weken ondervraging op het bureau van de Sicherheitsdienst op het Binnenhof in den Haag. In deze periode schreef hij o.a. het geschrift Mijn cel, dagboek van een gevangene. Niet lang daarna begon zijn laatste reis, via verschillende gevangenissen, richting het concentratiekamp Dachau. Hier stierf hij op 26 juli 1942.’
Dominicaans nieuws: ‘Op 30 mei a.s. beleven de Nederlandse dominicanen een heuglijke dag. Op die dag zal namelijk de Nederlandse Provincie van de dominicanen ophouden te bestaan. Het aantal leden van de Nederlandse Provincie is te klein geworden om een zelfstandige provincie te kunnen blijven. De huidige leden van de Nederlandse Provincie zullen gaan behoren tot de Belgische Provincie van de dominicanen, die op zichzelf ook al kleiner geworden is. Daarom zal een Nederlands Vicariaat worden opgericht als redelijk zelfstandig deel van de Belgische provincie.’
Rob de Groot in zijn Wandelingen op Zorgvlied over de toestand in de wereld: ‘Er zijn vast heel veel mensen die hopen dat God op een dag zal ingrijpen en de menselijke orde zal herstellen. Ze hopen het van harte met angst in hun hart. Maar als God zou kunnen ingrijpen, had God dat al lang gedaan. Het geloof in God kan mensen inspireren, maar zij, wij moeten het zelf doen; blijven geloven, blijven hopen, blijven streven naar vrede, blijven liefde geven aan onze naasten, blijven steunen degenen die niets hebben en gebukt gaan onder de verschrikkingen van de oorlogen.’
juni:
Parochiaan en o.a. oud penningmeester Jos Rondeel is koninklijk onderscheiden: ‘De Thomas van Aquino parochie in Amsterdam is Jos Rondeel bijzonder dankbaar voor zijn jarenlange deskundige, open inzet en betrokkenheid. Zij sluit zich van harte aan bij het feit dat Jos bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd vanuit zijn scholengemeenschap nu een officieel blijk van hartelijke waardering heeft gekregen in de vorm van een koninklijke onderscheiding. Jos is voortaan Lid van de Orde van Oranje-Nassau.
Naast al dit bestuurswerk heeft Jos aandacht kunnen geven aan bijbelstudie en spiritualiteit. Hij heeft jaren achtereen actief deel- genomen aan de periodieke samenkomsten van de dominicaanse parochies in Nederland. Vanuit die interesse neemt hij deel aan de werkgroep, die actief is in de zondagse liturgie. Met name zijn overwegingen van hoog niveau worden door ieder zeer gewaardeerd.’
In Wandelingen op Zorgvlied gaat het over het beeld van God: ’Maar wie kent God?
Er bestaan ontzettend veel beelden van God, ook in de Bijbel. Voor sommigen is hij streng en wrekend, voor anderen barmhartig en liefdevol. Of almachtig. Of rechtvaardig.
Alle spreken over Boven komt van beneden, ook de uitspraak dat het van Boven komt, zei theoloog Harry Kuitert ooit. God schiep niet de mens, maar de mens schiep God, naar zijn beeld, zou de conclusie kunnen zijn. Misschien is God wel het meest gemanipuleerde en naar eigen voordeel omschreven wezen. Interessante kost om daar tijdens een wandeling op Zorgvlied over na te denken.
juli/augustus:
Woorden van theologe Karen Armstrong over compassie: ‘Het is van wezenlijk belang dat wij compassie in onze gepolariseerde wereld maken tot een duidelijke, lichtende en dynamische kracht. Indien compassie is geworteld in principiële vastbeslotenheid om uit te stijgen boven egoïsme, kan zij politieke, dogmatische en religieuze grenzen slechten.
Als product van onze wezenlijke afhankelijkheid van elkaar, speelt compassie een fundamentele rol binnen menselijke relaties en bij een volwaardig mensdom. Compassie voert naar verlichting en is onmisbaar voor het realiseren van een eerlijke economie en een harmonieuze wereldgemeenschap die in vrede leeft met elkaar.’
Tekst bij een foto van twee ezels: ‘Twee ezels wandelen in Jeruzalem, als de ene ezel zegt tot de andere: ‘Gisteren droeg ik Jezus en het volk zong en juichte en legde zijn kleren op de weg voor mij om over te lopen. En vandaag de dag herkent niemand mij meer.’ Waarop de andere ezel zegt: ’Zo is het maar net, vriend. Zonder Jezus ben je niets.’
Informatie over een tentoonstelling in het Catharijne convent: Van God los, de onstuimige jaren zestig.
september:
Pater Niesen over Lucas 14, 1-14, genodigd aan één tafel in relatie tot de opvang van vluchtelingen in Ter Apel: ‘Jezus staat erom bekend dat hij graag met een ander slag mensen aan tafel aanzit. Hij geeft de voorkeur aan armen en mensen in de marge. Het is Jezus te doen om plaats te maken voor mensen die nergens terecht kunnen. Ook voor hen moet er onder ons ruimte zijn. Dus: als je een kring vormt van mensen, zorg er dan voor om mensen die geen hand hebben om vast te houden ook in die kring mogen staan. Als je zingt en jubelt voor God en voor het leven dat je geschonken is, zing dan ook voor mensen die geen stem meer over hebben, die moe geschreeuwd zijn en uitgepraat. Als je brood breekt met elkaar, nodig dan ook mensen uit, die geen brood meer op de plank hebben. Als je zelf welingerichte woningen hebt, zorg dan ook dat mensen die van huis en haard verdreven zijn, opgevangen worden. Als gezonde, geslaagde en welvarende mensen altijd maar de mooiste plekken innemen, waar moeten achterblijvers dan zitten?’
Aandacht voor de Vredesweek: ‘Tijdens de Vredesweek van 2022 brengt PAX Generatie Vrede samen om het gevoel van onmacht in deze onzekere tijden om te zetten in hoop. We leren over conflict en vrede in heden en verleden, gaan de dialoog aan met verschillende generaties en zoeken antwoorden op de grote uitdagingen van onze tijd. Generatie Vrede is aan zet!’
Bij de tentoonstelling “Vensters op de Eeuwigheid”, iconen van Nico Olufsen, nu te zien in Plein van Siena: ‘In iconen kan alleen worden afgebeeld, wat gezien is door de mens. Omdat het moment van de Opstanding nooit door mensen aanschouwd is, behoort daarvan geen icoon te worden gemaakt. Zulke iconen bestaan echter wel, maar het gaat dan om door het westen geïnspireerde afbeeldingen uit later eeuwen. Andere, wél in de evangeliën vermelde feiten kunnen wel in iconen worden afgebeeld, bijvoorbeeld de mirre dragende vrouwen aan wie de engel de Verrijzenis van de Heer meedeelt of Petrus bij het graf.’
Koffieverkoop gestopt. ‘Vanaf zondag 28 augustus l.l. zijn wij definitief gestopt met de maandelijkse verkoop van solidariteitskoffie en dito thee en chocolade. Niet dat wij onze solidariteit met mensen uit de derde wereld hebben opgezegd, maar het verkopen van dit soort producten wordt door de hoge prijzen steeds lastiger. Het is daarom beter deze actie maar te beëindigen.’
oktober:
Aandacht voor Wereldmissiemaand: ‘Dit jaar richten wij onze blik speciaal op Kibera, Nairobi. Kibera is Kiswahili en betekent jungle. Naar schatting een half miljoen mensen wonen hier dicht opeen gepakt. Slechts een vijfde deel van de huizen heeft stroom; drinkwater moet bij waterstations gehaald worden. Hygiëne is een groot probleem.
De meeste mensen die hier leven willen maar één ding: weg. De Yarumal missionarissen onder leiding van pastor Firmin Koffi zeggen: “Kibera is een goede leerschool” – en blijven.’
In de rubriek Onder Woorden: ‘Dominicanen en dominicanessen in Sittard: Vier eeuwen aanwezigheid. Sittard kende in de zeventiende en achttiende eeuw binnen zijn wallen een klooster van dominicanen én dominicanessen. In het stadsbeeld is die historische aanwezigheid tot op de dag van vandaag zichtbaar. De dominicanen vestigden zich er in 1622 vanuit Maastricht. Ze bouwden in de jaren erna een nieuw klooster aan de Oude Markt met de hieraan grenzende barokke Sint-Michielskerk. De dominicanessen kwamen in 1649 uit het Vlaamse Brugge.’
Wijze woorden van Thich Nhat Hanh: ‘Onderscheid maken tussen onszelf en de ander veroorzaakt een hoop leed. De wijsheid van non-discriminatie en het inzicht dat we onderling verbonden zijn, levert het besef op dat jij in mij bent en ik in jou.’
november:
De adventstijd breekt aan. Woorden van Han Fortman (Hoogtijd 1970): ‘Waar het mij om gaat is: de advents- en kerstviering opnieuw uit te heffen boven de sfeer van het louter gevoelige of romantische of esthetische, want alleen dááruit kunnen we vandaag niet meer leven. Kerstmis heeft te maken met onze eigen concrete existentie, met de zin van ons bestaan. Het is niet zo maar een traditie, die wij zonder inzicht met ons meezeulen.
Niet alleen een eetfeest. Niet alleen gezelligheid. Het is een waarheid, die opnieuw werkelijkheid moet worden.’
En dus ook aandacht voor de Adventsactie: ‘Tijdens de adventsperiode – de periode van vier weken voorafgaand aan Kerstmis – vragen we via de Adventsactie aandacht voor de hoop. Hoop op de komst van het Licht. Hoop op een betere wereld. Hoop dat iedereen kan delen in overvloed en dat op een dag alle mensen een waardig leven kunnen leiden. Hoop is nooit vanzelfsprekend. Daarom vertellen we verhalen van mensen die met hun toewijding en hun liefde een verschil maken. Laten we alle kinderen een kans geven op een goede start in het leven. ‘
Rob de Groot kijkt naar de ontwikkelingen van geloofsgemeenschappen door de eeuwen heen: ‘Van de oorspronkelijke boodschap die bij de meeste godsdiensten dezelfde is – Eert God en heb uw naasten lief – blijkt in onze huidige samenleving niet veel meer over. Die liefde wordt hier en daar nog wel verkondigd, maar veel vaker hoor je teksten van haat, van uitsluiting. Machthebbers binnen godsdienstige instellingen hebben in de loop der eeuwen de oorspronkelijke boodschap verpakt in strenge regelgeving en die aan de gelovigen opgelegd; allerlei wetten en voorschriften, waaraan iedereen zich moet houden. En wie dat niet doet, is een ongelovige….. Wat dient centraal te staan in een godsdienst: liefde of haat, angst voor de ‘vreemdeling’ of openstaan voor elkaar?’
Parochiane en vele jaren begeleidster van de koren in onze parochie, To van Waveren-Schreiner, is overleden: ‘In haar lange leven heeft To veel gedaan voor de parochie van St Thomas van Aquino, met name voor de liturgie. Zij speelde vele jaren op de vleugel en op het orgel. Muziek was haar leven’
december:
De betekenis van Kerstmis – de herdenking van de geboorte van Jezus van Nazareth – loopt als een rode draad door dit nummer. ‘Het kerstverhaal met zijn engelen, herders en wijzen uit het Oosten is niet het sprookjesverhaal dat je er gemakkelijk van kunt maken. Het gaat over vreemdelingen die niet gewenst zijn in Bethlehem. Later over vluchtelingen die met hun baby asiel moeten zoeken in Egypte. En ondertussen gebeurt in datzelfde Bethlehem het vreselijkste dat wij ons kunnen indenken: een georganiseerde kindermoord. Een kringloop van ongerechtigheid. Allemaal ook in onze tijd goed herkenbaar.’ (Henk Hillenaar) ‘
Dit verhaal vertelt een woedende wereld van een God, die genocide en andere rampen niet voorkomt. ‘Dus is er geen God’ antwoordt de wereld. ‘Nee’ vertelt het Verhaal, ‘de God die als een wondermiddel alle ziekte en ondergang verhoedt is er niet en heeft ook nooit bestaan’. Maar de God, die meetrekt door de woestijn van leven en dood en alles wat klein en kwetsbaar is zijn liefde niet onthoudt, verdient geloofd te worden.’ (Pater Niesen in een bewerking van Sietse van Kammen, uit Bij de Tijden)
‘Ik vier op de avond voor Kerstmis dat de woorden nog klinken, uit de hemel en uit de diepte. En ik vier alle wonderen van beschaving en menswaardig leven die uit deze woorden geboren zijn. En dat ze herkend worden in hun evidentie, hun steeds weer oplichtende kracht – dat ze nog werken. Dat ze zoveel mensen hebben gaande gehouden tot op vandaag.’ (Huub Oosterhuis.)
Het decembernummer bericht ons over het overlijden van Arie de Jong: ‘Bij ons vervulde hij vanuit zijn gelovige betrokkenheid allerlei taken in bestuur en parochiewerk: vergaderen, bestuur, werkgroepen, liturgie, oecumene, vierstromenberaad, missieraad van het bisdom, contact met dominicaanse parochies, Plein van Siena. In zijn tijd had de parochieverhuizing plaats naar de Maranathakerk, die geheel nieuw werd ingericht. Arie had zo een markante plaats binnen onze gemeenschap.’
Adviezen vanuit het bisdom Amsterdam-Haarlem betreffende de hoge energiekosten die voor velen (bijna) onbetaalbaar zijn: ‘Als je geldzorgen hebt kan dat, aldus wetenschappelijk onderzoek, leiden tot geldstress en sociale en gezondheidsproblemen. Men ervaart vaak schaamte bij geldzorgen en schulden. Toch is het devies: praat over je (financiële) zorgen. Zoek een luisterend oor. Zoek hulp en voorkom dat rekeningen en schulden opstapelen.’ De jaarlijkse schrijfactie van Amnesty International wordt aangekondigd: zaterdag 10 december in onze kerkruimte.
Jan Nieuwenhuis o.p. sluit af: ‘Tweemaal wordt het gezegd, want niemand mag het voorbijzien: het kind is het teken. Niet de vader of de moeder, niet de mens in zijn of haar kracht en volwassenheid, die het kan en die het weet. Maar het kind, in zijn meest weerloze gestalte.