WANDELINGEN OP ZORGVLIED

 

In zijn (dag)boek Vasten voor Vrede uit 1985 vraagt priester, dichter, politicus Herman Verbeek zich af of vrede niet veel te ver weg is om met vasten te bereiken. Is het niet beter om je daarvoor politiek te organiseren? Maar Verbeek is niet hoopvol over de politiek van die tijd: ‘Politiek is zwaarlijvig en kortademig geworden, ze komt niet ver. Ze zucht en zwijgt en draait en liegt. De wereldvrede is ver weg, we zullen haar van ver moeten halen.’

Zijn woorden zouden ook in onze tijd geschreven kunnen zijn. Zijn vasten toen ging om Nicaragua, waar Sandinisten onder leiding van Daniël Ortega de toenmalige dictator Somoza hadden verdreven. Diezelfde Ortega is nu al jaren de nieuwe nietsontziende dictator van dat land.

Je ziet het ook in onze tijd; vrijheidsstrijders die, eenmaal de overwinning hebben behaald, hetzelfde gedrag vertonen als hun dictatoriale voorganger. Denk aan kolonel Kaddafi in Libië, aan Fidel Castro in Cuba, aan de vele door het volk gekozen leiders die al snel afdwalen naar autocratie. Hun landgenoten werden er worden er niet beter van, eerder worden zij onderdrukt en uitgemolken. En het lijkt wel of er steeds meer autocraten komen en de democratieën langzamerhand verdwijnen met alle vreselijke gevolgen van dien.

Verbeek ziet vasten als een periode van bezinning, van bewustwording van de politieke en maatschappelijke situatie in landen waar vrijheid en vrede onder druk staan. Maar ook in democratieën, waar die vrijheid er nog wel is, maar waar solidariteit met onderdrukten steeds meer afneemt ten behoeve van ‘het eigen geluk’.

Wat bijvoorbeeld zouden we mogen verwachten van al die miljoenen christenen in de wereld die zeggen in Jezus van Nazareth hun inspiratie te vinden? ‘Heb je naaste lief als jezelf.’ Maar is dat ook zo? Wat is er van zijn boodschap over als ik kijk naar de vele diverse zich christelijk noemende geloofsgemeenschappen, waar bij sommige de haat heerst boven de liefde?

‘Vasten is geen extremisme’, schrijft Herman Verbeek, ‘geen wanhoopsdaad. Het is een discipline en een concentratie die open en ontvankelijk maken voor vrijheid, waarheid, gerechtigheid, al die moeders van vrede.’

Laten we de vastentijd benutten om ons gedegen te bezinnen over de toestand in de wereld en op het maken van de juiste liefdevolle keuzes in ons leven.

Rob de Groot