‘Ik moet bekennen, dat ik niet gecharmeerd ben door het levensideaal van de lieden, die verkondigen, dat de normale toestand van menselijke wezens díe is, waarin men elkaar voortdurend bestrijdt om vooruit te kunnen komen; en dat het stompen, dringen en elkaar doorlopend op de hielen trappen, wat zo typerend voor het huidige maatschappelijke leven is, ook het meest begerenswaardige lot van de mens zou zijn….. Het is natuurlijk volkomen juist dat zolang rijkdom nog macht is en het zo rijk mogelijk worden het doel van de eerzucht der meeste mensen vormt, de weg tot het bereiken van dat doel voor een ieder, zonder begunstiging of partijdigheid, open zal dienen te staan.
Maar de meest ideale toestand voor de menselijke natuur is toch wel die, waarin niemand rijker wenst te worden, omdat niemand meer arm zal zijn en daarom ook niet bevreesd hoeft te wezen om door de ellebogen van lieden, die zich naar voren willen dringen, teruggestoten te worden.’
Een uitspraak van John Stuart Mill. Een actuele uitspraak, vindt u niet?
Deze tekst zegt mijns inziens veel over het uitblijven van de vrede in de wereld. Want het dringen en wringen, het ellebogenwerk, het pochen met rijkdom en macht levert geen vrede op. Misschien ogenschijnlijk aan degenen, die rijkdom en macht bezitten. Misschien, maar hoe zit dat dan met die hoge muren met prikkeldraad om kastelen van huizen, met body guards en gepantserde auto’s? Dat lijkt toch niet op de vrede die we nastreven? Zal de vrede, waarvan we allemaal dromen, er ooit komen? Zal er ooit vrede in onszelf zijn?
Voorlopig roept het begrip vrede meer vragen op, dan we aan antwoorden hebben. We weten misschien wel waar we heen willen, maar we zijn niet zeker langs welke weg we moeten gaan. En wat we moeten doen met alle innerlijke en uiterlijke obstakels, die we onderweg tegenkomen. Het is zelfs helemaal niet zeker, dat wij, die op dit moment leven, die vrede voor iedereen, mensen, dieren, bomen, water en lucht ooit zullen meemaken. We liggen dan waarschijnlijk al op Zorgvlied of elders. We zijn ook maar een schakel.
We lopen een stukje mee met de Vredesvlam, die na ons weer wordt overgenomen door anderen. Maar die route moéten we lopen. Daar ontkomen we niet aan.
Wist u trouwens dat John Stuart Mill een Engelse filosoof en econoom was?
En dat hij leefde van 1806 tot 1873? Zo lang zijn we zeker al op weg.

Rob de Groot