Elfde Wereldgebedsdag voor de zorg voor de schepping
[1 september 2026]

.

Boodschap van Paus Leo XIV – “Dan smeden zij hun zwaarden om tot ploegscharen en hun speerpunten tot sikkels” (Jes. 2, 4)

Geliefde broeders en zusters, Onze Heer Jezus Christus is in de wereld gekomen, opdat wij leven bezitten en wel in overvloed (vgl. Joh. 10, 10). Dat is het middelpunt van onze zending als leerlingen en van onze roeping om aan een beschaving van liefde te bouwen. Op Wereldgebedsdag voor zorg voor de schepping worden wij nogmaals uitgenodigd om over de gave van het leven na te denken en ons te bekommeren om de aarde die het leven ondersteunt en zo onze Schepper lof te brengen.

Wij zijn vandaag getuige van verschillende crises en van zeer veel menselijk leed. De verwoesting van het harmonieuze evenwicht van de schepping lijkt te versnellen. Deze verschijnselen staan niet los van elkaar; zij vormen één smeekgebed om genezing en vrede dat opstijgt uit een gewonde wereld.

——————-

De God van het leven biedt een vrede aan die de wereld niet kan geven: “Vrede laat Ik u na, mijn vrede geef Ik u” (Joh. 14, 27). Die vrede is niet oppervlakkig en kortstondig; zij komt voort uit de eeuwige liefde van Christus en uit zijn zorg voor ieder mens. Deze belofte van vrede staat in schril contrast met de werkelijkheid die wij in de verschillende delen van de wereld zien. De profeet Jesaja heeft gesproken over een tijd waarin de naties “hun zwaarden omsmeden tot ploegscharen” (Jes. 2, 4). Maar vandaag zien wij vaak het tegendeel: alle inspanningen blijven gericht op geweld en oorlog. De oorlog slaat wonden die veel verder gaan dan het slagveld. Oorlog maakt slachtoffers, verscheurt families en dwingt miljoenen mensen hun huis te verlaten. Oorlog voedt angst, ongerechtigheid en verdeeldheid en laat een maatschappelijke en ecologische verwoesting achter die generaties lang duurt.

———————-

De wisselwerking tussen gewapende conflicten en de achteruitgang van het milieu schept een vicieuze cirkel die ecosystemen verwoest, wezenlijke bronnen zoals lucht en water vervuilt en voedselzekerheid ondermijnt. Dat voedt armoede, ongelijkheid en nieuwe maatschappelijke spanningen, die bijdragen aan verdere conflicten. Bovendien slaat de oorlog wonden die de structuur van het leven schaden omdat oorlog niet alleen individuen en gemeenschappen treft, maar ook hun netwerk van relaties met heel de menselijke familie en hun harmonie met de schepping.

Oorlog toont een diepgaand falen in het leven naar Gods beeld en de gelijkenis, in het respecteren van het leven en het zorg dragen voor de aarde die ons is toevertrouwd. Niet alleen een politiek, maar ook een moreel en geestelijk falen. Door verwrongen verlangens en verkeerd gebruik van vrijheid en macht, getuigt oorlog tegen het evangelie van de vrede.

De genoemde crises vragen om verantwoordelijkheid, maar ook om een bekering van het hart die bijdraagt in een diepere trouw aan God, in wederzijdse liefde en een respect voor de gave van de schepping. Het gebrek aan harmonie in de wereld, zoals geweld, onrecht en ecologische achteruitgang, hangen samen met de fundamentele onevenwichtigheid die geworteld is in het hart van de mens. Het hart is de plaats waar de diepste strijd plaatsvindt en waar onze toestand van gevallen mensen zich openbaart. Het hart is zetel van onze emoties, maar ook het middelpunt waar rede, verlangen, wil en geweten samenkomen. Daar strijden wij met de tegenstrijdige verlangens die in ons wonen: liefde en onverschilligheid, waarheid en illusie, gerechtigheid en onrecht.

———————-

De wonde van de oorlog en het verval van de aarde zijn diep verbonden met de toestand van het menselijk hart. De conflicten die de mensheid kwellen, zijn in veel opzichten de uitdrukking van innerlijke contrasten en conflicten. Wanneer een hart op een dwaalspoor zit, leiden relaties hieronder en beginnen structuren waaraan wij bouwen, deze wanorde te weerspiegelen. Paus Benedictus XVI heeft ooit gezegd dat “uiterlijke woestijnen in de wereld zich vermenigvuldigen, omdat innerlijke woestijnen zo uitgebreid zijn geworden”.

Daarom moeten wij om een vreedzame maatschappij op te bouwen niet alleen de structuren veranderen, maar ook ons hart vernieuwen. De diepste oorzaken van conflicten en het uitbuiten van de schepping zijn de gevolgen van een ethische en culturele crisis, het verlies van het gevoel voor grenzen, het verlangen naar overheersing, het zoeken naar onmiddellijk profijt en het onvermogen om de waardigheid te erkennen die God aan iedere mens heeft geschonken.

————————-

De profetische oproep om “zwaarden tot ploegscharen om te smeden” is een droom voor de naties, maar evengoed een appèl tot ieder individu. Uitnodiging om wat kwaad is, omvormen naar leven. Dat vereist met Gods genade een diepere, persoonlijke en collectieve bekering: een terugkeer naar de Heer, die weer orde zal scheppen in onze verlangens, onze wonden zal genezen en ons zal helpen om te groeien in deugd. Zonder innerlijke verandering blijft de vrede kwetsbaar en van korte duur. Waar harten zich vernieuwen, gaan nieuwe mogelijkheden open. Wat gebruikt is voor verwoesting, kan weer op leven gericht worden, op zorg voor de armen, het voeden van de hongerigen en het behoud van de schepping. Dat is de weg van een authentieke ecologische bekering. Daarbij worden de effecten van de ontmoeting met Jezus Christus duidelijk zichtbaar in relatie met de wereld die ons omgeeft. Vrede begint in het hart en weerspiegelt zich naar buiten in onze relaties, in de gemeenschappen en breder in de wereld.

——————————-

Hoewel de uitdagingen die ons te wachten staan, enorm zijn, laat de Heer ons niet zonder middelen voor genezing en verandering. In plaats van wapens schenkt de God van de vrede de kracht om te genezen, te verzoenen en opnieuw een beschaving van liefde op te bouwen. Zo zijn wij geroepen om de vele “ecosystemen”, die ons zijn toevertrouwd: die van de schepping, van de menselijke relaties en het hart van de mens zelf, te beschermen. Laten wij ons een wereld voorstellen waarin de energie die in oorlog wordt gestoken, bestemd wordt voor de ontwikkeling van de mens, het overwinnen van armoede, de bescherming van de menselijke waardigheid en de verzoening tussen verdeelde volken. Dat weerspiegelt het geloof in de komst van het Rijk Gods. De echte instrumenten om vrede op te bouwen zijn niet de wapens van de verwoesting, maar veeleer de waarheid, de dialoog, het geduld, de goedheid, de gerechtigheid, de barmhartigheid, het begrip, de zorg en de liefde. Deze komen voort uit harten die gevormd zijn door het evangelie en gesteund worden door Gods genade. Alleen zo kunnen individuen veranderen, gemeenschappen zich vernieuwen en de wonden van onze wereld genezen.

——————————–

Geliefde broeders en zusters, onze weg vooruit is duidelijk, maar niet gemakkelijk. Wij zijn geroepen om ons hart te laten vernieuwen, opdat wij de vrede kunnen zoeken en zorg kunnen dragen voor de schepping. Als wij deze taak nederig en met geloof op ons nemen, zullen wij medewerkers worden in het werk van de vernieuwing van God. Wij zullen langzaam maar zeker overgaan van een woestijn naar een tuin van vrede.

Moge de Heer ons de moed geven om deze weg te gaan, opdat in onze tijd de “zwaarden” werkelijk “tot ploegscharen worden omgesmeed”, de belofte van het evangelie zich dieper in onze wereld wortelt en de vrede van God heerst over heel de schepping.

Uit het Vaticaan, 15 augustus 2026, Tenhemelopneming van de Heilige Maagd Maria. Paus LEO XIV.